{"id":901,"date":"2017-07-24T07:27:32","date_gmt":"2017-07-24T04:27:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=901"},"modified":"2017-07-24T07:27:32","modified_gmt":"2017-07-24T04:27:32","slug":"kimyasal-gubre-yerine-cop-kullanalim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/kimyasal-gubre-yerine-cop-kullanalim\/","title":{"rendered":"Kimyasal g\u00fcbre yerine \u00e7\u00f6p kullanal\u0131m"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u2019T\u00fcrkiye \u00c7\u00f6p\u00fcn\u00fc D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor!&#8217; projesi ile, belediyelerle birlikte orta ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kompost tesislerinin kurulmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye veri ve tecr\u00fcbe aktar\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cDo\u011fada \u00e7\u00f6p yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fa her t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u2018Organik at\u0131k\u2019 tabir edilen ve kentsel \u00e7\u00f6p\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir miktar\u0131n\u0131 olu\u015fturan mutfak at\u0131klar\u0131 ve ba\u011f-bah\u00e7e, \u00e7\u00f6pe at\u0131ld\u0131klar\u0131nda ciddi boyutta \u00e7evre felaketine sebep oluyorlar. Sular\u0131 ve topra\u011f\u0131 zehirliyor, geni\u015f do\u011fal alanlar\u0131 kapl\u0131yor ve k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6nemli bir sebebi olan metan gaz\u0131 sal\u0131yorlar. Oysa, bu tip &#8216;organik at\u0131k&#8217;lar\u0131 kompost g\u00fcbresine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, b\u00f6ylece hem do\u011fay\u0131 koruyup hem de topra\u011f\u0131 bereketlendirmek m\u00fcmk\u00fcn. Pek \u00e7ok \u00fclke, farkl\u0131 sistemler ve farkl\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki tesislerde bunu yap\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de ise yasal mevzuat var ama altyap\u0131 ve uygulama yeterince yayg\u0131n de\u011fil\u201d diyor, Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-902\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_1.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_1.jpg 600w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_1-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi ge\u00e7en sene ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201cT\u00fcrkiye \u00c7\u00f6p\u00fcn\u00fc D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor!\u201d projesiyle, T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kompost \u00fcretimi i\u00e7in gereken bilgi ve tecr\u00fcbe aktar\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131, bunun i\u00e7in bakanl\u0131klardan belediyelere, pek \u00e7ok kamu kurulu\u015flar\u0131yla birlikte hareket etmeyi ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de organik \u00e7\u00f6plerin (biyo-at\u0131k) ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak toplanmas\u0131 ve topraklar\u0131n verimini artt\u0131ran kompost elde edilmesi i\u00e7in belediyelerle birlikte \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmay\u0131 ama\u00e7layan &#8216;T\u00fcrkiye \u00c7\u00f6p\u00fcn\u00fc D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor!&#8217; projesi kapsam\u0131nda, Kadir Has \u00dcniversitesi&#8217;nde Avrupa&#8217;dan ve T\u00fcrkiye&#8217;den uzmanlar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Uluslararas\u0131 Kompost Konferans\u0131&#8217;n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan Sivil Toplum Diyalo\u011fu IV \u00c7evre Hibe Program\u0131 deste\u011fi ve Bu\u011fday Derne\u011fi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kaynak Y\u00f6netimi ve Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in Kentler ve B\u00f6lgeler Birli\u011fi (ACR+) ortakl\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen &#8216;T\u00fcrkiye \u00c7\u00f6p\u00fcn\u00fc D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor!&#8217; projesi ile, belediyelerle birlikte orta ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kompost tesislerinin kurulmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye veri ve tecr\u00fcbe aktar\u0131m\u0131 yapmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n<p>Azotlu g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131larak organik \u00e7\u00f6pten \u00fcretilen kompost g\u00fcbrenin kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hedefler aras\u0131nda.<\/p>\n<p>Proje, Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerinden bilgi ve tecr\u00fcbe aktar\u0131m\u0131 yaparak, b\u00fcy\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli kompost tesislerinin kurulmas\u0131n\u0131, bu \u015fekilde ciddi \u00e7evre sorunlar\u0131na yol a\u00e7an \u00e7\u00f6p sorununa bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00fcretilen kompostla \u00fclke topraklar\u0131ndaki humus miktar\u0131n\u0131 artt\u0131rmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-903\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_2.