DESTEK OL!
Gönüllü Ol
HABERLER

Sürdürülebilir ambalajlama mümkün

Yayınlanma Tarihi: 21 Aralık 2021
Sürdürülebilir ambalajlama mümkün

Tüketiciler, şirket ve markalardan çevre dostu pratikler talep ettikçe, sürdürülebilirlik gıda endüstrisinde oldukça moda bir kelime haline geldi. En yaygın vaatlerin arasında ise şunlar var: Gıda atıklarını azaltmak, onarıcı tarımı desteklemek, hayvansal protein tüketimini bırakmak ve karbon emisyonlarını düşürmek…

Ambalajlama konusunda çok az sayıda şirket, gerçek anlamda, somut adımlar atsada ileri teknoloji veya daha önce hiç görülmemiş içerik kombinasyonları kullanan inovatif ambalajlama çözümlerine yönelik artan talepleri karşılamaya çalışan bazı şirketler de var.

Bir yandan estetik standartları karşılayıp ekolojik ayak izini minimumda tutarken öte yandan gıdanın taze kalmasını, uygun fiyatlı olmasını sağlamak ve güvenilir gıda olduğunun güvencesini vermek elbette kolay bir iş değil. Buna karşın, tüketicilerin bilincinin ve tercihlerinin her anlamda artarak gezegen dostu ürünlere kayması sebebiyle sürdürülebilir ambalaj çözümlerinin önümüzdeki yıllarda giderek daha fazla önem kazanması öngörülüyor. 

Tüketicilerin üçte ikisi (%67), satın aldıkları ürünlerin geri dönüştürülebilir bir ambalajı olmasına önem veriyor; yine üçte ikisi kendilerini çevre konusunda duyarlı olarak tanımlıyor. Değeri 2020 yılında 305 milyar dolar olduğu tahmin edilen küresel sürdürülebilir ambalaj piyasasının 2027’de 470 milyar dolara yükseleceği öngörülüyor. 

İleri teknoloji veya daha önce hiç görülmemiş içerik kombinasyonları kullanan inovatif ambalajlama çözümlerine yönelik artan talepleri karşılamaya çalışan bazı şirketler de var.

Sizlere bu problemin çözülmesine yardımcı olacak beş çözüm ve strateji sıralıyoruz. Umarız ki  öneriler tamamen sürdürülebilir değişimler yapmak isteyen gıda endüstrisi uzmanları ve tüketicilere ilham kaynağı olur.

Mantardan miselyuma

Miselyum, polistiren köpüğe çok benzeyen yenilikçi bir ambalaj malzemesidir. Hafif, kolayca şekil alabilen ve kolayca üretilebilen miselyumun fiyatı, polistiren köpüğünkiyle yarışıyor, genellikle cam şişelerin ve kavanozların kargoda zarar görmesini engellemek vb. için kullanılan strafor köpüğe alternatif olarak sıkça kullanılıyor.

Bağlayıcı maddelerin ve mantar filamentlerinin herhangi bir tarımsal atığa uygulanmasıyla elde edilen bu ileri teknoloji biyomühendislik işlemi, materyalin en gelişmiş haline ulaşmasını ve bir hafta içinde kullanıma hazır hale gelmesini sağlıyor. Böylece hem atıklar değerleniyor hem de üretim esnasında açığa çıkan karbondioksit emiliyor; süreç karbon negatif olmasa da karbon nötr oluyor. Ürünün, büyük şirketler nezdindeki tek dezavantajı ise kısa ömürlü olması. Doğada bozunabilir olduğu olduğu için bir ay içerisinde tamamen çözünüyor.

Mikroorganizmalardan PHB’ye

Polyhydroxybutyrate, ya da PHB, mikroorganizmalardan sadece su ve mineral alan ve de havadan ayrıştırılan karbon gerektiren bir işlemle organik olarak üretilen bir polimerdir.

Tekstilden tutun mobilyalara kadar birbirinden farklı türde materyallere uygulanabilirliği sayesinde bu polimer, gıda sektöründe en çok biyobozunur olarak karşımıza çıkmakta olup dayanıklı gıda kabı olarak kullanılıyor. Atıldığında ise üretilmesini sağlayan işlemlerin aynılarının tekrarlanmasına neden olacak şekilde çözünüyor, eğer doğru teknolojiler kullanılırsa sürekli olarak tekrar etme potansiyeline sahip döngüsel ve karbon negatif bir çözüm sunuyor.

