Ekolojik Yaşam İçin Birlikte Daha Güçlüyüz
Üye ve destekçilerimizden aldığımız güç ile agroekolojik dönüşümden iklim dostu çiftliklere, tohum topu atölyelerinden ekolojik pazarlara kadar ekolojik yaşamın farklı alanlarında yürüttüğümüz çalışmalarla geleceğe umut olmaya çalışıyoruz. Buğday Derneği olarak 2024 yılında ekolojik yaşam adına neler yaptığımızı özetledik.
Ekolojik Yaşam Hareketinde el ele…

2024 yılına Ekolojik Yaşam Hareketi Buluşması ile “merhaba” dedik. Ekolojik yaşam hareketini bugüne taşıyan pek çok isim 6 Ocak’ta İstanbul Kadir Has Üniversitesi’nde Buğday Derneği ev sahipliğinde düzenlenen buluşmada bir araya geldi. Türkiye’deki Ekolojik Yaşam Hareketi’nde emeği geçen 25 konuşmacının deneyimleri ve katılımcıların katkılarıyla geçmişi değerlendirip, bugünkü durumumuzu konuştuk. Döngüsel ekonomiden ekolojik politikalara, yerelden küresele, insan kaynağından gönüllülük kültürüne kadar birçok konunun ele alındığı buluşmada geleceğe dair umutlarımızı yeşertecek fikirleri, önerileri paylaştık.
Hatay’da Tarımsal Üretimde Onarıcı Dönüşüm
Hataylı çiftçilerle birlikte, onarıcı ve dirençli tarımsal üretim için yola çıktık. Depremlerin ardından Hatay’da yürüttüğümüz araştırmalar, onarıcı bir dönüşüm için üretimden tüketime uzanan zincirin tüm halkalarına kapsayıcı bir şekilde yaklaşmak gerektiğini ortaya koydu. Bu sebeple Hatay’ın farklı ilçelerindeki çiftçilere, agroekolojik tarım yöntemleri konusunda eğitim ve danışmanlığın yanı sıra pazarlama desteği de vererek, tarımsal üretimin bütün halkalarında etkili olacak bir onarımı gerçekleştirmeyi planladık.
Projeye katılarak sürdürülebilir ve dirençli tarımsal yöntemler konusunda eğitimler alan çiftçiler, uzmanların danışmanlığında sağlıklı ürünler üretti. Derneğimizin pazarlama desteğiyle hasat ettikleri ürünleri sattılar.
Hatay’da agroekolojik yaklaşımı benimseyen üreticilerimizin insan ve çevre sağlığına zarar vermeyen yöntemlerle yetiştirdikleri mandalinalar, Türkiye’nin çeşitli yerlerinden gelen siparişler sayesinde dayanışmayla satıldı. Bireysel alımların yanı sıra okullar, gıda toplulukları, restoran ve otel mutfakları gibi sağlıklı gıdaya önem veren çok sayıda topluluk ve kurum hem doğrudan sağlıklı mandalinalara ulaştı hem de agroekolojik üretime destek oldu.

Depremin ardından yaşamını ve üretimini yeniden kurgulamaya çabalayan bölge çiftçisinin refahını ve üretimin sürekliliğini sağlarken, Türkiye’nin diğer bölgeleri için de model oluşturmayı amaçladığımız projede çiftçilerin refahının artırılması, biyoçeşitliliğin korunması, ekolojik ve ekonomik anlamda dirençli örnekler oluşturulması için çiftçilerle birlikte çalışmaya devam ediyoruz. Hatay’ın tarımsal üretiminde ve mutfak kültüründe öne çıkan ürünlere odaklanan projeye ikinci dönem dahil olan çiftçiler de Ekim ayından itibaren eğitimlerini almaya başladı.
Projeye katılan çiftçilerin ve kooperatiflerin ürünlerinden haberdar olmak, bireysel ya da toplu alım yapmak ve üreticilerimizin hikâyelerini izlemek için hatayicinbirlikte.org adresini ziyaret edebilirsiniz.
Projede çiftçi eğitimleri ve tarımsal üretim faaliyetlerini destekleyen Türkiye İş Bankası A.Ş.’ye, proje ekibinin ulaşımını sağlayan ALD Automotive’e, Buğday Derneği üyesi İzel Levi Coşkun ile BÜNSA Döküm A.Ş.’ye teşekkür ederiz.
İklim Dostu Çiftlikler Mümkün
İklim Dostu Çiftlikler Projesini Aralık 2023’te İzmir’de başlattık. 18 ay sürecek olan ve Köy-Koop İzmir ile İtalya’dan Deafal ortaklığında yürütttüğümüz projede kırsal toplulukların dirençliliğini artırmayı, doğal varlıkları ve ekosistemleri korunmayı, bütüncül bir model yaratmayı ve tarım ve hayvancılık sektörünün iklim değişikliğine uyum kapasitesini artırmayı amaçlıyoruz.

