24.06.2020 tarihinde meclis g\u00fcndemine giren \u201cG\u0131da, Tar\u0131m ve Orman Alan\u0131nda Baz\u0131 D\u00fczenlemeler Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun Teklifi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 torba yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131n 28., 29. ve 30. maddeleri g\u0131daya y\u00f6nelik ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 d\u00fczenlemeleri i\u00e7ermektedir. Bu kapsamda \u201cher t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel, i\u015fitsel ve dijital ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lan ve ticari reklam kapsam\u0131na girmeyen, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve g\u00fcvenilirli\u011fi hususunda t\u00fcketicide endi\u015fe, korku ve g\u00fcvensizlik yaratarak t\u00fcketicinin t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyen ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar\u201d yan\u0131lt\u0131c\u0131 yay\u0131n olarak tan\u0131mlanmakta ve 20-50 bin TL para cezas\u0131 verilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Yasa teklifindeki yan\u0131lt\u0131c\u0131 yay\u0131n tan\u0131m\u0131 \u00e7ok geni\u015f ve belirsizdir. Neyin yan\u0131lt\u0131c\u0131 yay\u0131n kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilece\u011fi, bu de\u011ferlendirmeyi yapacak ki\u015filerin kimler olaca\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z karar verip veremeyecekleri net de\u011fildir. Teklifi savunan \u00e7e\u015fitli \u00e7evrelerce, ilerleyen s\u00fcre\u00e7te bu endi\u015felerin y\u00f6netmelikle giderilece\u011fi ve de\u011ferlendirmenin bilimsel esaslar dikkate al\u0131narak yap\u0131laca\u011f\u0131 ifade edilmektedir. Ancak g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve g\u00fcvenilirli\u011fi hususunda t\u00fcketicileri endi\u015fe, korku ve g\u00fcvensizli\u011fe s\u00fcr\u00fckleyen nedenler toplumda \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir. \u0130nsanlar sa\u011fl\u0131klar\u0131, sosyo-ekonomik durumlar\u0131, inan\u00e7lar\u0131, k\u00fclt\u00fcrleri ve ya\u015fam bi\u00e7imleri gibi farkl\u0131 gerek\u00e7elerle g\u0131daya ili\u015fkin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kayg\u0131 ve hassasiyetlere sahiptir. Bu hassasiyetler geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f organizmalar (GDO), tohumlar, tar\u0131m zehirleri (pestisitler), helal g\u0131da, veganl\u0131k\/vejetaryenlik gibi geni\u015f bir yelpazeye yay\u0131lmaktad\u0131r ve bir\u00e7o\u011fu bilim i\u00e7inde de tart\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bahsedilen tan\u0131mda ki\u015fi veya ama\u00e7 fark etmeksizin yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel ve sosyal medya mecras\u0131nda yap\u0131lacak, g\u0131dan\u0131n \u00fcretim ve i\u015fleme s\u00fcre\u00e7leriyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc payla\u015f\u0131m y\u00fcksek miktarda para cezas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fma riski ta\u015f\u0131maktad\u0131r. B\u00f6ylesine \u00f6nemli bir konunun bu kadar otoriter, subjektif ve \u00f6zensiz bir d\u00fczenlemeye tabi tutulmas\u0131 yurtta\u015flar\u0131n kamusal bilgiye ve iyi, temiz, adil g\u0131daya eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Elbette, T\u00fcrkiye\u2019de g\u0131da hususunda bir\u00e7ok sorun vard\u0131r. Ancak sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc yasaklar \u00fczerinden kurgulamak toplumda g\u0131daya ili\u015fkin endi\u015fe, korku ve g\u00fcvensizli\u011fi azaltmayacak tam tersine art\u0131racakt\u0131r. Yasa teklifinin ilgili maddeleri; toplumun g\u0131daya ili\u015fkin kayg\u0131 ve hassasiyetlerini dikkate alarak, toplumsal sorumluluk gere\u011fi kamuoyunu ayd\u0131nlatma vazifesi g\u00f6ren, her biri kendi i\u00e7inde yetkin kurumlar\u0131n, bilim insanlar\u0131n\u0131n, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin, meslek odalar\u0131n\u0131n, bu sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmelerini kimi zaman do\u011frudan sans\u00fcr kimi zaman da otosans\u00fcr yoluyla engelleme riskini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu ba\u011flamda \u00f6ncelikle yurtta\u015flar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmelerini kolayla\u015ft\u0131ran ve bu \u00f6rg\u00fctlenmeler \u00fczerinden do\u011fru bilgiye eri\u015fimi sa\u011flayacak mekanizmalar kurulmal\u0131d\u0131r. Bu mekanizmalar\u0131n merkezinde g\u0131da topluluklar\u0131, meslek odalar\u0131, ilgili ara\u015ft\u0131rma birimleri, g\u0131da kooperatifleri, \u00e7ift\u00e7i sendikalar\u0131, ilgili \u00fcniversite yap\u0131lar\u0131, t\u00fcketici dernekleri gibi sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, kamusal ve g\u00fcvenilir bilgiye eri\u015fimi hedefine koymu\u015f sosyal giri\u015fimler yer almal\u0131, bu olu\u015fumlar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bilgiler sayesinde yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgiye \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru cevaplar \u00fcretilmelidir. B\u00f6ylece, halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 esas alan, kamucu bir bilgi edinme hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130lgili yasa teklifi bu haliyle halk\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgiye eri\u015fiminin \u00f6n\u00fcn\u00fc kapatmakta ve kamu \u00e7\u0131karlar\u0131 ile uyu\u015fmamaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgiye eri\u015fimi engelleyecek s\u00f6z konusu maddelerin yasadan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ve halk\u0131n bilgi edinme hakk\u0131n\u0131 esas alan mekanizmalara destek olunmas\u0131n\u0131 talep ediyoruz.
<\/p>\n\n\n\n
\u0130mza kampanyas\u0131na destek olun, g\u0131daya sans\u00fcr getiren kanun maddeleri geri \u00e7ekilsin: Change.org\/GidadaSansureHayir<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n