{"id":93940,"date":"2021-03-15T00:00:15","date_gmt":"2021-03-14T21:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=93940"},"modified":"2021-07-26T15:12:25","modified_gmt":"2021-07-26T12:12:25","slug":"gercekten-organik-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/gercekten-organik-mi\/","title":{"rendered":"Ger\u00e7ekten organik mi?"},"content":{"rendered":"\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde <\/strong>\u201corganik<\/strong>\u201d ve <\/strong>\u201czehirsiz<\/strong>\u201d beslenmek giderek daha \u00e7ok g\u00fcndeme gelen, t\u00fcketicilerin fark\u0131ndal\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 konular olsa da, bilgi eksikli\u011fi ve yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirilmeler olumsuz yarg\u0131lara neden olabiliyor. Bu\u011fday Derne\u011fi Ege B\u00f6lgesi Sorumlusu Ziraat M\u00fchendisi Nurhayat Bayturan organik \u00fcretimin bilinmeyenlerini ve yanl\u0131\u015f bilinenlerini yazd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"
Nurhayat Bayturan <\/strong><\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Uzun y\u0131llar organik \u00fcretim i\u00e7in kontrol ve sertifikaland\u0131rma yapan bir \u015firketin y\u00f6neticili\u011fini yapt\u0131m. Yurt i\u00e7i veya yurt d\u0131\u015f\u0131nda birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 co\u011frafyalara yapt\u0131\u011f\u0131m seyahatlerimde (Malta veya Tanzanya dahil), ne i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131ma dair sorular\u0131n ard\u0131ndan hep \u201cger\u00e7ekten organik mi\u201d sorusu gelirdi. Ben de tohumdan, hatta arazinin ge\u00e7mi\u015finden market raflar\u0131na ya da pazar tezgahlar\u0131na kadar sistemi anlat\u0131p, b\u00fct\u00fcn s\u00fcre\u00e7lerin kontrol edildi\u011fini, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z denetimin ayn\u0131 zamanda muhasebe kay\u0131tlar\u0131n\u0131n, depolar\u0131n ve stoklar\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc de kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 eklerdim. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u201cAnaliz yap\u0131ls\u0131n yeter.\u201d diyenler olurdu. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pestisit analizi tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil<\/h1>\n\n\n\n

Pestisit kal\u0131nt\u0131 analizleri yap\u0131l\u0131yor ancak temel mant\u0131k analiz yapmak de\u011fil. As\u0131l ama\u00e7, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir toprak, \u00e7evre ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnler \u00fcretmek. Yoksa b\u00f6ylesine detayl\u0131 y\u00f6netmeliklere; tohumun temininden, hasat ve hasat sonras\u0131 i\u015flemlerin denetlenmesi ve izlenebilirlik sisteminin olu\u015fturulmas\u0131na ne gerek vard\u0131? <\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan sadece kal\u0131nt\u0131 analizi yapmak tek ba\u015f\u0131na bir \u015fey ifade etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc analiz sonucunda kal\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131kmamas\u0131, \u00fcr\u00fcnde veya toprakta kimyasal kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Analizlerden do\u011fru sonu\u00e7 elde edilebilmek i\u00e7in bir\u00e7ok etmeni dikkate almak gerekiyor. Bunlardan sadece birka\u00e7\u0131n\u0131 s\u0131ralamam gerekirse; numunenin ne zaman al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, ne numunesi oldu\u011fu (yaprak, meyve gibi), numunenin nas\u0131l al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, nelerin analizinin hangi metoda g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, laboratuvar\u0131n tespit etme limiti gibi pek \u00e7ok parametre s\u00f6z konusu.<\/p>\n\n\n\n

Her sekt\u00f6rde oldu\u011fu gibi, organik sekt\u00f6r\u00fcnde de i\u015fini do\u011fru yapmayanlar \u00e7\u0131kabiliyor. Ancak bunlar tespit edildi\u011finde ciddi cezalar uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da aktar\u0131yordum. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Organik \u00fcretim yap\u0131lan araziler yetkili kontrol ve sertifikasyon kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan kontrol ediliyor: <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Depoda organik \u00fcr\u00fcnler: <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