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_2.jpg 600w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/kompost_konferansi_2-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p><strong>Kanun var, uygulama yok<\/strong><\/p>\n<p>Hem 5491 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu&#8217;nda hem de 5216 say\u0131l\u0131 B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Kanunu&#8217;nda ilgili maddeler, &#8216;B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyeleri ve Belediyeler&#8217;in evsel kat\u0131 at\u0131k bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak ve i\u015fletmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc&#8217; olduklar\u0131n\u0131n belirtilmesine ra\u011fmen, belediyelerin bu kanunlara uymad\u0131\u011f\u0131 ya da kurulan tesislerin i\u015fletilemedi\u011fi belirtiliyor. Bunun sonucunda da vah\u015fi depolama y\u00fczde 34 gibi olduk\u00e7a y\u00fcksek bir orana ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Anket sonucu yay\u0131nlanan rapor, T\u00fcrkiye&#8217;de \u00e7\u00f6pe bak\u0131\u015f\u0131, kullan\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 ve Belediyeler&#8217;in at\u0131klara y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ne durumda oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin Milli Tar\u0131m Projesi&#8217;nde de \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, topraklar\u0131m\u0131zdaki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltan, uzun vadede topra\u011f\u0131n verimlili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcren azotlu g\u00fcbrenin azalt\u0131lmas\u0131 ve yerine organik \u00e7\u00f6pten \u00fcretilen kompost g\u00fcbresinin kullan\u0131lmas\u0131na en k\u0131sa zamanda ba\u015flanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Bu\u011fday Derne\u011fi, &#8216;T\u00fcrkiye \u00c7\u00f6p\u00fcn\u00fc D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor!&#8217; projesi kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fcn durumunu, yap\u0131lan kompost tesislerinin neden at\u0131l kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kapasite alt\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131 ve 7 b\u00f6lgeden toplam 18 belediyeyi Avrupa&#8217;daki iyi \u00f6rnekleri yerinde incelemeleri i\u00e7in Avrupa&#8217;ya g\u00f6t\u00fcrd\u00fc ve e\u011fitim verdi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-776\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/kompost1-1024x683-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/kompost1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/kompost1-1024x683-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/kompost1-1024x683-900x600.jpg 900w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/\/var\/www\/vhosts\/bugday.org\/httpdocs\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/kompost1-1024x683-620x414.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00d6PE dair rakamlar<\/strong><\/p>\n<p>\u25ba Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, \u0130stanbul\u2019daki kentsel kat\u0131 at\u0131klarda, organik madde oran\u0131 %54.09 d\u00fczeyinde. Bunu %15.57 ile ka\u011f\u0131t\/karton grubu takip ediyor. T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re 2013 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de metan sal\u0131mlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc (%58\u2019i) at\u0131klar\u0131n yok edilmesinden kaynaklanm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>\u25ba T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re, 2010 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki evsel at\u0131klar\u0131n %54\u2019\u00fc d\u00fczenli \u00e7\u00f6p depolama sahalar\u0131nda yok edilirken, %44\u2019\u00fc \u00e7\u00f6pl\u00fcklere bo\u015falt\u0131ld\u0131 ve %2&#8217;si biyolojik ar\u0131tma veya ba\u015fka metotlarla bertaraf edildi. Bu say\u0131lar AB\u2019dekilerden hen\u00fcz \u00e7ok uzak: AB \u00fclkelerindeki kentsel at\u0131klar\u0131n %41,8\u2019i ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak topland\u0131 ve %38,1 kontroll\u00fc kat\u0131 at\u0131k sahalar\u0131na g\u00f6nderildi. Kalan %20,1\u2019lik k\u0131s\u0131m ise yak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u25ba Avrupa \u00c7evre Ajans\u0131&#8217;na \u00fcye olan di\u011fer \u00fclkelerde, i\u015fleyen kentsel kat\u0131 at\u0131k y\u00f6netiminin \u00e7evreye olan faydalar\u0131, sera gaz\u0131 sal\u0131mlar\u0131n\u0131 temel alan bir modele dayanarak hesaplanmakta. Ne yaz\u0131k ki bu model \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019yi kapsam\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de kat\u0131 at\u0131k y\u00f6netimi, eksiklerine ra\u011fmen, yeni d\u00fczenlemeler sayesinde ve ara\u015ft\u0131rmalarla desteklenerek iyile\u015ftiriliyor.<\/p>\n<p>\u25ba 2010&#8217;da T\u00fcrkiye\u2019de toplanan kentsel kat\u0131 at\u0131k miktar\u0131 25 milyon ton; bu rakam toplam kentsel kat\u0131 at\u0131klar\u0131n %84&#8217;\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. \u00c7\u00f6p depolama sahalar\u0131na g\u00f6nderilen kat\u0131 at\u0131klar, son on y\u0131lda y\u00fczde 5 oran\u0131nda artt\u0131.<\/p>\n<p>Didem Eryar \u00dcnl\u00fc<\/p>\n<p>Kaynak: <a href=\"https:\/\/www.dunya.com\/surdurulebilir-dunya\/kimyasal-gubre-yerine-cop-kullanalim-haberi-345833\">D\u00fcnya Gazetesi<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2019T\u00fcrkiye \u00c7\u00f6p\u00fcn\u00fc D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor!&#8217; projesi ile, belediyelerle birlikte orta ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kompost tesislerinin kurulmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye veri ve tecr\u00fcbe aktar\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor. \u201cDo\u011fada \u00e7\u00f6p yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fa her t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u2018Organik at\u0131k\u2019 tabir edilen&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":904,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28,30,29],"tags":[33,32,15,31],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=901"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":905,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/901\/revisions\/905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}