{"id":7144,"date":"2020-05-14T05:26:20","date_gmt":"2020-05-14T02:26:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=7144"},"modified":"2022-04-12T14:38:55","modified_gmt":"2022-04-12T11:38:55","slug":"balkonda-bir-bahce-mumkun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/balkonda-bir-bahce-mumkun\/","title":{"rendered":"Balkonda bir bah\u00e7e m\u00fcmk\u00fcn"},"content":{"rendered":"\n

Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi Mehmet G\u00fcrmen, Gazete Kad\u0131k\u00f6y<\/a>‘den Leyla Alp’e verdi\u011fi r\u00f6portajda, evlerde uzunca vakitler ge\u00e7irdi\u011fimiz koronavir\u00fcs (Covid-19) salg\u0131n\u0131 s\u00fcrecinde balkonlarda meyve, sebze yeti\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u00f6nerilerde bulundu.<\/strong>
<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Evde yani s\u0131n\u0131rl\u0131 mekanlarda neler yeti\u015ftirebiliriz, balkonda yeti\u015ftirebilece\u011fimiz sebze veya meyveler neler?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Saks\u0131larda roka, maydanoz, dereotu, nane gibi ye\u015fillikleri kolayl\u0131kla yeti\u015ftirebiliriz. Ayr\u0131ca \u00e7eri yani f\u0131nd\u0131k domatesin de k\u00f6k\u00fc \u00e7ok derine gitmeyece\u011fi i\u00e7in 20-25 cm derinlikte bir saks\u0131da yeti\u015ftirilebilir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda marul, turp, so\u011fan, sar\u0131msak da derin k\u00f6k yapmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in saks\u0131da yeti\u015ftirmeye uygundur. Ayr\u0131ca derin saks\u0131larda biber de yeti\u015fir. Ancak b\u00fcy\u00fck domatesler, kabaklar veya patl\u0131canlar k\u00f6k\u00fc derine ve b\u00fcy\u00fck alana gitti\u011fi i\u00e7in yeti\u015ftirmek \u00e7ok zor olur. Bunlar i\u00e7in bah\u00e7e gerekir. <\/p>\n\n\n\n

Meyveler i\u00e7in saks\u0131larda limon gibi narenciyelerin evlerin kapal\u0131 balkonlar\u0131nda sera etkisi ile yeti\u015ftirilebilece\u011fini biliyoruz. Tabii yine saks\u0131m\u0131z bulunabilecek en geni\u015f ve derin saks\u0131 olmak durumunda (tercihen 50 cm derin, 50 cm geni\u015f).<\/p>\n\n\n\n

Balkonda bitki yeti\u015ftirmek i\u00e7in neye veya nelere dikkat etmek gerekir? \u00d6rne\u011fin kapal\u0131 balkonlar bitki yeti\u015ftirmeye elveri\u015fli mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k ve kapal\u0131 balkonlarda bitki yeti\u015ftirilebilir yeter ki gereken s\u0131cakl\u0131k, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ve nem yakalans\u0131n. Kapal\u0131 balkonlar g\u00fcne\u015f al\u0131yorsa sera etkisi yarataca\u011f\u0131ndan daha da kolay bir \u015fekilde baz\u0131 besinlerimizi yeti\u015ftirebiliriz. A\u00e7\u0131k balkonlarda \u015fiddetli r\u00fczgarlara, donlara ve ku\u015f sald\u0131r\u0131lar\u0131na dikkat etmek gerekir. Kapal\u0131 balkonlarda da g\u00fcn i\u00e7inde s\u0131cakl\u0131k \u00e7ok y\u00fcksek olaca\u011f\u0131 i\u00e7in topra\u011f\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kurumamas\u0131na dikkat etmek, buna g\u00f6re daha yo\u011fun sulama yapma ihtiyac\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/a>\n\n\n\n

