{"id":9091,"date":"2020-08-14T08:31:03","date_gmt":"2020-08-14T05:31:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=9091"},"modified":"2020-09-07T13:13:54","modified_gmt":"2020-09-07T10:13:54","slug":"patatese-ovgu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/patatese-ovgu\/","title":{"rendered":"Patatese \u00f6vg\u00fc"},"content":{"rendered":"\n

Bu\u011fday Derne\u011fi Strateji Kurulu \u00dcyesi Oya Ayman sebzelerin \u015fah\u0131 patatesi yazd\u0131: “Nisan ay\u0131ndan temmuz sonuna kadar toprak alt\u0131nda sessiz sakin b\u00fcy\u00fcyen yumrular g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla bulu\u015ftu\u011funda bir bebek kadar narin oluyor. Elinizi biraz s\u00fcrterek \u00e7\u0131karsan\u0131z kabu\u011fu soyuluveriyor, yara al\u0131yor. Kabu\u011funun sertle\u015fmesi i\u00e7in birka\u00e7 g\u00fcn g\u00f6lgede beklemesi, hem g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na hem de oksijene al\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyor.”   <\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

\u00c7apay\u0131 sertle\u015fmi\u015f topra\u011fa vuruyorum. Damla sulaman\u0131n d\u00f6\u015feli oldu\u011fu kenarda toprak yumu\u015fak olsa da, di\u011fer taraf ta\u015f gibi\u2026 Kar\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndaki yumrular\u0131n \u00e7o\u011funu fareler kemirmi\u015f ya da kurtlan\u0131p bozulmu\u015flar. Topra\u011f\u0131 e\u015felerken elime yumu\u015fak bir \u015fey geliyor; i\u00e7i salyala\u015fm\u0131\u015f, simsiyah bir yumru \u00e7\u0131kar\u0131yorum. Yan\u0131mdaki kar\u0131kta \u00e7apa sallayan Nedret, y\u00fcz\u00fcn\u00fc ek\u015fiterek “off \u00e7ok k\u00f6t\u00fc koktu” diyor. \u00c7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f yumruyu nefesimi tutup uza\u011fa f\u0131rlat\u0131yorum. 
<\/p>\n\n\n\n

Patates bitkisinin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen, k\u00f6kleri topra\u011f\u0131n derinliklerine uzanm\u0131\u015f, g\u00f6vdesi odunla\u015fm\u0131\u015f otlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 harcayarak temizlemeye \u00e7al\u0131\u015fan arkada\u015f\u0131m\u0131n arkas\u0131ndan \u00e7apa sallamaya devam ediyorum. 
<\/p>\n\n\n\n

Sararmaya y\u00fcz tutmu\u015f bitkileri k\u00f6klerken y\u00fczeye \u00e7\u0131km\u0131\u015f patatesler, daha derindeki yumrular\u0131n habercisi oluyor. Onlar\u0131 takip ederek, kar\u0131\u011f\u0131n iki yan\u0131ndan kendime do\u011fru V \u015feklinde yar\u0131klar a\u00e7\u0131p, dipteki topra\u011f\u0131 i\u00e7eriye do\u011fru kald\u0131r\u0131yorum. Yumrular yumu\u015fak taraftaysa \u00e7\u0131karmak kolay oluyor. Ama sertle\u015fmi\u015f toprakta ya da yabani otlar\u0131n k\u00f6kleri aras\u0131nda sakl\u0131 patatesleri zedelemeden \u00e7\u0131karmak baya\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 ve \u00e7aba istiyor. Kar\u0131\u011f\u0131n kenar\u0131na kaym\u0131\u015f yumrular ise \u00e7apam\u0131n h\u0131\u015fm\u0131na u\u011fruyor ve ufac\u0131k bir \u00e7apa yaras\u0131 fireye ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer patateslere kat\u0131l\u0131yor.
<\/p>\n\n\n\n

Yumu\u015fak toprakta patates \u00e7\u0131karmaksa \u00e7ok keyifli\u2026 Alt\u0131n sar\u0131s\u0131 yumrular birka\u00e7 hafif \u00e7apa darbesiyle elime geliveriyor. Y\u0131llard\u0131r bu mevsimde patates hasat eden Nedret ile, kendisi gibi deneyimli g\u00f6r\u00fcmcesi G\u00fclay Abla, Pelin ile benden \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131. Onlar iki kar\u0131k yaparken biz bir kar\u0131\u011f\u0131 ancak bitirebiliyoruz. 15-20 santim derinlikteki patatesleri yaralanmamas\u0131 i\u00e7in bir arkeolog titizli\u011fiyle \u00e7\u0131kar\u0131yor, \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z her patateste hazine bulmu\u015f gibi keyifleniyoruz.
<\/p>\n\n\n\n

