{"id":8066,"date":"2020-06-15T01:06:35","date_gmt":"2020-06-14T22:06:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=8066"},"modified":"2020-07-10T10:28:53","modified_gmt":"2020-07-10T07:28:53","slug":"virus-plastik-yuzeylerde-daha-hizli-yayiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/virus-plastik-yuzeylerde-daha-hizli-yayiliyor\/","title":{"rendered":"Vir\u00fcs plastik y\u00fczeylerde daha h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u00c7ukurova \u00dcniversitesi, Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi Do\u00e7ent Doktor Sedat G\u00fcndo\u011fdu, \u00e7o\u011funlukla mikroplastik olmak \u00fczere plastik kirlili\u011fi hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131yor. Kendisiyle ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze plastik kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftuk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>R\u00f6portaj:<\/strong>&nbsp;\u00d6zce Bilge Demo\u011flu (Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi) <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>Plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 hangi zamanlara dayan\u0131yor? Daha \u00f6ncesinde ne gibi alternatifler mevcuttu? (hem d\u00fcnya geneli hem \u00fclkemiz i\u00e7in)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sedat G\u00fcndo\u011fdu:<\/strong> Plasti\u011fin tarihini 1900&#8217;lerin ba\u015f\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn. Ancak bug\u00fcn kullan\u0131lan plasti\u011fin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in milat olarak 1950&#8217;leri verebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tarih hem plasti\u011fin bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z formlar\u0131n\u0131n kitlesel \u00fcretiminin hem de t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131n olarak kullan\u0131m\u0131n\u0131n tarihi. Plastik po\u015fet \u00f6rne\u011fin 1959&#8217;da \u0130sve\u00e7li M\u00fchendis Sten Gustaf Thulin taraf\u0131ndan bulunuyor ve amac\u0131 da, o\u011fluna g\u00f6re, gezegeni kurtarmak! Hep ayn\u0131 hikaye gibi. Atom bombas\u0131na giden yolun ta\u015flar\u0131n\u0131 d\u00f6\u015feyenler de Hiro\u015fima ve Nagazaki&#8217;nin olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmediklerini s\u00f6ylerlerdi herhalde. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte gezegeni kurtarmak amac\u0131yla ke\u015ffedilen plastik po\u015fet 20 y\u0131l i\u00e7erisinde t\u00fcm Avrupa ve ABD&#8217;deki pazar ve marketleri istila etmi\u015f ve onun yerine kullan\u0131lan ka\u011f\u0131t ve bez \u00e7antalar\u0131 tarihe adeta g\u00f6mm\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eimdi bu di\u011fer plastikler i\u00e7in de po\u015fet \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi bir anda var olan t\u00fcm alternatifler ortadan kalk\u0131yor ve yerine bunlar ge\u00e7iyor. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc ucuz, hafif ve dayan\u0131kl\u0131. Bir de \u00fcretimi transferi her \u015feyi kolay. Bu durum haliyle t\u00fcketimi de artt\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylelikle olmas\u0131 gerekenden fazla t\u00fcketen ve bunun i\u00e7in de olmas\u0131 gerekenden fazla ambalaj, po\u015fet vb. plastik kullanan bir d\u00f6neme kadar geliniyor. \u015eimdi bu t\u00fcketim boyutunda plasti\u011finin yerini ikame edecek herhangi bir malzeme kaynaklar\u0131n daha da s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesini beraberinde getirecektir. \u0130\u015fte bu sebeple a\u015fama a\u015fama davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fine ve baz\u0131 s\u0131k\u0131 \u00f6nlemler almaya ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"522\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/B\u00dcLTEN-\u00d6\u00c7K-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8078\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/B\u00dcLTEN-\u00d6\u00c7K-23.png 1000w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/B\u00dcLTEN-\u00d6\u00c7K-23-300x157.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/B\u00dcLTEN-\u00d6\u00c7K-23-768x401.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption><strong>Do\u00e7. Dr. Sedat G\u00fcndo\u011fdu <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Sizce neden g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu kadar tercih edilir hale geldi?