Güneşle Aydınlanan Orman Köyleri
Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü’nün orman köylülerinin kendi elektriğini üretmesi, fazla elektriği şebekeye satarak gelir elde etmesi, kırsalda kalkınma ve göçün azaltılması amacıyla başlattığı Şebekeye Bağlı Güneş Enerji Sistemleri (Çatı Tipi ŞEBGES) projesi 10. yılına girdi.
Çatı Tipi GES kurulumu ilk olarak 2016 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile uygulanmaya başlandı.
Orman Genel Müdürlüğü’nün ORKÖY aracılığıyla yürüttüğü PV (PhotoVoltaik) projesi kapsamında 2019-2022 yılları arasında farklı Orman Bölge Müdürlükleri sınırları içinde 40 İlde 146 orman köyünde 1492 evin çatısına Şebekeye Bağlı Güneş Enerji Sistemleri (Çatı Tipi ŞEBGES) kuruldu.
2023’ten bu yana Orman Genel Müdürlüğü’nce verilen ORKÖY desteklerinin %20’si hibe, %80’lik kısmı ise 7 yıl, yılda bir taksit ödemeli faizsiz kredi şeklinde devam ediyor. 2024 yılının sonunda toplamda 2 bin 363 orman köylüsü ailenin evlerinin çatılarına Güneş Enerji Sisteminin (GES) kurulumu tamamlandı.
Başvuru süreci nasıl işliyor?
ORKÖY’ün bu yıl da devam eden GES projesi köy muhtarlarının talebiyle köye gelen ORKÖY yetkilileri köylülerin başvurularını alıyor. Sürecin başlaması için en az 10 hanenin talepte bulunması gerekiyor. Ardından talepte bulunanlar kendilerinden istenen evraklarla bulundukları il ya da ilçenin Orman Genel Müdürlüğü’ne resmi başvuruda bulunuyorlar.
Başvurusu kabul edilenler için kurulumu yapacak enerji şirketi köye gelip yerinde tespitlerde bulunuyor. Paneller, yaşanan evin çatısına ya da eve bağlı ek bir yapının çatısına kuruluyor. Kurulum için gerekli hazırlıklar (panellere uygun açıyı vermek için gerekli konstrüksiyonun kurulması, saatin bağlanması vb) enerji şirketi tarafından yapılıyor. Proje kapsamında hane başına 4 panel (2 kWh/saat) kuruluyor.
Köylüler uygulama hakkında ne düşünüyor?
Projenin önceki yıllarında dahil olan köylüler 2 kWs’nin ihtiyaçlar için yeterli olmadığı görüşünde. Sisteme sonradan panel eklemek mümkün değil. Bu nedenle daha fazla panel taktıranlar bu eklemeler için kurulumu yapan enerji şirketine ayrıca ödeme yapmışlar. Elektrik üretimini ölçmek için ayrı bir saat takılıyor ve üretilen ve harcanan elektrik aylık olarak hesaplanıp mahsuplaşılıyor.
Çanakkale’nin Çan ilçesine bağlı Kızılelma köyünde üç hane, dört yıl önce köyde 17-18 evin çatısına güneş paneli kurulduğunu, elektrik faturalarının büyük oranda azaldığını hatta bazı aylar kendilerine ödeme yapıldığını belirtiyor.
Kooperatif tesislerine yönelik uygulama
Orman Genel Müdürlüğü, kooperatifler tarafından işletilen tesislerde enerji maliyetlerinin azaltılması amacıyla da çalışmalar yürütüyor. Bu kapsamda, Çanakkale’nin Bayramiç ilçesi Yeşilköy’de kooperatife ait soğuk hava deposunun çatısına 550 kWh/saat kapasiteli Güneş Enerjisi Sistemi kurulmuş. ORKÖY tarafından hayata geçirilen ve bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük GES projesi olma özelliğini taşıyan yatırım, İklime Dirençli Ormancılık Projesi (İDOP) kapsamında %80 kredi ve %20 hibe desteğiyle finanse edilmiş.
Kaynaklar: Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü