{"id":6838,"date":"2020-04-08T00:25:03","date_gmt":"2020-04-07T21:25:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=6838"},"modified":"2020-10-06T12:49:04","modified_gmt":"2020-10-06T09:49:04","slug":"covid-19-yeni-bir-hayat-modeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/covid-19-yeni-bir-hayat-modeli\/","title":{"rendered":"Covid-19: Yeni bir hayat modeli"},"content":{"rendered":"\n

Zehirsiz Sofralar Projesi \u0130leti\u015fim ve Kampanya Koordinat\u00f6r\u00fc Turgay \u00d6z\u00e7elik, Ger\u00e7ek G\u00fcndem<\/a>‘den Asl\u0131 Atasoy’a verdi\u011fi r\u00f6portajda, coronavir\u00fcs\u00fcn toplumsal anlamda da hayat\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fratmas\u0131 ile ilgili de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Vir\u00fcsler sadece canl\u0131 h\u00fccreleri etkileyen ve kendini tekrar eden mikroskobik enfeksiyon etkenleri olarak biliniyor.<\/p>\n\n\n\n

Canl\u0131 olarak tan\u0131mlayabilmek i\u00e7in gerekli \u00f6zelliklere sahip olmad\u0131klar\u0131ndan \u2018ya\u015fam\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131ndaki organizmalar\u2019 da denilen vir\u00fcslerin, evrim s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda net bir bilgi yok.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n en \u00fcnl\u00fc ve tehlikeli vir\u00fcs\u00fc Covid-19 ise sadece h\u00fccrelerimizi de\u011fil toplumsal anlamda da hayat\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fratmas\u0131 ile g\u00fcndemde. Ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 hakk\u0131ndaki iddialar Hollywood\u2019a y\u0131llarca malzeme olacak cinsten.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131rlar\u0131 kald\u0131r\u0131p d\u00fcnyay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir yere \u00e7eviren Covid-19, bir yandan da bize yeni hayat modelleri i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnme f\u0131rsat\u0131 veriyor. Vir\u00fcs tehlikesi ge\u00e7tikten sonra her \u015feye kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden devam etmemek i\u00e7in Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi \u0130leti\u015fim Sorumlusu Turgay \u00d6z\u00e7elik\u2019e sorular\u0131m\u0131z\u0131 sorduk:<\/p>\n\n\n\n

Zehirli g\u0131dalar vir\u00fcsler kadar tehlikeli<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Pandemi beslenme konusunda derin endi\u015feler yaratt\u0131. Bu\u011fday Derne\u011fi olarak bunu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu hakl\u0131 ama biraz ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f bir endi\u015fe. \u00c7\u00fcnk\u00fc pandemi ortam\u0131nda elimizi att\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok g\u0131da t\u00fcr\u00fc asl\u0131nda en az korktu\u011fumuz vir\u00fcs kadar tehlikeli. T\u00fcrkiye’de 300’\u00fcn \u00fczerinde pestisit, yani tar\u0131m zehiri kullan\u0131l\u0131yor. Bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, hormonal sistemi bozan pestisitler. Bu hormonal bozucular kanserden, d\u00fc\u015f\u00fck IQ’ya kadar pek \u00e7ok rahats\u0131zl\u0131\u011fa neden oluyor ve en \u00e7ok da \u00e7ocuklar\u0131 etkiliyor. Bizi zehirledi\u011fi kadar do\u011fay\u0131, di\u011fer canl\u0131lar\u0131 da zehirliyor; iklim krizini tetikliyor. Bir an \u00f6nce tar\u0131mla ilgili \u00f6nlemler almazsak, yak\u0131nda herhangi bir pandemi durumunu tart\u0131\u015fmak zorunda kalmayaca\u011f\u0131z. Daha da ciddi sorunlar\u0131m\u0131z olacak.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zehirsiz Kampanya<\/strong><\/a>\u2018ya destek olun; bizi zehirleyen pestisitler yasaklans\u0131n<\/strong>. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye olarak do\u011fa dostu tar\u0131ma ge\u00e7ilmeli<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Baz\u0131 k\u00fcresel e\u011filimler g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini, yoksullu\u011fu, g\u0131da ve tar\u0131m sistemlerinin genel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini etkiliyor. Yeni bir tar\u0131m modeli olarak bu topraklara \u00f6nerileriniz nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mevcut tar\u0131m modelimizin, yani end\u00fcstriyel tar\u0131m\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik sorunu tam olarak kendisinden kaynaklan\u0131yor. End\u00fcstriyel tar\u0131m \u00fcretmiyor, t\u00fcketiyor. Topra\u011f\u0131, suyu, havay\u0131 kirletiyor ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi yok ediyor. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tehdit ediyor, bizi zehirliyor. Oysa pek \u00e7ok do\u011fa dostu tar\u0131m y\u00f6ntemi var. Organik\/ekolojik tar\u0131m, biyodinamik tar\u0131m, permak\u00fclt\u00fcr vb. \u00dcstelik bu tar\u0131m y\u00f6ntemlerinin bilgisi de \u00e7ok uza\u011f\u0131m\u0131zda de\u011fil, elimizin alt\u0131nda. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 da bu bilgiye sahip. Tar\u0131mda kullan\u0131lan zehirler, GDO, kimyasal g\u00fcbreler d\u00fcnyay\u0131 doyurmak i\u00e7in \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen yenilikler oldu. Hala da bu snedenle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Oysa bug\u00fcn d\u00fcnyada g\u0131daya eri\u015fimi yetersiz olan 1 milyar insan ya\u015f\u0131yor. A\u00e7l\u0131\u011fa \u00e7are olmu\u015f de\u011filler. \u00c7\u00fcnk\u00fc temel sorun yetersiz g\u0131da \u00fcretimi de\u011fil, \u00fcretilen g\u0131daya eri\u015fimde bir adaletsizlik var. Sorun a\u00e7l\u0131k de\u011fil, a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fck.<\/p>\n\n\n\n

Belediyelerin tar\u0131m\u0131 g\u00fcndeme almas\u0131 sevindirici<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Tar\u0131m 4.0 modeli tar\u0131ma bask\u0131 yapan d\u00f6rt ana geli\u015fmeyi ele al\u0131yor: demografi, do\u011fal kaynaklar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve g\u0131da at\u0131\u011f\u0131. Bu anlamda T\u00fcrkiye neler yap\u0131yor ve yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle \u0130zmir, \u0130stanbul ve Ankara olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck kentin belediyeleri son aylarda g\u0131da ve tar\u0131m\u0131 g\u00fcndemine alm\u0131\u015f ve alternatifleri tart\u0131\u015f\u0131r durumdalar. Bu \u00e7ok sevindirici. \u00dcretici ile t\u00fcketiciyi do\u011frudan bulu\u015fturan \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri, yerel \u00fcretime dair olanaklar, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kooperatif ve g\u0131da topluluklar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n her b\u00f6lgeye s\u0131\u00e7ramas\u0131, hala merkezi olarak Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n g\u00fcndemine gelmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n

As\u0131l m\u00fccadele vir\u00fcs\u00fc yendikten sonra ba\u015flayacak<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Olas\u0131 k\u00f6t\u00fcc\u00fcl senaryolar i\u00e7in \u00f6nerdi\u011finiz sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler var. Y\u0131llard\u0131r bunu savunuyorsunuz, anlat\u0131yorsunuz ve e\u011fitiyorsunuz. Neler s\u00f6yleyeceksiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mevcut ya\u015fam\u0131 sadece bize ait sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve \u00f6yle davrand\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in o ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ile ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015f\u0131yoruz. D\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm kaynaklar\u0131n\u0131 sadece insanlara aitmi\u015f\u00e7esine s\u00f6m\u00fcr\u00fcyor, di\u011fer canl\u0131lar\u0131n efendisiymi\u015f\u00e7esine onlara zarar veriyor, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 yok ediyoruz. Kar h\u0131rs\u0131m\u0131z y\u00fcz\u00fcnden \u015fu an d\u00fcnya “yok olu\u015f” s\u00fcrecinde. \u015eaka de\u011fil bu, en az Covid-19 kadar ger\u00e7ek. Karbon ayak izimizi d\u00fc\u015f\u00fcrmezsek acilen, di\u011fer pek \u00e7o\u011fuyla birlikte yok olacak canl\u0131 t\u00fcrlerinin ba\u015f\u0131nda insanlar geliyor. Koronavir\u00fcs \u00e7ok ciddi bir sorun ve onu yenebiliriz. Ama as\u0131l m\u00fccadele o zaman ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

