{"id":9452,"date":"2020-09-14T16:26:30","date_gmt":"2020-09-14T13:26:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=9452"},"modified":"2020-09-29T10:31:13","modified_gmt":"2020-09-29T07:31:13","slug":"istanbulda-copun-seruveni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/istanbulda-copun-seruveni\/","title":{"rendered":"\u0130stanbul&#8217;da \u00e7\u00f6p\u00fcn ser\u00fcveni"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130stanbul&#8217;da her g\u00fcn yakla\u015f\u0131k 20 bin ton \u00e7\u00f6p toplan\u0131yor. Peki bu \u00e7\u00f6pler nerelere gidiyor, hangi i\u015flemlerden ge\u00e7iyor? \u00c7evreye zarar vermeden nas\u0131l yok ediliyor? Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri, \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi&#8217;nin bir i\u015ftiraki olan \u0130STA\u00c7, Odayeri At\u0131k Bertaraf, Enerji \u00dcretimi, Geri Kazan\u0131m ve Kompost Tesisleri&#8217;ni ziyaret ederek, \u0130stanbul&#8217;da \u00e7\u00f6p\u00fcn ser\u00fcvenini inceledi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yaz\u0131: <\/strong>Nil Ormanl\u0131 Balp\u0131nar (Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00fcn\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi) <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Hepimiz 1993 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul&#8217;da \u00dcmraniye \u00c7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fcn patlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 haberlerden hat\u0131rl\u0131yoruzdur. Bu patlama sonucunda 27 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc, 12 ki\u015fi ise kayboldu; civardaki gecekondu mahalleleri \u00e7\u00f6p i\u00e7inde kald\u0131. Y\u0131llar boyunca kontrols\u00fcz \u015fekilde biriken \u00e7\u00f6p y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015fan metan gaz\u0131 sonunda patlad\u0131 ve bir faciaya sebep oldu. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Fakat 1994 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi&#8217;nin bir i\u015ftiraki olan  <br>\u0130STA\u00c7&#8217;\u0131n kurulmas\u0131yla bu vah\u015fi d\u00f6k\u00fcm sahalar\u0131 kapat\u0131ld\u0131, d\u00fczenli depolama sistemine ge\u00e7ilerek mega kent \u0130stanbul&#8217;un \u00e7\u00f6p sorunu ad\u0131na b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f oldu. Biz de \u00e7\u00f6plerimizin ser\u00fcvenine ilk elden \u015fahit olmak i\u00e7in Iraz Mursalo\u011flu ile ge\u00e7ti\u011fimiz \u015fubat ay\u0131nda \u0130STA\u00c7, Odayeri At\u0131k Bertaraf, Enerji \u00dcretimi, Geri Kazan\u0131m ve Kompost Tesisleri&#8217;ni ziyaret ettik.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"769\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IMG_20200205_120123-1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9454\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IMG_20200205_120123-1024x769.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IMG_20200205_120123-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IMG_20200205_120123-768x577.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><strong>Nil Ormanl\u0131 ve Iraz Mursalo\u011flu<\/strong><br><strong>\u0130STA\u00c7, Odayeri At\u0131k Bertaraf, Enerji \u00dcretimi, Geri Kazan\u0131m ve Kompost Tesisleri  <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0130STA\u00c7&#8217;ta neler oluyor?<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle buran\u0131n ger\u00e7ekten kocaman bir alan oldu\u011fundan bahsetmek isteriz. Biz ilk gezimizde sadece geri kazan\u0131m ve kompost tesislerini ziyaret edebildik.<br><\/p>\n\n\n\n<p>2020 \u015eubat ay\u0131 verilerine g\u00f6re, \u0130stanbul&#8217;un g\u00fcnl\u00fck at\u0131k miktar\u0131 20 bin ton. Bu rakam 2017 y\u0131l\u0131nda 17 bin ton civar\u0131nda. Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir at\u0131kla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak kesinlikle kolay de\u011fil.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Belediyeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu tesislere getirilen \u0130stanbul&#8217;un kat\u0131 at\u0131klar\u0131, burada at\u0131k y\u00f6netim metotlar\u0131 ile baz\u0131 i\u015flemlerden ge\u00e7iriliyor. Bu metotlar\u0131 d\u00fczenli depolama, kompostla\u015ft\u0131rma, geri kazan\u0131m, enerji elde edimi ve yakma \u015feklinde s\u0131ralayabiliriz. