Mantar olmadan toprak olmaz
Dünya genelinde mantarlarla ilgili çalışmalar yapan ilk sivil toplum kuruluşu olan The Fungi Foundation, mantarların iklim krizinin etkilerini azaltmada ve biyoçeşitliliği artırmada rol oynayabileceği konusunda farkındalık yaratmaya çalışıyor
The Fungi Foundation’ın kurucusu mantar uzmanı Giuliana Furci, her ne kadar sürdürülebilir tarıma olan ihtiyaçtan bahsedilse de, mantarlara genellikle hiç değinilmediğini düşünüyor.
Furci, Food Tank’e yaptığı açıklamada, “Toprak sağlığı bu günlerde herkesin dilinde ama nedense mantar konusuna değinilmiyor. Ama şunu kesinlikle söyleyebiliriz ki, mantar olmadan toprak olmaz,” diye belirtiyor.
Bitkiler ile mantarlar arasındaki bağ milyonlarca yıldır gelişmeye devam ediyor. Mantarların, onları besleyerek büyümelerini sağlayan ve topraktaki toksinleri temizleyen karmaşık kök sistemleri -ki bunlara miselyum adı veriliyor- organik maddeleri çözüyor ve bitkiye hem su hem de besin yönünden zengin toprak sağlıyor. Bunun da ötesinde, mikrozal ağ bitkideki karbonun %70’ini tutuyor ve süresiz olarak orada kalmasını sağlıyor.
“Mantarların, boreal (kutupaltı) ormanlarda, orman sistemindeki karbonu en fazla tutan organizma olduğu kanıtlanmıştır.”
Giuliana Furci
Bitkilerin yüzde 90’ı mantarla birbirlerine karşılıklı fayda sağlayacak bir ilişki içerisindedirler. Nature’da yayınlanan bir araştırmaya göre, mantar biyoçeşitliliği, bitki biyoçeşitliliğini, ekosistem değişkenliğini ve üretkenliğini belirliyor. Furci, Food Tank’e yaptığı açıklamada, “mantar uzmanı Paul Stamets’in dediği gibi, mikroçeşitlilik biyoemniyettir,” diye belirtiyor ve mantarların korunmasının, gezegenin sağlığını desteklemede elzem olduğuna inanıyor.
Furci, mantar özünün arı popülasyonunu koruduğu ortaya çıkaran, Stamets’in Washington Devlet Üniversitesi’yle birlikte yürüttüğü araştırmanın da altını çiziyor.
Miselyum, mikoremediasyon olarak adlandırılan bir işlem yoluyla çevredeki kirliliği temizlemeye yarayan geri dönüştürücü bir madde olarak da kullanılabiliyor. Araştırmalar, miselyumun plastik ile ham petrolün çözünmesini sağladığını ve radyoaktif kirleticileri ve ağır metalleri emebildiğini gösteriyor.
Furci, mantarların başka amaçlara hizmet ettiğini de belirtiyor: “Bugün miselyumun, başka malzemeleri ikame etmek için verimli bir şekilde kullanıldığını görüyoruz. Miselyum, doğada yok olmayan plastik ve strafor köpüklere doğal ve çevre dostu bir alternatif olarak kullanılabilir.”
İnsanların, mantarların ne kadar işe yaradığının farkına vardıkça, doğa için üstlendiği bu önemli role değer vermeye başlayacaklarına inanan Furci, “Dünya üzerinde mantardan daha havalı bir şey yok.” diyor.
Çeviri: Nil Ormanlı Balpınar
Kaynak: How Fungi Can Help Solve the Climate Crisis – Carley DeMarco, Food Tank
Kapak fotoğraf: The Fungi Foundation