Proje kapsamında, 2024 yılında öncü çiftçi ve çiftlikleri seçtik. Çiftçiler bir yandan iklim dostu tarım yöntemleri üzerine çeşitli eğitimler alırken bir yandan proje uzmanları çiftliklerdeki yerel ekolojik döngüler ve ekosistem işlevlerini inceledi. Bu incelemeler doğrultusunda çiftliklere özel iklim dostu tarıma geçiş planları oluşturduk. Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin mali desteğiyle, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın İklim Değişikliğine Uyum Hibe Programı kapsamında yürüttüğümüz proje ile çiftliklerdeki uygulama deneyimlerini belgeleyerek Türkiye genelinde benzer projelerin geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlıyoruz.
Çiftçilerimiz doğa dostu yöntemlere geçiş yaparak iklim krizine karşı umudu yeşertmeye devam ediyor.
Tohum biriktir, geleceği değiştir!



Çocuklara erken yaşta tohum biriktirme alışkanlığı kazandırarak tohumun bir atık değil, kıymetli bir hazine olduğunu anlattığımız Tohum Kumbaram projesinde 2024 yılında 21 okul atölyesinde 6200 öğrenciyle buluştuk.
2022’den beri Anadolu Hayat Emeklilik İşbirliği ile yürüttüğümüz projede ilkokul 1., 2. ve 3. sınıf öğrencileri ile atölyeler düzenliyoruz. Çocuklar, evlerinden getirdikleri cam kavanozları tohum kumbarasına dönüştürüyorlar. Tohum topu etkinliği ile kendi seçtikleri tohumları tohum toplarının kalbine gizleyerek toprak ile buluşturmanın heyecanını yaşıyorlar. Her bir çocuğa, hazırladıkları kumbaralar için isimlerine özel etiketler, “Victor’un Balkabakları” kitabı ve atölyede birlikte yaptıkları tohum toplarını hediye ediyoruz.
Çocuklarla birlikte büyüyen tohumlarımız, geleceğe umut olsun…
Zehirsiz Sofralar için imza sayısı 200 bini aştı
Sağlığımız, çocuklarımızın geleceği, temiz toprak, su ve biyolojik çeşitliliğin devamlılığı için 2019’dan bu yana Zehirsiz Sofralar Platformu tarafından yürütülen Zehirsiz Sofralar kampanyasındaki imza sayısı 2024’te 204 bine ulaştı.

Zehirsiz Sofralar projesi kapsamında yürütülen zehirsiz kampanya sürecinde 37 pestisit aktif maddesinin kullanımı yasaklandı. Dünya Sağlık Örgütü’nün “son derece tehlikeli”, “yüksek seviyede tehlikeli” ve “muhtemel kanserojen” olarak belirlediği, hala yasaklanmayan 8’i için zehirsiz kampanya devam ediyor. Buğday Derneği’nin öncülüğünde kurulan Zehirsiz Sofralar Platformu’nda çalışmalarımızı 100’ü aşkın STK ile birlikte sürdürüyoruz.
Aralık ayında tarım zehirleri ve zehirsiz gıdaya ulaşmak ile ilgili bilgi ve farkındalık artırıcı iletişim faaliyetlerimize hız verdik. Pestisitler ve zehirsiz kampanya ile ilgili araştırmalar, bilgilendirici içeriklerin yer alacağı çalışmalarımızı sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.
Zehirsiz Gıdanın Adresi %100 Ekolojik Pazarlar
%100 Ekolojik Pazarlar bugüne kadar ekolojik, sağlıklı, adil ve sürdürülebilir yöntemleri uygulayan üreticileri sağlıklı gıdaya ulaşmak isteyen binlerce tüketiciyle buluşturdu.
Türkiye’de ilk örneğini 2006’da Şişli’de yerel yönetim işbirliği ile kurduğumuz %100 Ekolojik Pazar, hem zehirsiz üretim yapan üreticinin sağlıklı beslenmek isteyen tüketicilerle buluşmasını hem ekolojik üretimin yaygınlaşmasını hem de ekolojik ürün çeşitliliğinin artmasını sağladı. Farklı il ve ilçelerde kurduğumuz %100 Ekolojik Pazarlar yerel yönetimler için örnek model oldu ve Türkiye’deki organik pazarların sayısı 17’ye ulaştı. Buğday Derneği danışmanlığında kurulan, düzenli olarak denetlenen ve organik üretim yapan üreticilerin ürünlerini doğrudan tüketici ile buluşturabildiği %100 Ekolojik Pazarlar İstanbul’da Şişli, Bakırköy, Kartal’da, İzmit’te ve Ağustos-Kasım ayları arasında sezonluk olarak Kayseri’de devam ediyor.
WWOOF Türkiye/TaTuTa programına katılanlar kırsalda ekolojik yaşamı deneyimledi
WWOOF Türkiye/TaTuTa programı ekolojik tarım yapan çiftçilerle gönüllüleri buluşturuyor. Gönüllüler ekolojik üretim yapan çiftliklerde hem kırsal yaşamı deneyimliyor hem de ekolojik gıda üretimiyle ilgili farkındalık ve bilgilerini artırıyor.
2024’te aramıza 6 yeni ev sahibi çiftlik katıldı. Türkiye’de 55, dünya genelinde ise 124 farklı ülkedeki 12 bin 900 ev sahibi çiftlik gönüllülere dayanışma dolu bir öğrenme ve deneyim aktarımı alanı sunuyor.
Siz de WWOOF Türkiye/TaTuTa programına kayıt olmak, program hakkında bilgi almak ve ev sahibi çiftliklere göz atmak isterseniz tatuta.org sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Geleceği seçimlerimiz belirliyor!
Ekolojik yaşam alışkanlıklarının yaygınlaşması için 2024 yılında kurumlara ve kurum çalışanlarına yönelik eğitimler, atölyeler ve ekolojik çiftlik ziyaretleri gerçekleştirdik.