Nisan ay\u0131 ba\u015f\u0131nda, ikiye b\u00f6lerek topra\u011fa g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz tohumluk yumrulardan do\u011fan yeni patatesler 50 gramdan yar\u0131m kiloya kadar farkl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131klarda olabiliyor. Cevizden hallice olan\u0131, boyu 20-25 santime ula\u015fan\u0131, avucumuza s\u0131\u011fan\u0131, p\u00fcr\u00fczl\u00fcs\u00fc, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz\u00fc, \u015fekillisi, \u015fekilsizi, kulakl\u0131s\u0131, bacakl\u0131s\u0131, suratl\u0131s\u0131, surats\u0131z\u0131, kilolarca patates \u00e7\u0131kar\u0131yoruz. “Band\u0131rma” denilen sepetlere doldurdu\u011fumuz sapsar\u0131 yumrular\u0131, biraz ilerideki kiraz a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131na serdi\u011fimiz yayg\u0131ya ta\u015f\u0131yoruz.
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"
Oya Ayman<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

G\u00fcn do\u011farken geldi\u011fimiz arazide g\u00f6lgelerimiz giderek k\u0131sal\u0131yor. G\u00fcne\u015f y\u00fckseldik\u00e7e \u00e7al\u0131\u015fmak g\u00fc\u00e7le\u015fiyor. \u00dc\u00e7 saat boyunca \u00e7apa sallay\u0131p, sadece su i\u00e7mek i\u00e7in mola veriyoruz\u2026 Ve sonunda Nedret\u2019in k\u0131z\u0131 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn “\u2026size \u00e7ay getirdim” s\u00f6z\u00fcyle \u00e7apalar\u0131 b\u0131rak\u0131p yan\u0131m\u0131zda getirdi\u011fimiz nevaleler ile bir a\u011fa\u00e7 g\u00f6lgesine oturuyoruz. \u00c7apa s\u0131ras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z “en b\u00fcy\u00fck patatesi ben \u00e7\u0131kard\u0131m” \u015fakala\u015fmalar\u0131na kilo hesaplar\u0131 ekleniyor: “Sabah 15 kasa 25 kilodan yakla\u015f\u0131k 400 kilo \u00e7\u0131kard\u0131ysak\u2026 Yok can\u0131m o kadar de\u011fildir\u2026 Onun be\u015fte birini fire say sen\u2026 K\u00fc\u00e7\u00fckler de var\u2026 Yar\u0131n ya\u011fmur g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, patateslerin \u00fczerini \u00f6rtmemiz gerek\u2026” Ve bunun gibi patatese dair bir s\u00fcr\u00fc muhabbet.
<\/p>\n\n\n\n

Yemek de g\u00fczel, muhabbet de ama patatesler \u00e7\u0131kar\u0131lmay\u0131 bekliyor. Fazla yay\u0131lmadan kar\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7ip \u00e7apa sallamaya ba\u015fl\u0131yoruz. Bu kez i\u015fimiz daha zor. Sabahki kadar din\u00e7 de\u011filiz, g\u00fcne\u015f iyice yak\u0131yor; yar\u0131m saate kalmadan giysilerimiz \u0131slanacak kadar terliyoruz. Ama devam etmek gerek. Patatesler filizlenmeye ba\u015flam\u0131\u015f, birka\u00e7 g\u00fcn daha gecikirsek fire daha fazla olur.
<\/p>\n\n\n\n

Bir hafta boyunca, g\u00fcnde 5-6 saat \u00e7apa sallay\u0131p patates \u00e7\u0131kar\u0131yoruz ve sonunda hasad\u0131m\u0131z bitiyor. Ancak ay\u0131rma i\u015flemini bir an \u00f6nce yapmak gerek, yoksa yaral\u0131 ya da kurtlu patatesler di\u011ferlerini bozmaya ba\u015flar. Kendimize bir g\u00fcn dinlenme izni verip patatesleri ay\u0131rmaya giri\u015fiyoruz. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n