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Geri kazan\u0131m ve kompostla\u015ft\u0131rmaya girmeyen at\u0131klar, \u00e7\u00f6p suyunun do\u011faya kar\u0131\u015farak yer alt\u0131 sular\u0131na zarar vermemesi ad\u0131na \u00f6ncelikle s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p \u00fcst\u00fc toprakla \u00f6rt\u00fcl\u00fcyor, ard\u0131ndan \u00e7\u00fcr\u00fcmeyle elde edilen metan i\u00e7erikli gaz, borular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla emiliyor ve enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u0130STA\u00c7 Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Mustafa Canl\u0131\u2019n\u0131n IBB TV\u2019ye verdi\u011fi r\u00f6portajda s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere, 2019&#8217;da \u00fcretilen enerji miktar\u0131 327 milyon kWh. \u0130STA\u00c7, \u015eile K\u00f6m\u00fcrc\u00fcoda Tesisleri&#8217;nde \u00fcretilen miktar ise 150 milyon kWh. Bu rakamlar, her y\u0131l 250 bin hanenin elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak miktarda enerji \u00fcretimine tekab\u00fcl ediyor. Ayr\u0131ca 1.5 milyon ton civar\u0131nda metan gaz\u0131n\u0131n havaya kar\u0131\u015fmas\u0131 da \u00f6nlenmi\u015f oluyor. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Geri kazan\u0131m ve kompost metotlar\u0131 ise daha farkl\u0131 i\u015fliyor. \u00d6n ayr\u0131\u015ft\u0131rmadan ge\u00e7en at\u0131klar 80 mm&#8217;lik eleklerden ge\u00e7iriliyor. Elek \u00fcst\u00fcnde kalan malzemeler geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sistemine giriyor. Ambalaj at\u0131klar\u0131, pet ve plastikler, metaller t\u00fcrevlerine g\u00f6re ayr\u0131 ayr\u0131 toplan\u0131yor; pet ve plastikler gran\u00fcl tesisinde k\u0131r\u0131lma i\u015flemine u\u011frat\u0131l\u0131p hammadde haline getiriliyor. Naylonlar ve po\u015fetler ise presleme alan\u0131nda preslenip lisansl\u0131 kurulu\u015flara veriliyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Geri kazan\u0131m ile neler elde edebiliriz?<\/strong><strong><br><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Deterjan, \u015fampuan kutular\u0131ndan<\/strong> variller ve borular,<\/li><li><strong>Yo\u011furt kaplar\u0131, plastik kasalardan<\/strong> plastik mutfak e\u015fyalar\u0131, vantilat\u00f6r fanlar\u0131, termoslar ve plastik borular,<\/li><li><strong>Ayran kutular\u0131, plastik tabak ve bardaklardan<\/strong> giysi ask\u0131lar\u0131, g\u00f6zl\u00fck ve t\u0131p aletleri, buzdolab\u0131 raflar\u0131,<\/li><li><strong>\u00c7uvallardan,<\/strong> plastik kova, \u00e7\u00f6p po\u015fet, yal\u0131t\u0131m malzemeleri ve membran vb.<\/li><li><strong>Pet \u015fi\u015felerden<\/strong> elyaf, plastik levha, pet \u015fi\u015fe, foto\u011fraf ve r\u00f6ntgen filmleri vb.,<\/li><li><strong>Kullan\u0131lm\u0131\u015f k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131ndan<\/strong> gri k\u00e2\u011f\u0131t,<\/li><li><strong>Teneke ve metal at\u0131klardan<\/strong> in\u015faat demirleri, demir profilleri ve metal levhalar,<\/li><li><strong>Naylon ve plastik po\u015fetlerden<\/strong> plastik borular, yal\u0131t\u0131m malzemeler, plastik \u00e7\u00f6p po\u015fetleri, membran vb.,<\/li><li><strong>Kola ve aerosol kutular\u0131ndan<\/strong> otomobil jantlar\u0131, mutfak e\u015fyalar\u0131, u\u00e7ak g\u00f6vdeleri vb. \u00fcretilebiliyor. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>(<strong>\u00d6nemli Not:<\/strong> Tesisteki yetkililer, al\u0131\u015fveri\u015f &#8220;po\u015fet&#8221;lerinin teknik olarak geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebildi\u011fini, fakat makinelerin aras\u0131na ka\u00e7\u0131p zarar verdi\u011fi i\u00e7in tercih edilmedi\u011fini \u00f6zellikle belirtiyor. Ayr\u0131ca, po\u015fetlerin \u00fccretli olmas\u0131ndan bu yana, po\u015fet kullan\u0131m\u0131n\u0131n %70 oran\u0131nda azald\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.)