End\u00fcstriyel temizleyiciler asl\u0131nda tehlikenin kendisi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u015eu anda insanlar enfeksiyonu engellemek i\u00e7in dezenfektan kullan\u0131yor, yerel y\u00f6netimler ise her yeri ila\u00e7l\u0131yor. Bu sizce sa\u011fl\u0131kl\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu panik ortam\u0131nda do\u011fru sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok \u015fey asl\u0131nda yanl\u0131\u015f ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in tehlikeli. Kurumlar\u0131n yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 dezenfeksiyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullan\u0131lan kimyasallar, ellerimize s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz dezenfektanlar, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z end\u00fcstriyel sabunlar, temizleyiciler asl\u0131nda tehlikenin kendisi. Bir yandan temizlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, ama asl\u0131nda kendimizi kirletiyoruz. Etiketine bak\u0131p, i\u00e7erisinde anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok yabanc\u0131 katk\u0131 maddesi bulunan hi\u00e7bir \u00fcr\u00fcn\u00fc v\u00fccudumuza s\u00fcrmemeli ve bulundu\u011fumuz ortamda kullanmamal\u0131y\u0131z. Bunlar\u0131n alternatifi olarak pek \u00e7ok do\u011fal\/zarars\u0131z y\u00f6ntem var.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Temizlikte kullanabilece\u011finiz zehirsiz tariflerini <\/strong>buradan<\/strong><\/a> okuyabilirsiniz.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zehirsiz sofralar bizi kurtaracak<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Covid-19 bize hayatta kalmak i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemine hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funu ve bunu korumak i\u00e7in de sizin \u2018Zehirsiz Sofralar\u2019 projesinin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Neler s\u00f6yleyeceksiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eu an evlerimize kapanm\u0131\u015f, kendimizi izole ederek korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ancak en b\u00fcy\u00fck tehlikelerden biri o kapand\u0131\u011f\u0131m\u0131z evdeki sofrada. Sofram\u0131zda zehir var. Sofram\u0131za gelen g\u0131dan\u0131n i\u00e7erisinde pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 var. Sadece bir elmaya bile sofram\u0131za gelene kadar 16 kez ortalama zehir at\u0131l\u0131yor, yani pestisit uygulan\u0131yor. \u2018Zehirsiz Sofralar\u2019 kampanyas\u0131 ile \u00f6zellikle \u00f6l\u00fcmc\u00fcl derecede tehlikeli olan pestisitlerin acilen yasaklanmas\u0131n\u0131; alternatif y\u00f6ntemlerin desteklenmesini, denetimlerin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve denetim sonu\u00e7lar\u0131 ile ilgili \u015feffafl\u0131k talep ediyoruz. 100’\u00fc a\u015fk\u0131n STK bu kampanyay\u0131 destekliyor ve 130 bin imzaya ula\u015ft\u0131k. <\/p>\n\n\n\n

Ata tohumlar\u0131 bizden daha bilge<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Sosyal medyada ata tohumlar\u0131n\u0131n \u00f6nemi \u00fczerine y\u00fckselen bir trend var. D\u00fcnyadaki varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z sona ermeden ba\u015fa d\u00f6nmeyi ba\u015farabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her zaman umut var, yeter ki bu umudu besleyecek ad\u0131mlar\u0131 atal\u0131m. Evet \u015fu ana kadar pek \u00e7ok yerel \u00e7e\u015fidimizi kaybetmi\u015f durumday\u0131z. Biyo\u00e7e\u015fitlilik anlam\u0131nda kayb\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck; ama \u015fimdi ad\u0131m atarsak, ambarlar\u0131m\u0131zda bekleyen pek \u00e7ok atal\u0131k tohum t\u00fcr\u00fcn\u00fc kurtarabiliriz. \u00dcstelik onlar bizim g\u0131da g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck teminat\u0131m\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fczy\u0131llard\u0131r ne vir\u00fcsler ne hastal\u0131klar g\u00f6rd\u00fcler ve evrim ge\u00e7irerek, kendilerini koruyarak hayatta kald\u0131lar. Onlar bizden daha bilge. Acilen yapmam\u0131z gereken iki \u015fey var: \u0130lki topra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve tohumlar\u0131m\u0131z\u0131 korumak. \u0130kinci olarak da kirlenen, zehirlenen topra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u0131slah etmek. \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u0131ymetliyse, ne yedi\u011fimiz \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

Turgay \u00d6z\u00e7elik’in r\u00f6portaj\u0131 Ger\u00e7ek G\u00fcndem<\/a>‘de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zehirsiz Sofralar Projesi \u0130leti\u015fim ve Kampanya Koordinat\u00f6r\u00fc Turgay \u00d6z\u00e7elik, Ger\u00e7ek G\u00fcndem‘den Asl\u0131 Atasoy’a verdi\u011fi r\u00f6portajda, coronavir\u00fcs\u00fcn toplumsal anlamda da hayat\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fratmas\u0131 ile ilgili de\u011ferlendirmelerde bulundu. Vir\u00fcsler sadece canl\u0131 h\u00fccreleri etkileyen ve kendini tekrar eden…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6845,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,18,41,25,337],"tags":[552,211,328],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6838"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6838"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9671,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6838\/revisions\/9671"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}