T\u00fcketiciler yan\u0131lt\u0131l\u0131yor<\/h1>\n\n\n\n

Baz\u0131 t\u00fcketiciler, organik \u00fcretimi ve \u00fcr\u00fcnleri \u00e7ok fazla sorgularken, \u201cdo\u011fal\u201d ad\u0131 alt\u0131nda sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnleri pek sorgulam\u0131yorlar. S\u00f6z konusu t\u00fcketiciler, \u00fcretim yerini dahi hi\u00e7 g\u00f6rmedikleri bir \u00e7iftli\u011fin sentetik kimyasal ila\u00e7 ve g\u00fcbre kullanmadan tar\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorlar. <\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca bu \u00e7iftliklerin \u00e7ok iyi sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n, fiyatlar\u0131n\u0131n organik \u00fcr\u00fcnlerle hemen hemen ayn\u0131 hatta daha pahal\u0131 oldu\u011funu da fark\u0131ndalar. Bu \u00e7iftliklerin baz\u0131lar\u0131 t\u00fcketiciler taraf\u0131ndan ziyaret edilmese de, hatta baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7evresi y\u00fcksek duvarlarla \u00e7evrili olsa da, \u00fcr\u00fcnlerini kargo veya ba\u015fka kanallarla pazarlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmiyorlar. Acaba organik \u00fcr\u00fcnler, fiyat\u0131 y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in mi bu kadar \u00e7ok sorgulan\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal veya bunun gibi etiketlerle sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnler de hemen hemen ayn\u0131 fiyata, bazen daha y\u00fcksek veya biraz daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyata sat\u0131labiliyor. Ancak bu \u00fcr\u00fcnler herhangi bir \u015fekilde kontrol edilmiyor, dolay\u0131s\u0131yla kontrol ve sertifikasyon i\u00e7in ek bir maliyet s\u00f6z konusu de\u011fil. \u00dcstelik do\u011fal etiketiyle sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerde y\u00f6netmeliklerden dolay\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6zel ve uyulmas\u0131 gereken kurallar yok. B\u00f6yle olunca, bu \u00f6zel i\u015flemlerin gerektirdi\u011fi ekstra masraflar da yok, arazide daha \u00e7ok zaman ge\u00e7irme hususu da yok.
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Organik \u00fcr\u00fcn i\u015flenirken al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemlerden biri; \u00fcr\u00fcn\u00fcn te\u015fhis edilebilmesi: <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Avrupa\u2019da organik \u00fcr\u00fcnlerin fiyat\u0131 konvansiyonel \u00fcr\u00fcnlerden yakla\u015f\u0131k %60-70 daha fazla. ABD i\u00e7in ise Ohio Eyaleti’ne yerle\u015fen arkada\u015f\u0131m\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 aktaray\u0131m: G\u00f6\u00e7 etti\u011fi zamanlar devlet deste\u011fi ile ya\u015f\u0131yordu ve buna ra\u011fmen organik \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131n alabiliyor, b\u00f6ylece organik beslenebiliyordu.
    <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

    Baz\u0131 organik tar\u0131m uygulamalar\u0131:<\/h2>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n
    \n\n\n\n
    \"\"
    Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi sa\u011flamak ve ayn\u0131 zamanda \u00e7i\u00e7eklerin istenmeyen b\u00f6cekleri ka\u00e7\u0131rmas\u0131 amac\u0131yla kurulan bir bah\u00e7ede ot m\u00fccadelesi i\u00e7in \u00e7apa yap\u0131l\u0131yor.<\/em> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
    \n\n\n\n
    \"\"
    Organik m\u00fcrver \u00e7i\u00e7e\u011fi topland\u0131ktan sonra \u00e7ay yapmak i\u00e7in istenen boyuta getiriliyor. <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    Do\u011fal \u00fcr\u00fcn karma\u015fas\u0131<\/h1>\n\n\n\n

    Do\u011fal \u00fcr\u00fcn ne demek? Do\u011fal \u00fcr\u00fcn, ad\u0131 \u00fczerinde, kekik, yabani elma, defne a\u011fa\u00e7lar\u0131 gibi do\u011fada kendili\u011finden yeti\u015fen \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 gerekmez mi?  <\/p>\n\n\n\n