\u00d6zellikle acemiler i\u00e7in ilk \u00f6nce ne yeti\u015ftirmeye ba\u015flamalar\u0131n\u0131 \u00f6nerirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Pazardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z sar\u0131msaklar\u0131n her bir di\u015fini topra\u011fa g\u00f6merek yeti\u015ftirmeye ba\u015flayabiliriz. Bunlar\u0131n her birinden filizler \u00e7\u0131kacak ve uzad\u0131k\u00e7a topra\u011f\u0131n 2-3 cm \u00fcst\u00fcnden keserek taze sar\u0131msak olarak de\u011ferlendirebiliriz. Ayr\u0131ca yaz haricinde, ilkbahar ve sonbaharda saks\u0131da marul yeti\u015ftirmek \u00e7ok kolay ve pratiktir. Yine nane, reyhan ve fesle\u011fen kolay adapte olan bitkiler olduklar\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak yeti\u015ftirilip salatalarda kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Nas\u0131l toprak kullanmal\u0131y\u0131z? \u00d6rne\u011fin herhangi bir yerden bulabilece\u011fimiz toprak sebze yeti\u015ftirmek i\u00e7in uygun mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kaliteli ve bah\u00e7e topra\u011f\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 kullanmak gerekir. Bunu ilkbahar mevsiminde fidanc\u0131larda bulabiliriz. Kaliteli bah\u00e7e topra\u011f\u0131nda ham toprak, kum, g\u00fcbre ve torf kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bulunur. B\u00fcy\u00fck marketlerde \u00e7i\u00e7ek topra\u011f\u0131 olarak sat\u0131lan torflarda bitki yeti\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7abalamak anlams\u0131zd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc torfta besin bulunmaz ve ancak baz\u0131 \u00e7i\u00e7ekler i\u00e7in ideal olabilir.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Tohumu nereden bulaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde en zor konulardan biri haline geldi. E\u011fer en y\u00fcksek besin de\u011feri ve lezzete sahip bir bitki yeti\u015ftirmek istiyorsak mutlaka atal\u0131k\/yerel tohum kullanmal\u0131y\u0131z. Buna eri\u015fmek kolay olmayacakt\u0131r. \u00d6yle ki k\u00f6y\u00fc olanlar 2-3 ku\u015fak b\u00fcy\u00fcklerine sorduklar\u0131nda bile art\u0131k o k\u00f6ye ait tohumlar\u0131n ekilmedi\u011fi bilgisini alabilirler. Bu y\u00fczden yerel tohumu koruyan belediye ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ile temasa ge\u00e7ip, takas \u015fenliklerinde \u00fccretsiz olarak veya baz\u0131 belediyelerin kargo ile da\u011f\u0131t\u0131m hizmeti \u00fczerinden kargo bedeli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda tohum edinebiliriz. \u015eu anda g\u00fcncel olarak Mu\u011fla B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi’nin bir yerel tohum kargo kampanyas\u0131 oldu\u011funu biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u0130zmir’deki Seferihisar Belediyesi’ne ait Can Y\u00fccel Tohum Merkezi de yerel tohumlar\u0131n \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p payla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir birim; kendileri ile temasa ge\u00e7ilebilir. Marketlerden, \u00e7i\u00e7ek\u00e7ilerden, seralardan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z paketli tohumlar\u0131n \u00e7o\u011fu mutlaka bir \u0131slah s\u00fcrecinden ge\u00e7mi\u015f tohumlard\u0131r, olabildi\u011fince uzak durmak gerekir. Fakat ye\u015fillik, yani maydanoz, roka vb. tohumlar\u0131 alabilirsiniz. Onlar\u0131n hibriti yok.<\/p>\n\n\n\n