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sedat G\u00fcndo\u011fdu<\/strong>: G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, kullan-at k\u00fclt\u00fcr\u00fc. Her t\u00fcrl\u00fc ili\u015fkimiz bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir yans\u0131mas\u0131 \u015feklinde. Tekrar kullan\u0131m, az kullan\u0131m, tamir etme, doldurma vb. davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri toplumun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda ortadan kalkm\u0131\u015f vaziyette. Bu da plastik t\u00fcketimini artt\u0131r\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yenisini almak kolay ve ucuz. Bunun yan\u0131nda plastik t\u00fcketimini artt\u0131rmak i\u00e7in canh\u0131ra\u015f \u00e7al\u0131\u015fan bir plastik end\u00fcstrisi var. Binbir t\u00fcrl\u00fc yalan ve manip\u00fclasyon ile plasti\u011fi her alanda bize kulland\u0131rma zorunlulu\u011funa sokuyor. Markette mesela s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri reyonunda plastik i\u00e7erisinde olmayan s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc yok denecek kadar az. Ka\u00e7 ki\u015fi evinde peynir yapabilir? Yo\u011furt tamam ama ya di\u011fer \u00fcr\u00fcnler? \u0130\u00e7ecek reyonlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn! Neredeyse hepsi plastik \u015fi\u015felerde. Bir tek alkol reyonlar\u0131nda plastik ambalaj yok. \u015eimdi binbir \u00e7e\u015fit i\u00e7ecek t\u00fcr\u00fc var ve hepsi de plastik ambalajda. Bunlar\u0131 \u015fi\u015fe yapal\u0131m deseniz o zaman da devasa bir karbon ayak izi olu\u015facak. Bu nedenle durumun gelip dayand\u0131\u011f\u0131 nokta yine a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketim.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/2-1024x576.jpg\" alt=\"\" data-id=\"8081\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=8081\" class=\"wp-image-8081\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/2-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/2-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/2-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/5-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" data-id=\"8084\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=8084\" class=\"wp-image-8084\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/5-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/5-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/5-1-768x576.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> <br><\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" data-id=\"8087\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=8087\" class=\"wp-image-8087\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4-1-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><strong>Foto\u011fraflar: Do\u00e7. Dr. Sedat G\u00fcndo\u011fdu  <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nsanlar\u0131n bu plastikleri kullan\u0131m amac\u0131 hangi nedenlere dayand\u0131r\u0131labilir?<\/strong><em>&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sedat G\u00fcndo\u011fdu<\/strong>: \u0130nsanlar bu plastikleri kullanmaya mecbur b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. Bak\u0131n organik etiketiyle sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerde bile plastik ambalaj kullan\u0131l\u0131yor. Bir bak\u0131ma insanlar plastik t\u00fcketiminin esiri haline getirilmi\u015fler ve neyi hangi ambalajda t\u00fcketece\u011fine de sat\u0131c\u0131 karar veriyor. Bu bir sebep. Di\u011fer bir sebep de ki\u015filerin plasti\u011fin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolay, h\u0131zl\u0131 ve ucuzluk avantajlar\u0131. Kolay \u00e7\u00fcnk\u00fc yan\u0131nda ekstra kap kacak, termos, \u00e7anta ta\u015f\u0131mak zorunda kalm\u0131yor. H\u0131zl\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc hemen a\u00e7-d\u00f6k-at. Ucuz \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu reyonda bedava. Paral\u0131 olan da zaten 25 kuru\u015f ki bu da \u00e7o\u011fu ki\u015finin g\u00f6z\u00fcnde neredeyse hi\u00e7 de\u011ferinde.