    Peki, do\u011fal ad\u0131 alt\u0131nda tar\u0131m yapanlar, \u00fcretim s\u0131ras\u0131nda topra\u011fa m\u00fcdahalede bulunmuyorlar m\u0131? Bir tarlada yeti\u015ftirdi\u011fi bir tarla bitkisinde sentetik kimyasallar ve g\u00fcbre kullan\u0131yor ama orada bulunan a\u011fa\u00e7lardan hasat etti\u011fi \u00fcz\u00fcm\u00fc, kay\u0131s\u0131y\u0131, inciri de do\u011fal etiketiyle sat\u0131yorlar. Ancak orada yeti\u015fen \u00fcr\u00fcnler nas\u0131l do\u011fal \u00fcr\u00fcn olabilir?<\/p>\n\n\n\n

    \u00dcr\u00fcnlerin nas\u0131l yeti\u015ftirildi\u011fini g\u00f6zlemlemeden veya hangi girdilerin ne oranlarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeden zehirsiz ve do\u011fal oldu\u011funa inanabilen t\u00fcketiciler, organik \u00fcr\u00fcnlerde t\u00fcm s\u00fcre\u00e7 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile net bir \u015fekilde ortaya kondu\u011fu ve ba\u011f\u0131ms\u0131z yetkin kurumlar taraf\u0131ndan denetlendi\u011fi halde neden \u201cGer\u00e7ekten organik mi?\u201d diye soruyorlar? <\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Organik \u00fcr\u00fcnler a\u00e7\u0131s\u0131ndan haks\u0131z rekabete neden oluyor<\/h1>\n\n\n\n

    T\u00fcketicilerin \u00fcretim yerlerini ziyaret edip, yap\u0131lan i\u015flemler hakk\u0131nda bilgi ald\u0131\u011f\u0131 ve bah\u00e7eyi gezerek \u00e7al\u0131\u015fanlarla konu\u015fabildi\u011fi, hatta \u00fcretime yard\u0131m edip, yap\u0131lan i\u015flemler hakk\u0131nda s\u00fcrekli haberdar edildi\u011fi \u201cdayan\u0131\u015fmal\u0131 tar\u0131m y\u00f6ntemine\u201d dahi kat\u0131lmayan ancak \u201cdo\u011fal\u201d \u00fcretim yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden \u00fcreticilerin bir\u00e7o\u011fu rahatl\u0131kla \u00fcr\u00fcnlerini pazarlarken organik \u00fcretim yapanlar zorluk \u00e7ekiyor. <\/p>\n\n\n\n

    Do\u011fal ad\u0131 alt\u0131nda \u00fcretimi yapan\u0131n \u201cGDO\u2019lu tohum kullanm\u0131yorum.\u201d veya \u201cGDO\u2019lu yem kullanmad\u0131m.\u201d demesi yeterli olurken, GDO\u2019yu yasaklayan organik tar\u0131mda \u201cGer\u00e7ekten organik mi?\u201d sorusu sorulabiliyor?  <\/p>\n\n\n\n

    Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, organik \u00fcr\u00fcnler pop\u00fcler oldu\u011fu i\u00e7in, pazarda, yol tazgahlar\u0131nda veya bir kafede \u201corganik\u201d ifadesiyle sat\u0131labiliyor.  Ancak organik sertifikas\u0131n\u0131 sordu\u011funuzda, organik olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz. <\/p>\n\n\n\n

    Bunu \u00e7ok ya\u015fad\u0131m: Ge\u00e7en y\u0131l K\u00fc\u00e7\u00fckkuyu\u2019da bir kafeye  gitmi\u015ftik. Kafenin ilan\u0131nda, \u201corganik re\u00e7eller ve zeytinya\u011flar\u0131m\u0131z var\u201d yaz\u0131yordu. Organik re\u00e7el konusunun kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimden, hem re\u00e7el hem de zeytinya\u011f\u0131 alay\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. \u00dcr\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek istedim, getirdiler. \u00dczerinde hi\u00e7bir etiket bilgisi, sertifika kurulu\u015fun ad\u0131, sertifikalama derecesi, \u00fcreticinin ad\u0131, Bakanl\u0131\u011f\u0131n logosu, sertifika numaras\u0131 ve bunun gibi bilgiler yoktu. Bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn organik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyince kabul ettiler.<\/p>\n\n\n\n

