İklim Krizi ve Enerji Dönüşümü
Buğday Derneği çalışan ve gönüllüleri, tarımdan enerjiye, iklim değişikliğinden yeşil mutabakata, dijital araçlardan toplumsal cinsiyet eşitsizliğine kadar Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek ve bilgilerini güncellemek üzere konusunda uzman kişilerden kapasite geliştirici eğitimler alıyor.
1994 yılından beri yenilenebilir enerji ile ilgilenen ve alanda uzmanlaşan Özgür Gürbüz, Buğday ekibine “İklim Krizi ve Enerji Dönüşümü” konusunda bilgilendirici bir sunum yaptı. İklim krizi ve sera gazı emisyonlarının önemi üzerinde durarak, değişen iklimin dünyaya olan etkilerini anlatan Gürbüz, uluslararası müzakerelerde Türkiye’nin aldığı taahhütler ve hedefler aktardı.
İklim değişikliğinin nedenleri ve sonuçlarına dair çarpıcı istatistikler paylaşarak sunumuna başlayan Gürbüz, iklim krizine yönelik küresel hareketlerden ve Paris Anlaşması’nın öneminden söz etti. Türkiye’nin sera gazı emisyon miktarında artış olduğu vurgularken net sıfır hedefine ulaşma konusunda önümüzde zorlu bir yolculuk olduğu ifade etti. “Türkiye hükümetinin iklim kriziyle ilgili taahhütleri ve politikaları, azaltma hedeflerine ulaşmak için yeterli görünmemektedir. Ulusal katkı beyanında belirtilen %41 emisyon azaltma hedefi, mevcut verilere dayandırıldığında bile yetersizdir. Ayrıca, Türkiye’nin net sıfır emisyon hedefini 2053 olarak belirlemesi de gerçekçi bir plan gibi gözükmemektedir.”

Toprağın karbon tutma kapasitesi, ormanların ve yutak alanlarının korunmasının önemine de vurgu yapan Gürbüz, fosil yakıtların kullanımının azaltılması ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişin gerekliliği üzerinde durdu. Ancak toprakların karbon tutma kapasitesini arttırarak yutak alanlarını genişletme yaklaşımının etkisinin belirsiz olduğunun da altını çizdi. Toprak iyileştirme çalışmalarının topraktaki organik maddeyi artırması ve karbon tutmasını sağlaması teorik olarak mümkün olsa da bu yöntemlerin büyük ölçekte uygulanmasının önemli zorluklar içerdiğini hatırlattı.

“Türkiye’deki enerji talebinin büyük bir kısmını fosil yakıtlar karşılıyor. Fosil yakıtlara dayalı enerji kaynakları olan kömür ve gazın payı yüzde 85’e kadar çıkabiliyor. Elektrik üretiminde ise rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının payı hızla artış gösteriyor. Rüzgar, hidroelektrik, biyogaz, güneş ve termal gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim giderek artıyor. Ancak Türkiye’nin kurulu gücü hala büyük ölçüde fosil yakıtlardan oluşuyor. Bu durumda elektrik tüketiminin verimli kullanımına odaklanmak büyük önem taşıyor. Türkiye’nin kurulu gücünün büyük bir bölümünü fosil yakıt santralleri oluşturuyor olsa da, yeni yapılan santraller genellikle rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanan projelerden oluşuyor. “
Gürbüz, Türkiye’nin temiz ve sürdürülebilir bir enerji geçişine odaklanması gerektiğinin ifade ederek yenilenebilir enerji kaynaklarının daha fazla teşvik edilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve fosil yakıt kullanımının azaltılmasının önemli adımlar olduğunu belirtti.