{"id":9018,"date":"2020-08-12T00:00:30","date_gmt":"2020-08-11T21:00:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=9018"},"modified":"2020-09-04T14:04:35","modified_gmt":"2020-09-04T11:04:35","slug":"biricik-mavi-gezegenimiz-ve-basina-gelenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/biricik-mavi-gezegenimiz-ve-basina-gelenler\/","title":{"rendered":"Biricik mavi gezegenimiz ve ba\u015f\u0131na gelenler"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Ekolojik ya\u015fam bilgisinin yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00fcn\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi&#8217;nden sevgili Nil Ormanl\u0131 Balp\u0131nar\u2019\u0131n ilk kitab\u0131 &#8220;Ba\u015fka Bir Gezegen Yok!&#8221; ge\u00e7ti\u011fimiz temmuz ay\u0131nda Gen\u00e7 Tima\u015f etiketiyle raflarda yerini ald\u0131. At\u0131ks\u0131z bir ya\u015fam\u0131n ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 veren bu g\u00fczel kitap ve Nil\u2019in kendi ser\u00fcveni hakk\u0131nda konu\u015ftuk.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>R\u00f6portaj: <\/em><\/strong><em>An\u0131l Ceren Altunkanat<\/em><br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Sevgili Nil, seni bir kez daha tebrik ediyorum; ilk kitab\u0131n\u0131n yolu a\u00e7\u0131k, okuru bol olsun. Bu proje nas\u0131l do\u011fdu, <\/strong><em><strong>Ba\u015fka Bir Gezegen<\/strong><\/em><strong> <\/strong><em><strong>Yok<\/strong><\/em><strong>\u2019un tohumlar\u0131 nas\u0131l at\u0131ld\u0131, anlat\u0131r m\u0131s\u0131n?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nil: <\/strong>Sevgili Ceren, \u00e7ok ama \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum g\u00fczel dileklerin i\u00e7in.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011frusu s\u00f6ylemek gerekirse benim bir kitap plan\u0131m yoktu. Sadece Nil K\u0131y\u0131s\u0131 isimli Instagram hesab\u0131m \u00fczerinden payla\u015f\u0131mlar yap\u0131yordum. Sonra bir g\u00fcn, sevgili edit\u00f6r\u00fcm Merve Ok\u00e7u bu teklifle geldi, kabul ettim ve \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"565\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_12-31-10.32.39-565x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9030\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_12-31-10.32.39-565x1024.jpg 565w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_12-31-10.32.39-166x300.jpg 166w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_12-31-10.32.39.jpg 662w\" sizes=\"(max-width: 565px) 100vw, 565px\" \/><figcaption><strong>Nil Ormanl\u0131 Balp\u0131nar<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Kitaptan ayr\u0131 olarak senin bir do\u011fa sevdal\u0131s\u0131 olarak yolculu\u011fundan da s\u00f6z edelim mi? Ve tabii yolun ba\u015f\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n zorluklar ve yolculu\u011fun sana katt\u0131klar\u0131na da de\u011finebiliriz. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nil: <\/strong>Do\u011fa bana her zaman iyi gelmi\u015ftir, k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcmden beri deniz a\u015f\u0131\u011f\u0131y\u0131m mesela. Denize girmedi\u011fim bir yaz ge\u00e7irirsem psikolojim bozuluyor, yemek yeme ihtiyac\u0131 gibi ye\u015file gitme ihtiyac\u0131 hissediyorum. Ama iki sene \u00f6nce sadece sevmenin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edip bir \u015feyler yapmam gerekti\u011fine karar verdim ve ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada, o zamanlar T\u00fcrkiye\u2019de \u201czero waste\u201d terimi daha yeni yeni duyulmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ama \u00e7ok \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc geldi, \u201cBir senelik \u00e7\u00f6p\u00fcm tek bir kavanoza s\u0131\u011f\u0131yor\u201d \u015fovlar\u0131 falan. B\u00f6yle \u00e7ok net, \u201czorunluluk\u201d gibi hissettiren kelimeler bende ters etki yap\u0131yor. O y\u00fczden \u0131s\u0131namad\u0131m, kendimi daha rahat konumland\u0131raca\u011f\u0131m bir \u015feyler ararken YouTube\u2019da \u201cSustainably Vegan\u201d diye bir hesap ke\u015ffettim. O da benimle ayn\u0131 duygular\u0131 hissedip \u201caz etki hareketi\u201d&nbsp; (low impact movement) ve \u201caz etki\u201d (low waste) diye bir fikir atm\u0131\u015f ortaya. Tabii \u201cs\u0131f\u0131r\u201dlayam\u0131yoruz, bari \u201caz\u201d diyelim diye bir mant\u0131k de\u011fil bu.