{"id":6612,"date":"2020-03-17T22:02:39","date_gmt":"2020-03-17T19:02:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=6612"},"modified":"2020-04-14T11:43:58","modified_gmt":"2020-04-14T08:43:58","slug":"zehirsiz-uretim-mumkun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/zehirsiz-uretim-mumkun\/","title":{"rendered":"Zehirsiz \u00fcretim m\u00fcmk\u00fcn"},"content":{"rendered":"\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelik talep ve artan girdi maliyetleri \u00e7ift\u00e7ilerin, kimyasal-yo\u011fun end\u00fcstriyel tar\u0131mdan vazge\u00e7ip, do\u011fa dostu ve agroekolojik tar\u0131ma y\u00f6nelmesine neden oluyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

End\u00fcstriyel tar\u0131m ve g\u0131da sisteminde kullan\u0131lan y\u00fcksek d\u00fczeyde zararl\u0131 kimyasallar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa ve \u00e7evreye y\u00f6nelik olumsuz etkileri artt\u0131k\u00e7a kimyasal-yo\u011fun tar\u0131m y\u00f6ntemleri do\u011fa dostu tar\u0131m y\u00f6ntemleri ile yer de\u011fi\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zelikle pestisit zehirlenmelerine do\u011frudan maruz kalan, topra\u011f\u0131 fakirle\u015fen, hastal\u0131k ve zararl\u0131larla eskisinden daha \u00e7ok m\u00fccadele etmek durumunda kalan ve girdi maliyetleri y\u00fcz\u00fcnden geliri d\u00fc\u015fen \u00e7ift\u00e7iler, bu sorunlarla u\u011fra\u015fmak zorunda kalmad\u0131\u011f\u0131 do\u011fa dostu y\u00f6ntemlere ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO), kimyasallara dayal\u0131 \u00e7ift\u00e7ili\u011fin d\u00fcnyan\u0131n g\u0131da ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek bir se\u00e7enek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ediyor ve daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gelece\u011fin anahtar\u0131 olarak agroekolojiye dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de pestisitlerin zarar\u0131n\u0131 fark eden pek \u00e7ok \u00e7ift\u00e7i, co\u011frafya ve iklime uygun bir planlama ve tasar\u0131mla fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, biyoteknik, biyolojik ve mekanik m\u00fccadeleyi de i\u00e7eren Entegre Zararl\u0131 Y\u00f6netimi\u2019ni uyguluyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin \u0130sve\u00e7 bu teknik ve y\u00f6ntemler sayesinde pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6nceki d\u00f6neme k\u0131yasla yar\u0131 yar\u0131ya azaltmay\u0131 ba\u015fard\u0131. D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen pirin\u00e7 \u00fcreticilerinden Endonezya ise 1986 y\u0131l\u0131nda pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmaya y\u00f6nelik destek ve \u00e7ift\u00e7i e\u011fitimine dayal\u0131 Entegre Zararl\u0131 Y\u00f6netimi uygulamas\u0131 ile pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 alt\u0131 y\u0131lda %62 oran\u0131nda azaltt\u0131 ve ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00fcr\u00fcn verimlili\u011finde %10 art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Entegre Zararl\u0131 Y\u00f6netimi\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra agroekoloji, organik tar\u0131m, onar\u0131c\u0131 tar\u0131m, pulluksuz tar\u0131m gibi zehirsiz \u00fcretim y\u00f6ntemleri, meydana gelebilecek zararlara kar\u015f\u0131 benzer \u00f6nlemler i\u00e7eriyor. Bu y\u00f6ntemleri benimseyen \u00e7ift\u00e7iler, tek tip \u00fcr\u00fcn yerine farkl\u0131 \u00e7e\u015fitlerin bir arada \u00fcretimi, toprak canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, hastal\u0131klara dayan\u0131kl\u0131 yerel tohumlar\u0131n ekimi, zararl\u0131lar\u0131 \u00e7ekici tuzak ve ev yap\u0131m\u0131 do\u011fal re\u00e7etelerin kullan\u0131lmas\u0131, \u00fcr\u00fcn zararl\u0131lar\u0131yla beslenen faydal\u0131 b\u00f6ceklerin ortama sal\u0131nmas\u0131 ve ekim n\u00f6beti gibi k\u00fclt\u00fcrel, biyolojik, fiziksel ve biyoteknik uygulamalara yer veriyor.<\/p>\n\n\n\n

