ENGLISH
DESTEK OL!
Gönüllü Ol
HABERLER

Metan yeni yenilenebilir enerji kaynağı olabilir mi?

Yayınlanma Tarihi: 1 Nisan 2024
Metan yeni yenilenebilir enerji kaynağı olabilir mi?

Genellikle yenilenebilir enerjinin en eski biçimlerinden biri olarak kabul edilen hidroelektrik barajlar ve rezervuarları, su, elektrik üreten türbinlere yaklaşırken ve ardından bu türbinlerden geçerken atmosfere neredeyse bir milyar tona eşdeğer karbondioksit salınmasından sorumlu. Bu sera gazı emisyonlarının çoğu metan formunda. Araştırmalar, metanın 20 yıllık ömrü boyunca karbondioksitten 80 kat daha güçlü bir sera gazı olduğunu ve aynı zamanda atmosferde CO2’den daha hızlı parçalandığını gösteriyor. Bu gizli emisyonlar, hidroelektriğin temiz bir yenilenebilir enerji olmadığı anlamına geliyor. Bunun nedeni, türbinlerden sadece su değil, aynı zamanda çok sayıda çözünmüş sera gazının da geçmesi. Tıpkı karbondioksitin basınç altındayken çözünmesi gibi, metan gazı da belirli koşullar altında büyük su kütlelerinde çözünüyor.

Elinizde bir şişe maden suyu tuttuğunuzu hayal edin. Açmadan önce içinde hiç kabarcık görmüyorsunuz çünkü karbondioksit gazı çözünmüş halde kalıyor. Kapağı açtığınızda ve basınç serbest kaldığında, karbondioksit kabarcıkları yükseliyor ve bir fıslama sesi duyuluyor. Eğer açmadan önce maden suyunu iyice çalkalarsak, açtığımızda maden suyu her yere patlar ve bu patlama anında tıpkı hidroelektrik santrallerinde olduğu gibi metana benzer bir gaz çıkar.

Her yıl insanlar tarafından salınan 51 milyar ton sera gazının üç milyar tonu sudan kaçan metandan kaynaklanıyor. Su çözündüğünde, metan çözeltiden çıkar ve gaz kabarcıklarına dönüşür. Bu gazlaşan metanın en büyük kaynaklarından biri de sürpriz bir şekilde Tucuruí gibi hidroelektrik barajlarıdır.

Olimpik yüzme havuzu büyüklüğündeki dört farklı su kütlesinin Brezilya’nın kuzeyindeki Tucuruí barajındaki türbinlerden geçmesi sadece bir saniye sürüyor. Amazon bölgesindeki en büyük hidroelektrik rezervuarlarından birindeki su akıntısı kulakları sağır ediyor ama barajı dünyanın en büyük beşinci enerji santrali yapan da bu.

Ancak şimdi bu metanı atmosfere kaçmadan önce yakalamanın ve bir enerji kaynağı olarak kullanmanın mümkün olabileceğine dair umutlar var.

Karbon açısından zengin organik maddeler oksijen yokluğunda mikroplar tarafından ayrıştırıldığında tatlı su çökeltilerinde de metan üretilir – doğal olarak oluşan tropikal bataklıklar, turba bataklıkları ve suyla tıkanmış topraklar da buna dahildir. Tüm bu doğal kaynakların metan gibi sera gazlarının kaynağı ya da yutağı olma durumu, arazi kullanım uygulamaları ve iklim değişikliğine bağlı olarak değişebilir. Bir de atık su arıtma tesisleri ve pirinç tarlaları gibi insan yapımı metan kaynakları var. Tüm bu kaynaklarda bakteriler organik maddenin parçalanmasından ve metan salınımından sorumlu.

Barajlar ve rezervuarlar ise yılda 22 milyon ton metana katkıda bulunur – pirinç üretimi ya da atık su arıtımı ile üretilen metanın üçte ikisinden biraz daha azı (her biri 35 milyon ton). Metan, su kütlesinin dibindeki organik maddelerin ayrışmasından kaynaklanır. Kanalizasyon tesislerinde olduğu gibi rezervuarlarda da bu su çalkalandığında dışarı çıkar.

Bluemethane’in CEO’su ve kurucu ortağı Louise Parlons Bentata, teknolojisinin metan kabarcıklarını yüzeye çıkarken yakalayabileceğini ve fosil olmayan bir biyogaz kaynağı olarak kullanılmak üzere toplanmasını sağlayabileceğini umuyor.

Patent bekleyen bu modüler teknoloji, mevcut altyapıya kolayca monte edilebilir ve kanalizasyon arıtma tesisleri, bira fabrikaları ve kağıt hamuru üreticileri gibi yüksek organik yük üreten endüstrilerin emisyonları azaltırken sahada daha fazla enerji üretmesini sağlayabilir. Parlons Bentata ve kurucu ortağı Nestor Rueda-Vallejo’nun yöntemi, suyun aktif olarak pompalanması yerine zor işi yerçekimine bırakıyor.

Parlons Bentata, “Düşük enerji bizim birincil tasarım gereksinimimiz oldu” diyor. “En az enerji kullanarak en fazla metanı çıkarmak istiyoruz.”

Birleşik Krallık su şirketleri 2030 yılına kadar operasyonel olarak net sıfır olma taahhüdünde bulunmuş olsa da, temel metan emisyonları henüz yaygın olarak ölçülmüyor. Parlons Bentata, metanı daha doğru ölçebilen açık erişimli uydular için daha fazla finansman talep ediyor ve bunun metan giderme teknolojisine daha fazla küresel yatırım yapılmasını sağlayabileceğini umuyor.  Şu anda israf edilen bu gaz için bir değer yaratmak isteyen Parlons Bentata, “Bunu sadece büyük bir sorun olarak değil, yeni bir kaynak olarak düşünmeliyiz” diyor.

Çeviri: Öykü Ay

Kaynak: Hydroelectricity is a hidden source of methane emissions. These people want to solve that, BBC, Anna Turns

Fotoğraf: BBC




Etiketler: , , , , , ,

Henüz yorum yapılmamış

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Paylaş