&nbsp; Mesele sadece at\u0131klar ve plastik de\u011fil, \u00f6nemli olan gezegenimize olan etkimizi azaltmak. Vegan ve hayvanlar \u00fczerinde deney yapmayan markalar\u0131 tercih etmek, et t\u00fcketimini azaltmak (m\u00fcmk\u00fcnse b\u0131rakmak), do\u011fa dostu k\u0131yafetler giymek, hem etik ve hem yerel \u00fcretim yapan markalar\u0131&nbsp; (yerel olmas\u0131 ne yaz\u0131k ki etik \u00fcretim yapt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor, bunu da yolculu\u011fum s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frenmi\u015f oldum) desteklemek, mevsimsel, zehirsiz beslenmek gibi \u00e7ok daha geni\u015f ve multidisipliner bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunuyor. Onun videolar\u0131 izleye izleye benim de ilerlemek istedi\u011fim yolun bu oldu\u011fu anlad\u0131m. Daha sonra da Instagram hesab\u0131m\u0131 a\u00e7t\u0131m zaten, \u00f6\u011frendiklerimi ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015fma hissiyat\u0131 duydum.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Ba\u015fka Bir Gezegen Yok<\/strong><\/em><strong> at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na \u00e7ok uygun bir kitap \u2013 kitab\u0131 okurken ben birka\u00e7 at\u00f6lye plan\u0131 yapt\u0131m bile. Eminim b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fmalar gen\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan at\u0131ks\u0131z ya\u015fama giri\u015fi \u00e7ok daha keyifli ve anla\u015f\u0131l\u0131r hale getirecektir. Bu tarz projelerin var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nil: <\/strong>Tabii var ancak kitab\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 pandemi d\u00f6nemine denk geldi\u011fi i\u00e7in \u00e7ok aktif bir \u015feyler yapamad\u0131m. Ama akl\u0131ma g\u00fczel planlar var, hatta online olarak da gelecek ay g\u00fczel bir projeye ba\u015flayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_09-28-05.17.41-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9027\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_09-28-05.17.41-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_09-28-05.17.41-320x320.jpg 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_09-28-05.17.41-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_09-28-05.17.41-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_09-28-05.17.41-60x60.jpg 60w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/PicsArt_09-28-05.17.41.jpg 1773w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><strong>FestTogether, Bu\u011fday Derne\u011fi &#8211; Ekolojik Kozmetik At\u00f6lyesi (K\u00fc\u00e7\u00fck\u00c7iftlik Park, 2019) <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Pandemi s\u00fcrecinde tek kullan\u0131ml\u0131klar adeta ba\u015f tac\u0131 edilir oldu. Bu konuda do\u011fa dostu se\u00e7eneklerden s\u00f6z edelim mi? Zira b\u00f6yle devam edersek kendimizi hastal\u0131ktan koruyal\u0131m derken gezegenimizi h\u0131zla onulmaz bir noktaya getirece\u011fiz. Sen ne dersin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nil<\/strong>: Tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin daha \u201chijyenik\u201d oldu\u011fu alg\u0131s\u0131 nereden \u00e7\u0131kt\u0131, ben onu da hi\u00e7 anlamad\u0131m ama neyse. Ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6re plastik po\u015fet ve t\u00fcrevleri \u00fczerinde 72 saat kadar bula\u015f\u0131c\u0131 olarak kalabiliyor vir\u00fcs. Ama nedense h\u00e2l\u00e2 te\u015fvik ediliyor. Tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n Amerika\u2019da y\u00fczde 250-300 oran\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor, inan\u0131l\u0131r gibi de\u011fil. \u015eu an h\u00e2lihaz\u0131rda okyanuslarda 150 milyon ton plastik at\u0131k birikmi\u015f durumda ve bu rakam her sene giderek b\u00fcy\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00f6z\u00fcm basit: Yan\u0131m\u0131zda kendi barda\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u00e7atal b\u0131\u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131, pipetimizi, termosumuzu, hatta mendilimizi ta\u015f\u0131yabiliriz. Ben kendi hijyenime herhangi bir restoran\u0131nkinden daha \u00e7ok g\u00fcveniyorum a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Bunlar\u0131 kulland\u0131ktan sonra bulundu\u011fumuz yerden rica edip hafif\u00e7e sudan ge\u00e7irip \u00e7antam\u0131za atabilir, eve gidince de dezenfekte edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Al\u0131\u015fveri\u015fe giderken yine kendi bez torbam\u0131z\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcp i\u015fi bittikten sonra da havaland\u0131r\u0131p y\u0131kayabiliriz. Ben \u015fu an tatildeyim, kendi barda\u011f\u0131m\u0131 ve pipetimi yan\u0131mda ta\u015f\u0131yorum. Hafifler zaten, y\u00fck de olmuyor. \u0130steyene hi\u00e7bir \u015fey zor de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n<p>Ah, bir de maske ve eldiven kullan\u0131m\u0131 var. Covid at\u0131\u011f\u0131 diye bir kavram bile \u00e7\u0131kt\u0131. Eldiven zaten iyice zararl\u0131, onu neden kullan\u0131yorlar hi\u00e7 anlam\u0131yorum. Maske i\u00e7in