Zehirsiz \u00fcretim yapan \u00e7ift\u00e7iler, \u00fcr\u00fcnlerini, kompost g\u00fcbreler, ye\u015fil g\u00fcbreleme, m\u00fcnavebeli ekim ve otlatma gibi uygulamalar sayesinde, besleyip canl\u0131 tuttuklar\u0131 tar\u0131m topraklar\u0131nda yeti\u015ftiriyor. Bu y\u00f6ntemler sayesinde canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan topraktan ald\u0131klar\u0131 besinleri b\u00fcnyesine ta\u015f\u0131yan bitkilerden elde edilen meyve ve sebzeler, pestisitlerin zehirleyip fakirle\u015ftirdi\u011fi topraklarda yeti\u015fenlerden \u00e7ok daha besleyici ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 oluyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

AB taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, ekolojik meyve ve sebzeler en az %40 daha fazla antioksidan ve daha y\u00fcksek seviyede demir ve \u00e7inko i\u00e7eriyor. Bu sonucun kayna\u011f\u0131nda do\u011fal d\u00f6ng\u00fclere sayg\u0131 var: Ekolojik \u00fcretimde yeti\u015ftirilen \u00fcr\u00fcnler daha az \u201czorlan\u0131yor\u201d, yani b\u00fcy\u00fcmeleri genellikle daha yava\u015f oluyor, b\u00f6ylece organizmalar bile\u015fimlerini sentezlemeye zaman bulabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

On binler zehirsiz \u00fcretim i\u00e7in imza verdi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyada organik tar\u0131m sertifikal\u0131 \u00e7ift\u00e7ilerin say\u0131s\u0131 son 10 y\u0131lda %55 artarken, di\u011fer do\u011fa dostu y\u00f6ntemleri kullanan \u00e7ift\u00e7ilerin say\u0131s\u0131 da h\u0131zla art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcreticilerin do\u011fa dostu ve agroekolojik y\u00f6ntemleri tercih etmeye ba\u015flamalar\u0131n\u0131n nedenleri aras\u0131nda, \u00fcr\u00fcnlerde pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 riskiyle birlikte giderek artan sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcn talebi de etkili oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi\u2019nin Avrupa Pestisit Eylem A\u011f\u0131 ile ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Zehirsiz Sofralar Projesi kapsam\u0131nda a\u00e7\u0131lan kampanyay\u0131 imzalayan 130 bin ki\u015fi, sa\u011fl\u0131k ve \u00e7evre i\u00e7in \u00e7ok tehlikeli tar\u0131m zehirlerinin yasaklanarak do\u011fa dostu tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 talep ediyor. Proje kapsam\u0131nda 100\u2019den fazla sivil toplum kurulu\u015funun olu\u015fturdu\u011fu Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum A\u011f\u0131, s\u00f6z konusu kampanya ile, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan, zehirsiz \u00fcretimi te\u015fvik eden tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesini istiyor. <\/p>\n\n\n\n

\u0130mza kampanyas\u0131na buradan ula\u015fabilirsiniz: Change.org\/ZehirsizSofralar<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Do\u011fa dostu \u00fcretimin teminat\u0131: K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7iler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do\u011fa dostu y\u00f6ntem ve teknikler, emek yo\u011fun bir sistem gerektirdi\u011finden daha \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00e7iftlikler taraf\u0131ndan uygulan\u0131yor. K\u00f6yl\u00fc tar\u0131m\u0131, end\u00fcstriyel zincire k\u0131yasla, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi 9 ila 100 kat daha fazla destekliyor. Rodale Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, organik \u00fcretimdeki verimin konvansiyonel \u00fcretimi yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta kurak d\u00f6nemlerde organik \u00fcretimdeki verimlili\u011fin daha y\u00fcksek oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n