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Plastik \u00e7\u00f6plerin ekosisteme ve canl\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011fine etkileri hakk\u0131nda neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sedat G\u00fcndo\u011fdu<\/strong>: Plastik \u00e7\u00f6pler bug\u00fcn hen\u00fcz tam olarak boyutu konusunda tam bilgiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir problem. \u015eu anda internetten aray\u0131p bulaca\u011f\u0131n\u0131z \u015fekiller, grafikler ve tablolarda g\u00f6sterilen kirlilik de\u011ferleri bir hafta sonra de\u011fi\u015febiliyor. \u00d6rne\u011fin, Akdeniz i\u00e7in daha ge\u00e7en hafta yay\u0131nlanan bir makale en kirli deniz tan\u0131mlamas\u0131 yapmam\u0131z i\u00e7in yeterli bir veri sunuyor. \u00d6ncesinde ise biz en kirli b\u00f6lgelerin Pasifik Okyanusu&#8217;ndaki \u00e7\u00f6p yamas\u0131 oldu\u011funu biliyorduk. Yani t\u00fcm d\u00fcnya karas\u0131yla, suyuyla ve havas\u0131yla ciddi anlamda plastik kirleticiler taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f vaziyette. Bu durum haliyle buralarda ya\u015fayan her t\u00fcrl\u00fc canl\u0131y\u0131 etkiliyor. \u00d6rne\u011fin deniz y\u00fczerinde y\u00fczen \u00e7\u00f6pler isperme\u00e7et balinas\u0131n\u0131n midesinde, sahile vuran \u00e7\u00f6pler kaplumba\u011falar\u0131n ve ku\u015flar\u0131n midesinde ya da onlara dolanm\u0131\u015f \u015fekilde, su kolonunda y\u00fczen mikroplastikler her t\u00fcrl\u00fc bal\u0131\u011f\u0131n midesinde&#8230; Tar\u0131msal alanlara terk edilen plastikler ise oralardaki her t\u00fcrl\u00fc b\u00f6rt\u00fc b\u00f6ce\u011fin etkilenmesine neden oluyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Belki hepimiz hat\u0131rlar\u0131z, daha ge\u00e7en y\u0131l burnundan pipet \u00e7\u0131kar\u0131lan bir kaplumba\u011fa videosu vard\u0131. O pipetin sorumlusu hepimiziz. Markette hijyen ad\u0131 alt\u0131nda sebzelerin paketlenmesinde kullan\u0131lan o tek kullan\u0131ml\u0131k ince po\u015fetlere tak\u0131lan ku\u015flar\u0131n ve onu denizde g\u00f6r\u00fcnce besin zannedip yiyen kaplumba\u011fan\u0131n ak\u0131betinden biz sorumluyuz. Bak\u0131n, bug\u00fcne kadar yap\u0131lan 2044 \u00e7al\u0131\u015fmadan elde edilen verilere g\u00f6re toplamda 2248 su canl\u0131s\u0131 \u00e7\u00f6plerden etkilenmi\u015f ve bu \u00e7\u00f6plerin de %80&#8217;i plastik. Etkilenen canl\u0131lar da daha \u00e7ok bu plastiklere tak\u0131lma, onlar\u0131 yeme \u015feklinde bu plastiklerden etkilenmi\u015fler. Tabii plastik \u00e7\u00f6plerden bahsederken mikroplastiklerden bahsetmemek olmaz. Mikroplastikler 5 mm&#8217;den k\u00fc\u00e7\u00fck her t\u00fcrl\u00fc plasti\u011fe verilen isim. \u0130\u015fte bu mikroplastikler do\u011fadaki plastik \u00e7\u00f6plerin %90&#8217;dan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnemeyen bu plastiklerin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi de boyutlar\u0131 nedeniyle her t\u00fcrl\u00fc canl\u0131 taraf\u0131ndan bir \u015fekilde yenilmek durumunda kal\u0131yor olmalar\u0131d\u0131r. Sadece deniz canl\u0131lar\u0131 da de\u011fil, insan da bunlardan etkileniyor. Sonu\u00e7ta \u00e7\u00f6p\u00fc yaratan insan ve son tahlilde onunla y\u00fczle\u015fecek zorunda olan yine insan.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/plastic-ocean.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8076\" width=\"569\" height=\"385\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/plastic-ocean.jpg 1000w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/plastic-ocean-300x203.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/plastic-ocean-768x519.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 569px) 100vw, 569px\" \/><figcaption><strong>\u0130ll\u00fcstrasyon: Bonnie Monteleone <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Peki en basitinden, b\u00f6ylesine fazla plastik kullanmaktan neden ve nas\u0131l vazge\u00e7meliyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sedat G\u00fcndo\u011fdu<\/strong>: \u00d6ncelikle ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irerek bir liste yapmam\u0131zda fayda var. Bunu yaparken \u015fu soruyu kendimize sormam\u0131z laz\u0131m: &#8220;Ben ne kadar plasti\u011fi nerede kullan\u0131yorum?&#8221; \u0130nan\u0131n bu sorunun cevab\u0131n\u0131 buldu\u011funuzda en b\u00fcy\u00fck ad\u0131m\u0131 da atm\u0131\u015f olacaks\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc o kadar \u00e7ok plasti\u011fi o kadar anlams\u0131zca kullan\u0131yoruz ki! Baz\u0131 zorunlu alanlardan ziyade en kolaydan ba\u015flamak isabetli olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin pipet, stre\u00e7 film, her t\u00fcrl\u00fc tek kullan\u0131ml\u0131k banyo malzemeleri ve mutfak ekipmanlar\u0131&#8230; S\u0131rayla ba\u015flayarak bunlardan kurtulmak m\u00fcmk\u00fcn. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n yerine alternatif koyman\u0131za da gerek kalmayacak \u00e7\u00fcnk\u00fc olduk\u00e7a gereksiz olduklar\u0131n\u0131 fark edeceksiniz. Ancak unutmamak laz\u0131m, plastik kullanmayarak ancak plasti\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre su\u00e7undaki pay\u0131n\u0131z\u0131 azaltabilirsiniz. Sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde as\u0131l belirleyici olan sistemsel baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pandemi dolay\u0131s\u0131yla insanlar kullan at \u00fcr\u00fcnlere daha fazla g\u00fcvenmeye ba\u015flad\u0131. Biliyorsunuzdur; restoranlar\u0131n, kafelerin a\u00e7\u0131lmas\u0131 tek kullan\u0131ml\u0131k \u00e7atal-b\u0131\u00e7ak-tabak kullan\u0131m\u0131yla ba\u015flayacak. Bu durum hakk\u0131nda neler s\u00f6ylemek istersiniz? Pandemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tek kullan\u0131ml\u0131 maske, eldiven, tabak, \u00e7atal vb. malzemelerin kullan\u0131lmas\u0131 tamamen psikolojik ve bilin\u00e7siz bir g\u00fcven mi sa\u011fl\u0131yor yoksa bilimsel olarak ger\u00e7ekten kuma\u015f bir maske kullanmaktansa kullan at maske daha m\u0131 koruyucu ve g\u00fcvenli? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sedat G\u00fcndo\u011fdu<\/strong>: Uzun zamand\u0131r kulland\u0131\u011f\u0131m bir yakla\u015f\u0131m\u0131m var. Her kriz kendi f\u0131rsat\u0131n\u0131 yarat\u0131r. \u0130\u015fte bu pandemi krizi de plastik \u00fcreticileri i\u00e7in bir f\u0131rsat oldu. Her t\u00fcrl\u00fc yanl\u0131\u015f bilgiyle ve insanlar\u0131n enfeksiyon kayg\u0131lar\u0131ndan faydalanarak ciddi bir f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k \u00f6rne\u011fi sergilediler. \u0130\u015fte bu f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k nedeniyle tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin hijyen sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi bir yalan bilgi dola\u015f\u0131ma sokuldu ve ne yaz\u0131k ki ilgili bakanl\u0131klar da ald\u0131klar\u0131 kararlarda bu plastik lobisinin s\u00f6ylemlerine uydular. Marketlere her \u015feyi po\u015fetleme talimatlar\u0131 bakanl\u0131k taraf\u0131ndan iletildi. Yeniden a\u00e7\u0131lacak olan i\u015fletmelere tek kullan\u0131ml\u0131k malzeme tavsiyeleri verildi. Arkas\u0131nda ise herhangi bir bilimsel bilgi yoktu. Olan ise plasti\u011fin asl\u0131nda pandeminin yay\u0131lmas\u0131nda di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc y\u00fczeyden daha fazla risk yaratt\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Ancak kar h\u0131rs\u0131 hem halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yendi. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde bunun etkilerini g\u00f6rece\u011fiz ki \u015fimdiden bir\u00e7ok yerden bununla ilgili veriler al\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sizin \u015fu an y\u00fcr\u00fct\u00fcyor oldu\u011funuz \u201cTek Kullan\u0131ml\u0131k Korona \u00c7\u00f6p\u00fc G\u00f6rd\u00fcm\u201d kampanyas\u0131 hakk\u0131nda bilgi alabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sedat G\u00fcndo\u011fdu<\/strong>: &#8220;Tek Kullan\u0131ml\u0131k Korona \u00c7\u00f6p\u00fc G\u00f6rd\u00fcm&#8221; giri\u015fimini 2 ayd\u0131r ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m. Amac\u0131m bu \u00e7\u00f6plerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ve en \u00e7ok at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve birikti\u011fi yerleri belirlemek. B\u00f6ylelikle ilgili yerel y\u00f6netimlere bu konuda bir tavsiyede bulunabiliriz. Ancak yeteri kat\u0131l\u0131mc\u0131ya hen\u00fcz ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir giri\u015fim. Bunun ilk nedeni yayg\u0131nla\u015ft\u0131ramamam. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece sosyal medya \u00fczerinden duyuruyorum ve konuya ilgili ki\u015filer d\u0131\u015f\u0131ndakilere pek ula\u015fam\u0131yorum. Bunun yan\u0131nda insanlar\u0131n bu durumu \u00f6ncelik haline getirmeleri biraz zor. Bu sebeple \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 4-5 ay daha s\u00fcrd\u00fcrmeyi planl\u0131yorum. E\u011fer ki yeterli veri elde edebilirsem ara ara da harita \u00fczerinden g\u00f6rsel \u015feklinde payla\u015fmak istiyorum. Ancak dedi\u011fim gibi hen\u00fcz istenilen d\u00fczeyde bir kat\u0131l\u0131m yok maalesef. Son tahlilde, bu i\u015ften bir de makale yazmay\u0131 planl\u0131yorum ancak bunun i\u00e7in ciddi bir veri toplamak gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16-768x1024.jpeg\" alt=\"\" data-id=\"8071\" class=\"wp-image-8071\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16-225x300.jpeg 225w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16-1-768x1024.jpeg\" alt=\"\" data-id=\"8072\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=8072\" class=\"wp-image-8072\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16-1-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16-1-225x300.jpeg 225w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.16-1.