Su mercimeği kirli suların arıtma maliyetlerini düşürüyor!
Su mercimeği, durgun sulardaki kirliliği önlüyor ve içme sularındaki ağır metalleri uzaklaştırarak çevreye sayısız fayda sunuyor. Suyun yüzeyini kaplayarak buharlaşmayı önemli ölçüde azaltıyor, aynı zamanda hasat edilerek hayvanlar için protein bakımından zengin bir yem olarak kullanılabiliyor.
Dünya nüfusundaki artışa karşın doğal kaynakların sınırlı olması enerji verimliliğinin önemini artırıyor. Atık su arıtma tesislerinin işletilmesi sırasında kullanılan enerji maliyeti de bu tesislerdeki önemli gider kalemlerinden biri olduğu için alternatif yöntemlere yönelmenin önemi ön plana çıkıyor.
TÜBİTAK MAM tarafından “Enerji Verimli ve Enerji Pozitif Atık Su Arıtma Tesislerinin Geliştirilmesi Projesi” kapsamında yayımlanan rapora göre atık su arıtma tesislerinde uygulanan sürecin tipine göre bir metreküp atık suyun arıtılması için 0.3 ila 0.6 kWh/m3 enerji harcanıyor.
Su mercimeğinin, kirli suların arıtılması için kullanılması, bu konuda harcanan enerji maliyetlerinin azaltılmasında doğal yöntemlerden biri olarak dikkat çekiyor.
Bir tatlı su bitkisi olan ve suyu kirleten azot, fosfor, potasyum ve karbon gibi elementleri tüketerek beslenen su mercimekleri; havadan aldıkları oksijeni, saçak kökleri vasıtasıyla suya ileterek arıtma vazifesi görüyor.
Sudaki ağır metalleri çekme özelliği var.
Su mercimeği ile ilgili çalışmaları bulunan Prof. Dr. Volkan Dündar, su mercimeğinin Türkiye’deki göletlerde ve durgun sularda çok sık rastlanan, kökü toprağa girmeyen ve suyun yüzeyinde salınan, bilinen en küçük bitkilerden biri olduğunu söylüyor.
“Su mercimeği öncelikle doğada organik maddelerle kirletilmiş suları temizlemede işe yarar. Bu nedenle örneğin su mercimeği ABD’de 1000 nüfus civarında küçük kasabaların kanalizasyonlarının temizlenmesinde kullanılır. O su temizlendikten sonra doğaya bırakılır. Venedik’te kanalların temizlenmesinde yine su mercimeği etkili bir şekilde kullanılır. Kirli suların temizlenmesi özelliğinin yanında ağır metalleri çekme özelliği var. Sularda bulunan bakırı, kadmiyumu ve diğer birçok ağır metali, binlerce kat konsantrasyonda kendi bünyesine alarak suları ağır metallerden temizleme özelliğine sahip.”
Su mercimeğinin aynı zamanda önemli bir hayvan yemi olduğunu, tavuk ve ördeklerde protein dengesini sağlamak için kullanılabildiğini, kurutulmuş haliyle yem olarak verilmesi halinde ineklerin verimini yüzde 15 artırdığını anlatan Dündar, “Özellikle yemin çok pahalı olması nedeniyle hayvancılığın darboğaza girdiği bir dönemde aslında bu ülkeye nefes aldırabilecek bir yöntem çünkü su harcamıyorsunuz, sadece suyunuzun üstünde bunu üretiyorsunuz. Sulardaki kirliliği temizliyorsunuz ve mükemmel bir yem elde ediyorsunuz.” diyor.
Dündar; bitkinin, hayvanlar için protein kaynağı olmasının yanı sıra beta karoten ve lif açısından da zengin içeriğe sahip olduğuna işaret ediyor: “Su mercimeğini bol yedirdiğimiz tavukların yumurta sarıları bir güzel koyulaşır. Piyasadaki ticari yemlerde ‘gezen tavuk yemi’ diye bir yem var. Bunun içine yumurta sarısı koyu olsun diye kimyasal boya koyuyorlar. Buna hiç gerek yok. Su mercimeği yetiştirin, tavuklarınıza verin. Koyu renkli, mükemmel sarısı olan yumurtalar yetiştirebilirsiniz.”
Yetiştirme ortamı
Prof. Dr. Dündar, su mercimeğinin aşırı güneşli yerlerden ziyade ağaç gölgesinin suya düştüğü 1-20 derece arasındaki tatlı sularda yetişebildiğini; 25- 30 santimetre derinlikteki bir suda bile rahatlıkla yetiştirilebildiğini, her gün yarısı toplansa bile azot ihtiyacı karşılanırsa, ertesi gün aynı şekilde çoğalabildiğini belirtiyor.
Su mercimeği yetiştirmenin hiçbir uzmanlık gerektirmediğinin altını çizen Dündar, akvaryumlarda suyun temizliğini sağlayan filtreler yerine su mercimeği kullanılabileceğini de vurguluyor.
Masraf azalıyor, su değerleniyor.
Narköy Çiftliği * Kandıra’daki 120 dönümlük Narköy çiftliğinde ata tohumlarıyla sebze ve meyve yetiştiriliyor ve atık sular su mercimeği ile arıtılıyor.
Çiftliğin kurucu ortağı ve emekli öğretmen Nardane Kuşçu, toplanan yağmur sularının önce depoda biriktirildiğini, acil durumlarda rezervuarlarda kullanılabildiğini anlatıyor. Suyun fazlasını ördek göletine ilettiklerini belirten Kuşçu; su mercimeğini atık suları gönderdikleri göletteki suyu arıtmak için kullandıklarını, topladıkları su mercimeklerini de tavuk ve ördeklere yem olarak verdiklerini aktarıyor.
Nardane Kuşçu uyguladıkları bu sistem nedeniyle Fransa’dan “Toprağın Kadını Ödülü”nü aldı. Kuşçu, “Ekosisteme çok büyük katkısı var. Bize de katkısı var, vicdanımız rahat kullanıyoruz. Bu çok önemli, masraf azalıyor, su değerleniyor. Geri dönüşüm, döngüsel ekonomi oluyor.” diyor.
Kaynak: Kocaeli Bakış, Biriz Özbakır
Fotoğraf: Kocaeli Bakış