Buğday ve şekerden viyöllere

Viyöller yani kalıba sokulmuş kâğıt hamurları, standart karton ambalajlara çok benzeyen bir malzemedir. Viyöllerin standart karton ambalajlardan tek farkı kâğıt, şeker kamışı, buğday sapı veya bambu pipet gibi lifli malzemelerin geri dönüştürülüp belirli işlemlerden geçirilmesiyle elde edilmiş olması. Kâğıt hamuru elde etme süreci herhangi bir kimyasal işlem içermiyor ve atık su çıkarmıyor; kullanılan su ya buharlaşıyor ya da tekrar tekrar yeniden kullanılıyor. Viyöller kartondan farklı olarak hazır kalıp olarak üretiliyor, böylece işlemler daha kolay ve hızlı oluyor ayrıca daha dayanıklı bir son ürün elde ediliyor.

Her ne kadar yeni bir çözüm olmasa da (yumurta viyöllerini muhtemelen görmüşsünüzdür) bu üretim teknolojisi son yıllarda çok gelişti ve artık daha düzgün ve sofistike görünümlü viyöller üretiliyor. Müşterilerine sürdürülebilir yeniliklerle yüksek kaliteli deneyimler yaşatmak isteyen talepkar şirketler için bile uygun ürünler sunulabiliyor. Bunun en güzel örneği, cam şişeye göre yüzde 90 daha az karbon etkisi, pet şişeye göre ise yüzde 30 daha az zararlı bir çözüm sunan, viyöllerden içecek ambalajı görevi gören yeniden kullanılabilir sızdırmaz şişeler üretmeye çalışan start-up’lar.

Yosundan alg kökenli ambalajlara

Kelp ve diğer su yosunu çeşitleri, hem değerli besin kaynakları hem de gıda sistemlerini daha sürdürülebilir kılacak muhtemel çözümler olarak görüldükleri için son yıllarda giderek daha fazla gündeme geliyor. Bazı start-up’lar deniz yosunlarının bu rolünü yepyeni bir seviyeye çıkarak onları inovatif gıda ambalajlarında kullanılabilen yeni bir başlangıç materyali olarak tasavvur ediyor. 

Birinci sınıf teknolojiler sayesinde deniz yosunları, kapaklı içecek kutuları veya gıda paketleri olarak kullanılabilen transparan, çok ince bir katmana dönüştürülüyor. Elde edilen malzeme sadece biyobozunur değil, aynı zamanda yenebilir! 

Mısır tanelerinden mısır nişastası ambalajına

Gıda depolamada en fazla kullanılan sürdürülebilir alternatif olan mısır nişastasından üretilen ambalajlar ile muhtemelen siz de karşılaşmışsınızdır. Bu biyobozunur malzeme, mısır nişastasının içindeki şekerin fermente edilmesi ve elde edilen polilaktik asitin yenilikçi bir şekilde işlenmesiyle üretiliyor; gıda kabı, plastik benzeri kaplar, hatta alışverişte ve depolamada kullanılan dayanıklı poşetler üretmek için kullanılabiliyor.

Tabii ki bu ambalajlama çözümlerinin hiçbiri muhteşem değil. Örneğin, mısır nişastasından elde edilen ambalajlar altı ayda tamamen çözünüyor, tüketicinin bunları doğru bir şekilde elden çıkarması gerekiyor (örneğin ya kompostuna atması ya da birkaç gün boyunca 140 derecede tutulan ticari kompost tesislerine götürmesi gerekiyor). Şu anki mevcut geri dönüşüm düzenlemeleriyle, halkın eğitilmesi ve bu malzemenin potansiyelini artırmak için bir farkındalık yaratılması için gereken süreyi de hesaba katmamız lazım! 

Ayrıca, yeni malzemeler plastikten daha iyi alternatifler sunsa da iklim dostu olmayabilir. Mısır nişastasından üretilen ambalajlar biyobozunurdur, üretim açısından geleneksel plastiğe göre daha az zararlıdır. Ama sonuçta onun da başlangıç malzemesi tarımsal bir üründür (mısır) ve mısır üretimi hava kirliliğine sebep olan ana faktörlerden biridir. Ayrıca gıda sistemimizin günümüzde ne kadar adaletsiz olduğunu ve bazı insanların gıdaya erişiminin ne kadar zor olduğunu düşündüğümüzde ucuz ve oldukça besleyici olan bir gıdanın ambalaj üretiminde kullanılmasının uzun vadede ne kadar sürdürülebilir olduğu da ayrı bir tartışma konusudur.

Çeviri: Nil Ormanlı Balpınar

Kaynak: Sürdürülebilir ambalajlama mümkün,Chiara Cecchini, World Economic Forum

Fotoğraflar: Wikimedia Commons, Flickr



Henüz yorum yapılmamış

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Paylaş