BM\u2019nin Agroekoloji ve G\u0131da Hakk\u0131 Raporu\u2019na g\u00f6re ise, geli\u015fmekte olan 57 \u00fclkedeki agroekoloji projelerinde ortalama %80 verim art\u0131\u015f\u0131 oldu. 20 Afrika \u00fclkesindeki agroekoloji projelerinde ise 3 ila 10 y\u0131lda verim ikiye katland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de de durum farkl\u0131 de\u011fil. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, T\u00fcrkiye\u2019nin ekilebilir alanlar\u0131n\u0131n %76\u2019s\u0131nda yap\u0131lacak organik tar\u0131mdan elde edilecek bitkisel ve hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin T\u00fcrkiye n\u00fcfusunu besleyebilece\u011fini kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fa dostu tar\u0131m \u00e7ift\u00e7i gelirlerini art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

End\u00fcstriyel tar\u0131mdan do\u011fa dostu ve agroekolojik tar\u0131ma ge\u00e7en \u00e7ift\u00e7iler bir yandan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, topra\u011f\u0131n\u0131, suyunu korurken, di\u011fer yandan giderlerini de azalt\u0131yor. \u00c7ift\u00e7inin giderlerini azaltmas\u0131; tar\u0131m zehiri ve kimyasal g\u00fcbreler ba\u015fta olmak \u00fczere \u015firketlerden sat\u0131n al\u0131nan girdiler yerine kendi tohumlu\u011funu kullanmak, tuzaklar, faydal\u0131 b\u00f6cekler, ev yap\u0131m\u0131 do\u011fal re\u00e7eteler, ye\u015fil g\u00fcbreleme, kompost gibi ekolojik girdileri kullanmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca do\u011fa dostu \u00fcretim yapan \u00e7ift\u00e7iler, ekolojik pazarlar, g\u0131da topluluklar\u0131, \u00fcretici pazarlar\u0131 veya kooperatif sat\u0131\u015f noktalar\u0131 kanal\u0131yla, hem t\u00fcketicilerin kolay ve ucuz yoldan g\u0131daya ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor hem de gelirini y\u00fckseltebiliyor. Bu pazarlama kanallar\u0131 sayesinde arac\u0131lara giden b\u00fcy\u00fck dilim \u00e7ift\u00e7iler ve t\u00fcketiciler aras\u0131nda payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00fcyesi Oya Ayman, pestisitlerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kirlilik ve sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda alternatif aray\u0131\u015f\u0131na giren \u00fcreticilerin say\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de de giderek artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor: “Temiz \u00fcretim yapmak isteyen \u00e7ift\u00e7iler, sadece organik sertifikal\u0131 tar\u0131m de\u011fil agroekoloji, onar\u0131c\u0131 tar\u0131m, pulluksuz tar\u0131m gibi do\u011fa dostu y\u00f6ntemler hakk\u0131nda bilgileniyor ve kendi \u015fartlar\u0131na uygun modeller geli\u015ftiriyor. T\u00fcketicilerin zehirsiz \u00fcreten \u00e7ift\u00e7iye al\u0131m garantisiyle, temiz \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftirme deste\u011fi vermesi de bu \u00fcreticilerin say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.”<\/p>\n\n\n\n

Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi\u2019nin Zehirsiz Sofralar Projesi kapsam\u0131nda yay\u0131mlanan \u00dcretici Rehberi, bir yandan pestisitlerin zararlar\u0131na dikkat \u00e7ekerken, di\u011fer yandan da \u00e7ift\u00e7ilerin zehirsiz \u00fcretime nas\u0131l ge\u00e7ebilecekleri ve do\u011frudan pazarlama yollar\u0131 konusunda yol g\u00f6steriyor; \u00f6rnek uygulamalara yer veriyor. <\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici Rehberi\u2019ne buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Kaynaklar:<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n