Şehirde Ekolojik Yaşam Pratikleri, Zehirsiz ve Mevsimsel Beslenme – Mutfak Kültürü, Gıda İsrafı, Atıksız Yaşam, Kompost ve Gerçek Temizlik seminerleri ile ekolojik yaşamın farklı alanlarına dair farkındalık kazanan ve bilgi edinen kurum çalışanları ile WWOOF Türkiye/TaTuTa programına dahil olan Farge Organik Çiftliği ziyaret ettik. Kurum çalışanları bu ziyaret ile agroekolojijk üretime dair süreçleri ve çiftlik yaşamını deneyimledi, doğanın dengesini gözeten bütünsel ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını gözlemledi.
Yıl boyu süren seminerler ve çiftlik ziyaretinde kurum çalışanları temiz ve sağlıklı gıdanın ilk elden üretim süreçlerini görerek, üreticilerle bir araya gelip bilgi alışverişinde bulundu.
Ekolojik dönüşüm yolundaki çabalarında kurumlara destek olmaya devam edeceğiz. Kurumlarla yürüttüğümüz çalışmalarımız hakkında detaylı bilgi almak için bize destek@bugday.org adresinden ulaşabilirsiniz.
Buğday’la Birlikte
Üye ve destekçilerimiz ile Buğdayla Birlikte buluşmalarında ekolojik yaşamın her alanında yürüttüğümüz projelerimizi konuştuk, takipçilerimizin sorularını yanıtladık.
Buğday’la Birlikte buluşmalarında üye ve destekçilerimizle biraraya gelerek derneğimizin güncel projeleri ve çalışmaları hakkında konuşuyor, soruları yanıtlıyor ve birlikte neler yapabileceğimizi konuşuyoruz. Danışman ve eğitmenlerimizin katılımı ile kent bahçeciliği, yağmur suyu hasadı, sosyal bir hareket olarak agroekoloji, sivil toplumda itibar yönetimi gibi ekolojik yaşamın farklı alanlarına dair aktarımların da yer aldığı buluşmaları Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere üç ayda bir üye ve destekçilerimize özel olarak çevrimiçi gerçekleştiriyoruz.
Yeni yayınlarımızı takip edin
Gençler için Agroekoloji Müfredatı çalışmalarımız kapsamında Yeşil Ufuklara Yolculuk Çizgi Romanı’nı ve Kurda Kuşa Aşa podcast serimizden doğan Buğday Derneği’nden yolu geçenlerin Dönüşüm Hikâyeleri’ni yayınladık.
Ekolojik dönüşüm için hayata geçirdiğimiz model projeler, toplumsal farkındalık çalışmalarımız, düzenlediğimiz eğitim ve atölyeler, yaptığımız yayınlara verdiğiniz desteklerinizle daha güçlüyüz.
Birlikte nice senelere…
Dayanışma yaşatır!