WWOOF Türkiye/TaTuTa Ekolojik Çiftlikleri: Düzpelit Organik Yaşam Alanı
Türkiye’nin farklı bölgelerinden ev sahipleriyle 2004 yılından bu yana hizmet veren TaTuTa programı, doğa dostu üreticileri ve gönüllüleri bilgi, deneyim ve emek takasıyla buluşturuyor. WWOOF Türkiye/TaTuTa üreticilerini tanıttığımız yazı dizimizde Ordu’daki Düzpelit Organik Yaşam Alanı’na konuk oluyoruz.
Güven ve takasa dayalı kültürel ve eğitsel deneyimleri teşvik ederek, sürdürülebilir bir küresel toplum inşa etmek için, gönüllüler ile ekolojik üreticileri bağlayan WWOOF (Worldwide Opportunities on Organic Farms – Organik Çiftliklerde Uluslararası Fırsatlar) hareketinin bir parçası olan WWOOF Türkiye/TaTuTa, ülkemizde ekolojik üretimin desteklenmesinde önemli bir noktada duruyor.
Tecrübesi ne olursa olsun 18 yaş ve üzeri herkese açık olan programa yenilenen web sayfası (wwoofturkey.org) üzerinden kayıt olunabiliyor. Gönüllüler zehirsiz ve emek yoğun üretim yapan çiftliklerde mevsimine göre meyve toplamaktan, hayvan bakımına; toprağı çapalamaktan, ot yolmaya; turşu kurmaktan, salça yapmaya kadar birçok farklı alanda bilgi edinebileceği gibi kendi deneyimlerini de ev sahipleriyle paylaşabiliyor.
Ordu’nun İkizce ilçesindeki atadan kalma arazisinde 2006 yılından beri organik tarım yapan Hayati Çalık da bu ev sahiplerinden biri. Tavuk, hindi, kaz, tavus kuşu, keklik gibi kümes hayvanlarının yanı sıra, üç köpek, koyun ve kuzular ile birlikte doğa dostu bir yaşam kurduğu “Düzpelit Organik Yaşam Alanı”nda gönüllülerini ağırlayan Çalık, bölge halkı ile çiftliğini ziyarete gelen gönüllüler arasındaki kültürel alışverişi sağlamayı amaçlıyor.

Düzpelit Organik Yaşam Alanı/İkizce, Ordu
Yaşasın tohumlar
Düzpelit Organik Yaşam Alanı’nda organik sertifikalı olarak fındık üretimi ve çiftliğin kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek kadar da yerel tohumlardan mısır, biber, patlıcan, domates, fasulye, kabak, salatalık, çilek vb. ürünlerin yetiştiriciliği yapılıyor. Bunların yanı sıra, Doğu Karadeniz Bölgesi Kalkınma Planı (DOKAP) kapsamında kurulan seralarda ticari olarak domates yetiştiriliyor.
Yerel tohumların kaybolmaması için mücadele eden Hayati Çalık, Ulusal Tohum Takas Merkezi (UTTM), Ekolojik Yaşam Derneği (EKODER), Samsun Atakum Belediyesi ile ellerindeki tohumları paylaşıyor, onlardan da tohum tedarik ediyor.
“Don Kişot’suz olmuyor”
Organik tarıma başladıkları 2006 yılından bu yana çiftliğe hiçbir zehirli kimyasal girmiyor. Doğa dostu yöntemler ile bitki koruma mücadelesi yapılıyor. Aynı zamanda İkizce Organik Fındık Üreticileri Yardımlaşma Ve Dayanışma Derneği Başkanlığı’nı üstlenen Hayati Çalık, dönüşüm için her birimizin kendi ölçeğinde, ufak da olsa yapabileceği bir şeyler olduğu düşüncesiyle, bölgesindeki diğer üreticilere yönelik, organik tarımı neden ve nasıl yapabilecekleri konusunda bilgilendirme çalışmalarını sürdürüyor.
“Ben şu an biber ve patlıcanların arasındayım. Patlıcanda bir böcek var. Benim bundan kurtulmam lazım. En kolay nasıl kurtulurum? Bunun ilacı var. Koyuveriyorsun dibine ilacı, ölüyor. O küçük böcek ilacı alıp öldü ama sen de alıyorsun bu ilacı… Seni hemen öldürmüyor ama vücudunda birikiyor, kanser olarak geliyor. Sonuç olarak bu meseleler biraz da eğitim işi.” diyor Çalık ve ekliyor: “Tabii bizimkisi biraz Don Kişot’luk ama o da lazım, onsuz olmuyor.”
İklim krizi soframızda
Çalık, altmış beş yılı aşkın hayatında her mevsimi gerektiği gibi, dengeli yaşadığını ancak son yıllardaki aşırı hava olaylarının soframıza gelen gıdayı nasıl etkilediğini ise şöyle anlatıyor:
“Ürünlerimizden eskisi gibi verim alamıyoruz artık. Büyük kayıplar yaşıyoruz. Hiç beklemediğimiz şekilde, mayıs ayında fındıklarımız soğuktan yandı. Düşünebiliyor musunuz?”
Organik üretimde yoğun emek ile ürünü hasada hazır duruma getirip pazarlamasını yapmanın maliyeti her geçen gün artıyor. Artan üretim maliyetleri ve devlet desteklerindeki azalmalar neticesinde bazı üreticilerin organik üretim yapmaktan vazgeçtiğini söyleyen Çalık, “Bizim maddi destekten ziyade ürünümüze alım garantisi verilmesine ihtiyacımız var.” diyor.