Tohum \u00e7imlendirmesini nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z? Nelere dikkat edece\u011fiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir bitkinin ekece\u011fimiz kadar tohumunu ekimden 24 saat \u00f6nce bir bardak i\u00e7me suyuna at\u0131p i\u00e7inde bekletmemiz ve sonra da topra\u011fa, tohumun boyunun 1,5 – 2 kat\u0131 kadar derinli\u011fe g\u00f6mmemiz, \u00fczerini \u00e7ok de\u011fil ama parma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ucuyla hafif\u00e7e bast\u0131r\u0131p kapatmam\u0131z ve \u00e7ok miktarda can suyu vermemiz iyi bir \u00e7imlendirme ba\u015flang\u0131c\u0131 olur. Ayr\u0131ca bu tohumun \u00e7imlenece\u011fi g\u00fcne kadar (ki bu s\u00fcre her tohum i\u00e7in \u0131s\u0131ya, neme ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir) g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ihtiyac\u0131 yoktur, sadece karanl\u0131k bir yerde sabah ak\u015fam spreyleme \u015feklinde bir f\u0131s f\u0131s yard\u0131m\u0131 ile nemli tutacak \u015fekilde sulamam\u0131z yeterli olur. Ancak asla d\u00f6kme sulama yapmayal\u0131m veya 1 g\u00fcn\u00fc sulamadan ge\u00e7irmeyelim, zira bu s\u00fcre\u00e7te tohum \u00e7imlenme a\u015famas\u0131nda 1 g\u00fcn bile nemini kaybederse bir daha sulasak bile b\u00fcy\u00fcmesine devam edemeyebilir. Saks\u0131lar\u0131n \u00fczerini stre\u00e7 filmle \u00f6rt\u00fcp ya\u011fmurlama etkisi yapmak da kolay ve etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olur (tabi ki tohum \u00e7imlendikten sonra filmi kald\u0131rmak \u015fart\u0131yla).<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Nas\u0131l saks\u0131 kullanmak gerekir? Bu ko\u015fullarda yani pek \u00e7ok yer kapal\u0131 iken saks\u0131 toprak vb. bulma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ekece\u011fimiz de kesin. Bu ko\u015fullarda evde neleri bitki yeti\u015ftirmek i\u00e7in kullanabiliriz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Olabildi\u011fince derin saks\u0131lar kullanmak bitkinin geli\u015fimine ve \u00fcr\u00fcn kalitesine olumlu y\u00f6nde etki eder. Hi\u00e7bir yerden al\u0131\u015fveri\u015f edemiyorsak da evdeki eski le\u011fenler, derin yo\u011furt kaplar\u0131 veya 5 litrelik bitmi\u015f zeytinya\u011f\u0131 tenekeleri (\u00fcst kapa\u011f\u0131n\u0131 konserve a\u00e7aca\u011f\u0131 v.b. ile \u00e7\u0131karmak suretiyle) bile i\u015f g\u00f6r\u00fcr. Saks\u0131 olarak kullanaca\u011f\u0131m\u0131z kab\u0131n mutlaka alt\u0131nda birka\u00e7 delik a\u00e7mal\u0131y\u0131z. Bu delikler dipte biriken fazla suyun alttan tahliye olmas\u0131 amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Tahliye olmazsa bu fazla su, bitki k\u00f6klerini \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr ve ayr\u0131ca bu delikler k\u00f6klere hava girmesini de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r. Saks\u0131n\u0131n alt\u0131ndan su akaca\u011f\u0131 i\u00e7in buna kar\u015f\u0131 \u00f6nlem almak da iyi olur. Delikler a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z kab\u0131n i\u00e7ini; en alta varsa bir s\u0131ra \u00e7ak\u0131l ta\u015f\u0131, onun \u00fcst\u00fcne \u00e7ak\u0131l ta\u015f\u0131n\u0131 \u00f6rtecek kadar kum, onun \u00fcst\u00fcne de bah\u00e7e topra\u011f\u0131 \u015feklinde s\u0131ral\u0131 olarak doldurmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Sulama hangi aral\u0131klarla yap\u0131lmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her bitkinin su ihtiyac\u0131 hem bitkiye, hem ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyaya hem de sezona g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterecektir ancak \u00f6zetle topra\u011f\u0131n nemini kaybetmeyecek kadar su vermek\/topra\u011f\u0131 devaml\u0131 nemli tutmak (\u0131slak veya \u00e7amur de\u011fil) ilkemiz olmal\u0131d\u0131r. Fazla sulama bitkiyi \u00e7\u00fcr\u00fctebilece\u011fi gibi boyunun da istenildi\u011finden \u00e7ok daha fazla uzamas\u0131na ve hi\u00e7 \u00fcr\u00fcn vermemesine sebep olabilir. Bu y\u00fczden topra\u011f\u0131n 1 cm alt\u0131 el ile kontrol edilmeli ve nemini yitirmeden yeterli miktarda su verilmelidir. Sulama aral\u0131\u011f\u0131 ilkbaharda 4-7 g\u00fcnde bir de olabilir, yaz\u0131n her g\u00fcn sulamak gereken d\u00f6nemler de olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Sebzelerin hasad\u0131 nas\u0131l yap\u0131lmal\u0131? Neye dikkat edilmeli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sebzeler t\u00fcketilirken bir yandan da zor ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerel tohumlar\u0131 korumak ad\u0131na mutlaka en az bir sebzeye hi\u00e7 dokunmay\u0131p onu tohumluk olarak ay\u0131rmam\u0131z yerinde olur. \u00d6rne\u011fin bir k\u00f6kteki 10-15 domatesten en iri ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olan\u0131n\u0131n dal\u0131na bir kurdele ba\u011flarsak ve onu hi\u00e7 ellemezsek ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc tamamlad\u0131\u011f\u0131nda yani en olgun zaman\u0131nda (olabildi\u011fi en ge\u00e7 zamanda) al\u0131p \u00e7ekirdeklerini ay\u0131rabilir, bir t\u00fclbent \u00fczerinde, evde g\u00f6lge ama havadar bir yerde 1 ay kadar kurutup sonra da kuru bir kavanoza kald\u0131r\u0131p bir sonraki ekim d\u00f6nemine kadar saklayabiliriz. B\u00f6ylece hem tohumu devam ettirmi\u015f, hem \u00e7o\u011faltm\u0131\u015f hem de yerel tohum isteyen di\u011fer arkada\u015flar\u0131m\u0131zla bir sonraki \u00fcretim sezonunda payla\u015fma imkan\u0131 yaratm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n\n\n\n

Mehmet G\u00fcrmen’in r\u00f6portaj\u0131 <\/strong>Gazete Kad\u0131k\u00f6y<\/strong><\/a>‘de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong>
<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130ll\u00fcstrasyon: Tolga Demirel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi Mehmet G\u00fcrmen, Gazete Kad\u0131k\u00f6y‘den Leyla Alp’e verdi\u011fi r\u00f6portajda, evlerde uzunca vakitler ge\u00e7irdi\u011fimiz koronavir\u00fcs (Covid-19) salg\u0131n\u0131 s\u00fcrecinde balkonlarda meyve, sebze yeti\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u00f6nerilerde bulundu. Evde yani s\u0131n\u0131rl\u0131 mekanlarda neler yeti\u015ftirebiliriz, balkonda…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":7748,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,41],"tags":[575,573,574,536],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7144"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285109,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7144\/revisions\/285109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}