<br><\/p>\n\n\n\n<p>Gelelim elek alt\u0131nda kalan malzemelere, yani organik at\u0131klara. Bunlar fermantasyon b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6nderiliyor ve komposta d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in 8 hafta \u00f6zel \u0131s\u0131 ve nem de\u011ferinde tutularak 8 kez kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Her a\u015famada numune al\u0131n\u0131p, nem tayini yap\u0131l\u0131yor ve nem derecesi ona g\u00f6re ayarlan\u0131yor. 8 haftan\u0131n sonucunda malzemeler&nbsp; 8-10 mm eleklerden ge\u00e7iriliyor ve kompost haz\u0131r duruma geliyor. Tesis, g\u00fcnl\u00fck 1000 ton evsel at\u0131k i\u015fleme kapasitesine sahip; bu da y\u0131lda ortalama 20.000 ton komposta tekab\u00fcl ediyor. Elde edilen g\u00fcbre de \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan park ve bah\u00e7elerde toprakla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak kullan\u0131l\u0131yor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Biz hem kompost tesisini hem de elde edilen kompost y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 g\u00f6rme \u015fans\u0131n\u0131 yakalad\u0131k. \u0130kimiz de evimizde kompost yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bu devasa miktarlar\u0131 g\u00f6rmek bizi ger\u00e7ekten \u00e7ok heyecanland\u0131rd\u0131.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, tekstil malzemeleri, kau\u00e7uk gibi \u00fcr\u00fcnlerden yak\u0131t \u00fcretimi yapan bir tesislerinin oldu\u011funu ama ne yaz\u0131k ki, tam kapasiteyle \u00e7al\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Bunun nedeni ise at\u0131k malzemeye eri\u015fimin olmamas\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\">***<\/p>\n\n\n\n<p>Yetkililerin bu yaz\u0131y\u0131 okuyacaklara iletmemizi istedi\u011fi birka\u00e7 ricas\u0131 var&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Kompost ve geri kazan\u0131m i\u015flemleri ger\u00e7ekten \u00e7ok de\u011ferli fakat bizler evlerimizde \u00e7\u00f6plerimizi ayr\u0131\u015ft\u0131rmazsak, bu de\u011ferli at\u0131klar ne yaz\u0131k ki de\u011ferlendirilemiyor. Organik at\u0131klarla \u0131slanm\u0131\u015f bir k\u00e2\u011f\u0131t art\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, b\u00fct\u00fcn at\u0131klar\u0131 tesiste ayr\u0131\u015ft\u0131rmak da san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay bir \u015fey de\u011fil. Her ne kadar optik tarama sistemi olsa da al\u0131nan verim \u00e7ok az. Bu y\u00fczden -e\u011fer belediyenizin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm toplama gibi bir hizmeti yoksa- \u00e7\u00f6plerinizi evinizde ayr\u0131\u015ft\u0131rman\u0131z ve bu de\u011ferli s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 olman\u0131z. Tesise gelen at\u0131klar\u0131n %56&#8217;s\u0131n\u0131n organik, kalanlar\u0131n \u00e7o\u011funun da geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir malzeme oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, do\u011fru bir \u015fekilde ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde bu at\u0131klar sayesinde elde edilen geri kazan\u0131m olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck olacakt\u0131r.<br><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130la\u00e7lar\u0131n, \u00f6zellikle de antibiyotiklerin de \u00e7\u00f6pe at\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi, \u00e7\u00f6plerin i\u00e7indeki bakterilerin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanarak halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit edebilece\u011fi de \u00f6zellikle belirtildi.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Ve son ricalar\u0131: &#8220;Aman suyu akmas\u0131n!&#8221; diye \u00e7\u00f6plerimizi kat kat po\u015fetlere koymamam\u0131z. T\u00fcm bu tesisin i\u015flevini yerine getirmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle at\u0131\u011fa ula\u015fmas\u0131 gerekiyor fakat kat kat kullan\u0131lan po\u015fetler bu i\u015flemleri zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bunu da akl\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde bulundural\u0131m.<br><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\">***<br><\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi, tesis ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. \u0130nan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z, i\u00e7eride bir hayvanat bah\u00e7esi bile var! Ayr\u0131ca, ba\u015fka bir merkezde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle elde edilen malzemelerin i\u015flenip masa, dolap, hatta m\u00fczik aletlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir at\u00f6lye de kurulmu\u015f.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Ads\u0131z-tasar\u0131m-1024x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9457\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Ads\u0131z-tasar\u0131m-1024x1024.png 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Ads\u0131z-tasar\u0131m-320x320.png 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Ads\u0131z-tasar\u0131m-300x300.