Düzpelit Organik Yaşam Alanı’nda gönüllü olmak
Pandeminin başladığı ilk zamanlarda Avrupa ülkelerinden daha fazla gönüllü başvurusu aldıklarına dikkat çeken Hayati Çalık, bu yıl ise Avrupalı gönüllülerden ziyade, Filistin, Sudan, Somali gibi ülkelerden Karadeniz Bölgesi’ne yönelik bir ilgi artışı olduğunu söylüyor.
Bölge halkı ile çiftliğini ziyarete gelen gönüllüler arasındaki kültürel alışverişi sağlamayı amaçlayan Çalık, TaTuTa programının konseptine uymak adına gönüllüler ile çiftlikteki bir günü şöyle anlatıyor: “Sabah saatlerinde birkaç saat arazide sebze ekimi ve bakımı gibi işlerimizi yaptıktan sonra birlikte yemek yeriz, çevredeki tarihi yerleri, şehirleri gezeriz. Komşularımızı da ziyaret ediyoruz çünkü gönüllülerimizin buradaki yerli halkla tanışmalarını önemsiyoruz. Ağustos ayında ise fındık hasadı mevsimi olduğu için biraz daha yoğun çalışıyoruz. Gönüllülerimiz sabah kahvaltılarından sonra bahçeye gelip fındık bahçesi temizliği, fındık hasadı, harman ve çuvallama işlerinde bize yarım gün destek olurlar. Geriye kalan tüm zamanlarını, yaklaşık 7.000 kitabın yer aldığı kütüphanemizde, bahçemizde, birlikte yaşadığımız diğer canlılarla birlikte diledikleri gibi geçirebiliyorlar. ”
“Kültür Ambarı’’ Kütüphanesi
Sanatsal yanları olan (kitap okuyan, müzik, resim vb.) misafirlerin tercih edildiği yaşam alanında, yöreye özgü tahıl ambarında (serender) oluşturdukları yaklaşık 7.000 kitaplı özel bir kütüphane bulunuyor. Eskiden kalma bu yapının bakımsızlıktan yıkılıp yerine yeni bir ev yapılmasındansa, kütüphane vasıtasıyla geleceğe taşınması amaçlanıyor.
Pandemi dönemine kadar, her yaz “Kültür Ambarı’’ isimli kütüphanenin bahçesinde farklı üniversitelerden hocaların katılımıyla panel, konferans, forum gibi kültürel etkinlikler düzenleyerek İkizce ilçesinin bölgede tanınırlığını arttırdıklarını belirten Çalık, bu aranın geçici olduğunu ve faaliyetlerine devam edeceklerini söylüyor.

Röportaj: Ayşe Nur Ayan
Düzpelit Organik Yaşam Alanı profilini wwoofturkey.org sayfasından inceleyebilir, ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.