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.14-768x1024.jpeg\" alt=\"\" data-id=\"8073\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=8073\" class=\"wp-image-8073\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.14-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.14-225x300.jpeg 225w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.14.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.18-1-768x1024.jpeg\" alt=\"\" data-id=\"8074\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=8074\" class=\"wp-image-8074\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.18-1-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.18-1-225x300.jpeg 225w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/WhatsApp-Image-2020-06-11-at-10.02.18-1.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption><strong>#<\/strong> <strong>TekKullan\u0131ml\u0131kKorona\u00c7\u00f6p\u00fcG\u00f6rd\u00fcm<\/strong> <br><strong>Foto\u011fraflar:  \u00d6zce Bilge Demo\u011flu <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Kampanya&#8217;ya destek olmak ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi edinmek i\u00e7in: <\/strong><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/docs.google.com\/forms\/d\/e\/1FAIpQLSf8pR3Yhx2mvPR6XsxhDI0pzv4OA_5_GTdsBOdRGJfTu2WK0A\/viewform\" target=\"_blank\"><strong>Tek Kullan\u0131ml\u0131k Korona \u00c7\u00f6p\u00fc G\u00f6rd\u00fcm<\/strong><\/a> <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zce Bilge Demo\u011flu<\/strong>: Yasalarca \u201czararl\u0131 at\u0131k\u201d s\u0131n\u0131f\u0131na girmeyen plastikler hakk\u0131nda bilmedi\u011fimiz \u00e7ok \u015fey var. Akl\u0131m\u0131zdaki soru i\u015faretlerini gidermek, plasti\u011fin ger\u00e7ekleriyle y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in daha \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmal\u0131, sorgulamal\u0131 ve Sedat G\u00fcndo\u011fdu gibi uzmanlar\u0131 takip etmeliyiz. B\u00f6ylelikle d\u00fcnyam\u0131z\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletip, ekosistemi olumsuz etkileyecek davran\u0131\u015flardan biraz daha uzakla\u015fm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. Al\u0131\u015fveri\u015f listemizi belki saatler, belki g\u00fcnler \u00f6ncesinden haz\u0131rlamak \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z olas\u0131 plastik at\u0131klar\u0131 \u00f6nlemenin en etkili yolu olabilir. B\u00f6ylelikle evden \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce yan\u0131m\u0131za saklama kaplar\u0131, file ve bez \u00e7anta alabiliriz! Kriz anlar\u0131nda dayat\u0131lan\u0131 sorgulamadan uygulamak yerine alternatifler \u00fcretebilmekte \u00e7ok de\u011ferli ve huzur verici. Hayat\u0131m\u0131zda yapaca\u011f\u0131m\u0131z k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler gelece\u011fimiz ad\u0131na b\u00fcy\u00fck olumlu etkiler yaratacak. Hep beraber ba\u015farabiliriz. Sevgiyle kal\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ukurova \u00dcniversitesi, Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi Do\u00e7ent Doktor Sedat G\u00fcndo\u011fdu, \u00e7o\u011funlukla mikroplastik olmak \u00fczere plastik kirlili\u011fi hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131yor. Kendisiyle ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze plastik kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftuk. R\u00f6portaj:&nbsp;\u00d6zce Bilge Demo\u011flu (Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi) Plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8464,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8066"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8280,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8066\/revisions\/8280"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}