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Ads\u0131z-tasar\u0131m-768x768.png 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Ads\u0131z-tasar\u0131m-60x60.png 60w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Ads\u0131z-tasar\u0131m.png 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Bizim i\u00e7in ger\u00e7ekten hayranl\u0131k uyand\u0131ran, hatta b\u00fcy\u00fcleyici bir ziyaretti bu. \u0130\u015fin asl\u0131, gitmeden \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 rahats\u0131z ederiz diye biraz \u00e7ekinmi\u015ftik ama bizimle o kadar yak\u0131ndan ilgilendiler, o kadar samimi davrand\u0131lar ki, ger\u00e7ekten \u00e7ok mutlu olduk. B\u00fct\u00fcn sorular\u0131m\u0131z\u0131 i\u00e7tenlikle cevaplad\u0131lar, tesisi gezdirdiler, hatta vaktimiz olsayd\u0131 kat\u0131 at\u0131k depolama alanlar\u0131n\u0131 da gezecektik. &#8220;Bir dahaki sefere&#8221; deyip heyecan\u0131m\u0131z y\u00fcre\u011fimizde ayr\u0131ld\u0131k tesisten. Herkese \u00e7ok ama \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz.<br><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\">***<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Salg\u0131n\u0131n ard\u0131ndan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Biz tesisi ziyaret ettikten yakla\u015f\u0131k bir ay sonra ne yaz\u0131k ki koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 patlak verdi ve tabiri caizse her \u015fey alt\u00fcst oldu.<br><\/p>\n\n\n\n<p>2020 May\u0131s ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u201cT\u00fcm Y\u00f6nleriyle At\u0131k Y\u00f6netimi: Covid-19\u201d panelinde \u0130STA\u00c7 Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Mustafa Canl\u0131, evsel at\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n 12 bin tona kadar d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. \u00d6rne\u011fin, Ba\u011fc\u0131lar\u2019da g\u00fcnl\u00fck 800 ton olan evsel at\u0131klar, Mart-Nisan aylar\u0131nda g\u00fcnl\u00fck 680 tona kadar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. \u0130BB\u2019nin May\u0131s ay\u0131nda payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgilere g\u00f6re, salg\u0131n s\u00fcrecinde denizlerden toplanan at\u0131k miktar\u0131 %60 azald\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p>WRAP raporlar\u0131na g\u00f6re ise; Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta patates, ekmek, tavuk ve s\u00fct at\u0131klar\u0131nda %34 azalma g\u00f6zlemlendi, Milano\u2019da evsel at\u0131klarda yakla\u015f\u0131k %25\u2019lik bir azalma kaydedildi, \u00c7in\u2019de ise bu oran %30\u2019lara kadar \u00e7\u0131kt\u0131.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Fakat ne yaz\u0131k ki, bu s\u00fcre\u00e7te tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin hem kullan\u0131m\u0131 hem de at\u0131\u011f\u0131 artt\u0131. Yine ayn\u0131 panelde, UNDP T\u00fcrkiye Kimyasallar ve At\u0131k Sekt\u00f6r Y\u00f6neticisi Mahmut Osmanba\u015fo\u011flu\u2019nun, bu s\u00fcre\u00e7te tek kullan\u0131ml\u0131k plastik \u00fcretiminin de %25 artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum tabii ki sadece T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zel de\u011fil. Tek kullan\u0131ml\u0131k plastikler yava\u015f yava\u015f yasaklanmaya ba\u015flam\u0131\u015fken ve bu kadar yol alm\u0131\u015fken, bir salg\u0131nla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z noktaya geri d\u00f6nd\u00fck.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Amerika\u2019daki baz\u0131 eyaletler po\u015fet yasa\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131, yeniden kullan\u0131labilir po\u015fetlere yasak getirdi. Tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin yasaklanmas\u0131na y\u00f6nelik yasa tasar\u0131lar\u0131 ertelendi. Tahminlere g\u00f6re, pandemi s\u00fcreciyle birlikte tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin kullan\u0131m\u0131 %250-300 oran\u0131nda artt\u0131. Bu oran Atina\u2019da %150.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Okyanuslar\u0131n temizlenmesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan, Frans\u0131z sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc &#8216;Op\u00e9ration mer propre&#8217; (Temiz Deniz Operasyonu), Akdeniz\u2019de yak\u0131nda denizanas\u0131ndan \u00e7ok maske olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"506\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/mascarilla-en-el-mar_422-1669494_20200901234951.