de tekrar kullanabilen ve y\u0131kanabilen, laboratuvar onayl\u0131 maskeler var. Bu tarz alternatifler de\u011ferlendirilebilir. Hadi \u00e7ok kullan\u0131ml\u0131k maske kullanm\u0131yoruz, bari yerlere, denizlere atmayal\u0131m. O i\u015fin ayr\u0131 bir boyutu\u2026<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Senin hayvan sevgini gayet iyi bilsem de g\u00fcndemde oldu\u011fu i\u00e7in konuyu a\u00e7\u0131yorum: Son zamanlarda s\u00fcrekli av i\u00e7in a\u00e7\u0131lan ihaleleri okuyoruz, duyuyoruz. Bunlar, do\u011fan tepkiler sonucu ertelense de iptal edilmiyor. Korkar\u0131m bir \u015fekilde \u2013 sessizce \u2013 bu zihniyet canlar\u0131m\u0131za k\u0131ymaya devam edecek. Bu konuda senin s\u00f6yleyeceklerini duymak \u00e7ok isterim. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nil: <\/strong>Sana \u00e7ok enteresan bir \u015fey s\u00f6ylemek isterim, benim babam avc\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn et ile ilgili \u00e7o\u011fu travmam\u0131n sebebi resmen. O zamanlar k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fum i\u00e7in sadece kendi i\u00e7imde \u00fcz\u00fcl\u00fcrd\u00fcm ve tepki veremezdim. Bu nedenle avc\u0131l\u0131k benim i\u00e7in \u00e7ok hassas bir konu. Resmen vah\u015fet, akl\u0131m\u0131n almad\u0131\u011f\u0131 bir olay\u2026 Ne desem bilemiyorum ger\u00e7ekten.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/WhatsApp-Image-2020-08-11-at-17.35.43-1-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9029\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/WhatsApp-Image-2020-08-11-at-17.35.43-1-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/WhatsApp-Image-2020-08-11-at-17.35.43-1-225x300.jpeg 225w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/WhatsApp-Image-2020-08-11-at-17.35.43-1.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Son olarak; hoyrat kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00fczel mavi gezegen i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn en iyi ve en k\u00f6t\u00fc senaryo nedir? En k\u00f6t\u00fc senaryoya yuvarlanmamak i\u00e7in yapmam\u0131z gerekenler asl\u0131nda \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Ama yapam\u0131yoruz. Sence neden? Nedir bizi telafisi olanaks\u0131z olana s\u00fcr\u00fckleyen? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nil:<\/strong> Asl\u0131na bakarsan ben biraz pesimistim bu konuda. Bizi hi\u00e7 iyi g\u00fcnler beklemiyor a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. \u0130klim krizi ile b\u00fct\u00fcn ara\u015ft\u0131rmalar da bunu g\u00f6steriyor zaten. Bireysel olarak neden yapm\u0131yoruz diye soruyorsan, bence konfor alanlar\u0131m\u0131zda ya\u015famaya \u00e7ok al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131z, \u00e7\u0131kmak istemiyoruz. Her \u015fey bir an \u00f6nce olsun istiyoruz, pratik ve h\u0131zl\u0131 olan\u0131 tercih ediyoruz. Ve do\u011fa bilinci diye bir \u015fey yok. Tek bir pipetin ne kadar zararl\u0131 oldu\u011funu bilmiyoruz. E tabii bir de \u201cTek ki\u015fiden ne olacak ki can\u0131m\u201dc\u0131lar var; birey olarak asl\u0131nda ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fumuzun fark\u0131na olmayanlar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ekolojik ya\u015fam pratiklerini bir an \u00f6nce hayat\u0131m\u0131za adapte etmezsek bir s\u00fcre sonra hepsi zorunlu olacak. Bireysel de\u011fil de, daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 olarak soruyorsan, eh siyaset, para, \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri, tekelcilik&#8230; Bu k\u0131sm\u0131 daha derin.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><em>*Nil Ormanl\u0131 Balp\u0131nar, <\/em>Ba\u015fka Bir Gezegen Yok &#8211; At\u0131ks\u0131z Ya\u015fam\u0131n \u0130pu\u00e7lar\u0131<em>(\u0130stanbul: Gen\u00e7 Tima\u015f, Temmuz 2020), 120 sayfa. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekolojik ya\u015fam bilgisinin yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00fcn\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi&#8217;nden sevgili Nil Ormanl\u0131 Balp\u0131nar\u2019\u0131n ilk kitab\u0131 &#8220;Ba\u015fka Bir Gezegen Yok!&#8221; ge\u00e7ti\u011fimiz temmuz ay\u0131nda Gen\u00e7 Tima\u015f etiketiyle raflarda yerini ald\u0131. At\u0131ks\u0131z bir ya\u015fam\u0131n ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 veren&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,241],"tags":[640,639,638],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9018"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9018"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9397,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9018\/revisions\/9397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}