    Kendilerine organik sertifikal\u0131 olmayan bir \u00fcr\u00fcn\u00fc organik diyerek satman\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu, yapmad\u0131klar\u0131 bir \u015feyi yapm\u0131\u015f gibi g\u00f6sterdiklerini s\u00f6yleyip ilan\u0131 kald\u0131rmalar\u0131n\u0131 rica ettim. Sordu\u011fum sorulardan ayr\u0131ca ila\u00e7l\u0131 (zehirli) bir \u00fcr\u00fcn oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u201cBabam b\u00f6yle yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor diye biz de ilana b\u00f6yle yaz\u0131yoruz.\u201d \u015feklinde bahaneler \u00fcrettiler ve ne yaz\u0131k ki o ilan kalkmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Tohumdan tezgaha izlenebilirlik<\/h1>\n\n\n\n

    Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn, organik olarak etiketlenebilmesi i\u00e7in, tek y\u0131ll\u0131k k\u00fclt\u00fcrlerde; tohumun GDO\u2019suz ve organik olmas\u0131 , organik bulunam\u0131yorsa, bunu ispatlayarak (onun ayr\u0131 bir prosed\u00fcr\u00fc var), konvansiyonel ancak  ila\u00e7lanmam\u0131\u015f ve GDO\u2019suz olmas\u0131; fidenin ise organik \u00fcretilmi\u015f olmas\u0131, verilen y\u0131ll\u0131k saf azotun sulamayla yeralt\u0131 suyunu, topra\u011f\u0131  kirletmemesi i\u00e7in hesaplanmas\u0131, m\u00fcnavebe yap\u0131lmas\u0131, \u00e7evresel bula\u015fmalara yol a\u00e7mayacak kom\u015fular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, ekimden sonra en az 24 ay\u0131n ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131  gibi bir \u00e7ok ba\u015fka husus dikkate al\u0131nmak zorunda. <\/p>\n\n\n\n

    Bu kontroller \u00fcr\u00fcn rafa ula\u015f\u0131ncaya kadar olan t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerde yap\u0131l\u0131rken yine benzer sorular\u0131n sorulmas\u0131n\u0131n nedeni, organik olmayan \u00fcr\u00fcnleri yukar\u0131daki \u00f6rnekteki gibi, organik olarak pazarlayanlar olabilir mi?
    <\/p>\n\n\n\n

    Do\u011fal \u00fcr\u00fcn etiketiyle sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnleri alanlara, \u201cSentetik kimyasal girdiler kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan nas\u0131l emin olabiliyorsunuz?\u201d sorusunu y\u00f6neltti\u011fimde, \u201c\u00dcr\u00fcnle gelen her pakette bilgi var.\u201d veya \u201cTad\u0131 g\u00fczel.\u201d gibi yan\u0131tlar al\u0131yorum. Nedense bu onlara yeterli geliyor.<\/p>\n\n\n\n

    Organik \u00fcretimde, kontroller, T\u00fcrkiye\u2019de T\u00dcRKAK (T\u00fcrk Akreditasyon Kurumu) taraf\u0131ndan akredite olmu\u015f, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n da verdi\u011fi yetki ile \u00e7al\u0131\u015fan tarafs\u0131z kontrol ve sertifikasyon kurulu\u015flar\u0131nca yap\u0131l\u0131rken halen neden bu kadar sorguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011fal \u00fcr\u00fcn ad\u0131 alt\u0131nda sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnler rahat\u00e7a pazarlan\u0131rken, organik \u00fcr\u00fcnlerin neden bu sorgulama alt\u0131nda pazarlama sorunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak zor.<\/p>\n\n\n\n

    Yoksa as\u0131l \u00f6nemli olan pazarlama stratejisi mi? Steve Jobs\u2019un biyografisi beni etkileyen kitaplardan biri olmu\u015ftu. Bize asl\u0131nda ihtiyac\u0131m\u0131z olmayan \u00fcr\u00fcnleri (tabletleri) nas\u0131l da ba\u015far\u0131yla satm\u0131\u015f ve markas\u0131n\u0131 da bir numara yapm\u0131\u015ft\u0131. Bu noktada biyo\u00e7e\u015fitlilik, iklim ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in ihtiyac\u0131m\u0131z olan organik \u00fcr\u00fcn sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn neyi iyile\u015ftirmesi veya farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekiyor?  <\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Yaz\u0131: <\/em><\/strong>Ziraat M\u00fchendisi Nurhayat Bayturan \u2013 Bu\u011fday Derne\u011fi Ege B\u00f6lgesi Sorumlusu<\/em>
    <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

    \u0130lgili ba\u011flant\u0131lar: <\/strong><\/p>\n\n\n\n