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9459\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/mascarilla-en-el-mar_422-1669494_20200901234951.jpg 900w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/mascarilla-en-el-mar_422-1669494_20200901234951-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/mascarilla-en-el-mar_422-1669494_20200901234951-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye&#8217;de Covid-19 at\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00f6netimi nas\u0131l yap\u0131l\u0131yor? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 8 Nisan&#8217;da tek kullan\u0131ml\u0131k at\u0131klar\u0131n y\u00f6netimine ve bertaraf\u0131na y\u00f6nelik bir <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"genelge (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/webdosya.csb.gov.tr\/db\/cygm\/icerikler\/gng2020-16-cov-d-19-20200408101457.pdf\" target=\"_blank\">genelge<\/a> yay\u0131nlad\u0131. Bu genelgeye g\u00f6re, maske, eldiven gibi ki\u015fisel hijyen malzeme at\u0131klar\u0131n\u0131n di\u011fer at\u0131klardan ayr\u0131 olarak biriktirilmesi, ge\u00e7ici depolama alanlar\u0131nda en az 72 saat bekletilmesi ve ard\u0131ndan bertaraf edilmesi gerekiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Her kurum, kurulu\u015f ve i\u015fletme binalar\u0131n\u0131n ortak kullan\u0131m alanlar\u0131na bu at\u0131klar i\u00e7in biriktirme ekipman\u0131 yerle\u015ftirilmesi gerekiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>At\u0131k biriktirme, toplama, ta\u015f\u0131ma ve depolamada kullan\u0131lan ekipmanlar\u0131n kapakl\u0131, gri olmas\u0131 veya \u00fczerinde gri etiket bulunmas\u0131 ve \u00fczerinde sadece bu at\u0131klara \u00f6zel oldu\u011funu belirten bir yaz\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu torbalar\u0131n s\u0131k\u0131ca kapat\u0131l\u0131p ikinci bir torbaya ge\u00e7irildikten sonra \u201cge\u00e7ici depolama alan\u0131na\u201d g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi gerekiyor. Burada en az 72 saat bekletildikten sonra belediyelere teslim ediliyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Evlerden ve i\u015f yerlerinden \u00e7\u0131kan koronavir\u00fcs at\u0131klar\u0131n\u0131n ise y\u0131rt\u0131lmaya dayan\u0131kl\u0131 \u00e7\u00f6p po\u015fetlerinde k\u00fc\u00e7\u00fck miktarlar halinde biriktirilmesi ve iki kat \u00e7\u00f6p torbas\u0131na koyulmas\u0131 gerekiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130STA\u00c7 Teknik Genel M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fatih Ho\u015fo\u011flu, koronavir\u00fcs s\u00fcrecindeki at\u0131k sorununa y\u00f6nelik BBC T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye verdi\u011fi r\u00f6portajda \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cS\u0131rf eldiven, maske ve tulum kullan\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 hacimsel olarak bir art\u0131\u015f oldu. Miktar d\u00fc\u015ft\u00fc ama hacim \u00e7o\u011fald\u0131. Sonu\u00e7ta biz bu at\u0131klar\u0131 ellemeden, oldu\u011fu gibi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in ta\u015f\u0131rken s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yoruz. Bu y\u00fczden sefer say\u0131lar\u0131m\u0131z artt\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cS\u0131rf eldiven, maske ve tulum kullan\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 hacimsel olarak bir art\u0131\u015f oldu. Miktar d\u00fc\u015ft\u00fc ama hacim \u00e7o\u011fald\u0131. Sonu\u00e7ta biz bu at\u0131klar\u0131 ta\u015f\u0131rken, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yoruz, ellemeden, oldu\u011fu gibi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in. Bu y\u00fczden sefer say\u0131lar\u0131m\u0131z artt\u0131.\u201d<br><\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u015fo\u011flu ayr\u0131ca, Covid-19 at\u0131klar\u0131n\u0131n evsel olarak de\u011ferlendirildi\u011fini ve depolama sahalar\u0131nda bertaraf edildi\u011fini belirtiyor. Kayna\u011f\u0131nda ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da, evsel at\u0131k olarak gelen bu at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclme \u015fans\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu s\u00fcre\u00e7te evsel at\u0131klar\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015flemini tamamen terk ettiklerini, normalle\u015fme ile tekrar ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Yani maske ve eldivenler, ne yaz\u0131k ki t\u0131bbi at\u0131k olarak kabul edilmiyor, evsel olarak de\u011ferlendirilip belli ba\u015fl\u0131 kurallara tabi tutuluyor. Bu kurallar \u00e7er\u00e7evesinde de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi daha fazla plastik po\u015fet kullan\u0131l\u0131yor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Umuyoruz ki, bu s\u00fcreci sa\u011fl\u0131kla ve gezegenimize kal\u0131c\u0131 zarar b\u0131rakmadan en k\u0131sa s\u00fcrede atlat\u0131r, plastiklerle sava\u015f\u0131m\u0131za kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan yerden devam ederiz.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"956\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/NeYapmaliCop-1024x956.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6104\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/NeYapmaliCop-1024x956.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/NeYapmaliCop-300x280.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/NeYapmaliCop-768x717.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/NeYapmaliCop.jpg 1772w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><strong>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Toprak ve Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Bitkiler i\u00e7in Kompost Rehberi kitab\u0131m\u0131z\u0131 <\/strong><strong> indirebilirsiniz<\/strong>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Yaz\u0131: <\/strong>Nil Ormanl\u0131 Balp\u0131nar (Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00fcn\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi)\n\n<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Independent T\u00fcrk\u00e7e (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/node\/202511\/t%C3%BCrkiyeden-sesler\/koronavir%C3%BCs-pandemi-s%C3%BCreci-kovid-at%C4%B1%C4%9F%C4%B1-olu%C5%9Fmas%C4%B1n%C4%B1-tetikledi\" target=\"_blank\"><em>Independent T\u00fcrk\u00e7e<\/em><\/a><em> &#8211; Koronavir\u00fcs pandemi s\u00fcreci Kovid at\u0131\u011f\u0131 olu\u015fmas\u0131n\u0131 tetikledi  (Prof. Dr. Mustafa \u00d6zt\u00fcrk) <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"BBC T\u00fcrk\u00e7e (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler-dunya-52987147\" target=\"_blank\"><em>BBC T\u00fcrk\u00e7e<\/em><\/a><em> &#8211; Koronavir\u00fcs: T\u00fcrkiye, maske ve plastik eldiven at\u0131klar\u0131yla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131yor? (Emre Bal ve Fundanur \u00d6zt\u00fcrk)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Marmara Belediyeler Birli\u011fi  (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/marmara.gov.tr\/tum-yonleriyle-atik-yonetimi-covid-19-paneli-gerceklesti-23466\" target=\"_blank\"><em>Marmara Belediyeler Birli\u011fi <\/em><\/a><em>&#8211; \u2018T\u00fcm y\u00f6nleriyle at\u0131k y\u00f6netimi: Covid-19\u2019 paneli ger\u00e7ekle\u015fti<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/webdosya.csb.gov.tr\/db\/cygm\/icerikler\/gng2020-16-cov-d-19-20200408101457.pdf\" target=\"_blank\"><em>\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/em><\/a><em> &#8211; 7 Nisan 2020 tarihli genelge<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/youtu.be\/D1VKkH2VYHo\" target=\"_blank\">\u0130BB TV<\/a> &#8211; \u0130stanbul&#8217;un \u00c7\u00f6p\u00fc Elektri\u011fe D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul&#8217;da her g\u00fcn yakla\u015f\u0131k 20 bin ton \u00e7\u00f6p toplan\u0131yor. Peki bu \u00e7\u00f6pler nerelere gidiyor, hangi i\u015flemlerden ge\u00e7iyor? \u00c7evreye zarar vermeden nas\u0131l yok ediliyor? Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri, \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi&#8217;nin bir i\u015ftiraki olan \u0130STA\u00c7, Odayeri At\u0131k&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9453,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,28],"tags":[462,33,656,657,15,638],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9452"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9452"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9623,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9452\/revisions\/9623"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}