{"id":62044,"date":"2021-02-15T00:00:32","date_gmt":"2021-02-14T21:00:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=62044"},"modified":"2021-02-15T15:46:20","modified_gmt":"2021-02-15T12:46:20","slug":"kompost-bir-kabul-meselesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/kompost-bir-kabul-meselesi\/","title":{"rendered":"Kompost bir kabul meselesi"},"content":{"rendered":"\n

Bu\u011fday G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi’nden \u00d6zlem G\u00fcrtunca, kompostun kent \u00f6l\u00e7e\u011finde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Ankara’da y\u00fcr\u00fct\u00fclen KompostKent projesi kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan \u201cKompostKent – \u015eehirde Kompost Yapman\u0131n Yollar\u0131n\u0131 Arayanlar\u201d kitab\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Yaz\u0131: <\/strong>\u00d6zlem G\u00fcrtunca \u2013 Bu\u011fday G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

En k\u0131sa tan\u0131m\u0131yla kompostla\u015ft\u0131rma, organik maddelerin biyolojik y\u00f6ntemlerle ayr\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lan i\u015flem. Daha basit haliyle, toprakta do\u011fal olarak ger\u00e7ekle\u015fen madde d\u00f6ng\u00fclerinin taklit edilmesi. Hem basit hem k\u0131sas\u0131; g\u0131da at\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 topra\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme eylemi.<\/p>\n\n\n\n

Kompost bir \u00f6ze d\u00f6nme meselesi, ya\u015fam\u0131 her a\u015famas\u0131yla tan\u0131ma hadisesi. Her \u015feyin ba\u015f\u0131, g\u0131dan\u0131n sonu, d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn tamamland\u0131\u011f\u0131 nokta, \u00e7emberin anahtar\u0131, yolun a\u00e7\u0131k kap\u0131s\u0131, giri\u015fi. Kompost bir kabul meselesi. <\/p>\n\n\n\n

Nicedir, \u00fczerimizden atarak kurtulabilece\u011fimizi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201c\u00e7\u00f6p\u201d hadisesinin sorumlulu\u011funu yeniden alma yetisi. Esas\u0131nda zaten yapmam\u0131z gereken bir \u015feyi yapmaya sorumluluk demeye bile dilim varm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu denli temel, asl\u0131nda bu denli basit ve bu denli do\u011fan\u0131n kanunu olan bir \u015feyin anlat\u0131lmas\u0131 gerekiyorsa, ortada yolunda gitmeyen bir \u015feyler var demektir ve bu y\u00fczden kompost yapmak de\u011fil, bunu anlatmak bir sorumluluk haline geliyor. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan, asl\u0131nda bu d\u00fcnyada insan olman\u0131n gere\u011fi olarak zaten yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ekolojik, at\u0131ks\u0131z, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir gibi s\u0131fatlar ekliyoruz ya, buradan hareketle; \u015fu anki anla\u015f\u0131lan haliyle kompost meselesine bakacak olursak; bireysel yollar\u0131m\u0131z\u0131n ismi ekolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ise, ekolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn de en ba\u015f\u0131, ilk ad\u0131m\u0131, kilometre ta\u015f\u0131 asl\u0131nda kompost. <\/p>\n\n\n\n

Yola ad\u0131m att\u0131ysak, \u00e7o\u011funlukla kompost yaparak ba\u015fl\u0131yoruz ya da niyetliysek ad\u0131m atmaya, ilk \u00f6nce kompost yapmaya yelteniyoruz. Ve yapmaya ba\u015flayana kadar da muhtemelen i\u00e7imizde bir teredd\u00fct has\u0131l oluyor. Ba\u015farabilecek miyim, olacak m\u0131, bozulacak m\u0131, hangi kompost y\u00f6ntemini daha rahat uygular\u0131m, hangisini uygulamal\u0131y\u0131m?.. Derken kompost meselesi \u00f6\u011frenilmesi, a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir mesele haline geliyor. Fakat yapmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra da \u00f6yle temel bir pratik halini al\u0131yor ki, o teredd\u00fctlerin bo\u015funa oldu\u011funu kendiniz g\u00f6r\u00fcyorsunuz. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

KompostKent – \u015eehirde Kompost Yapman\u0131n Yollar\u0131n\u0131 Arayanlar <\/h1>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kompostun kent \u00f6l\u00e7e\u011finde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Ankara’da y\u00fcr\u00fct\u00fclen KompostKent projesi kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan \u201cKompostKent – \u015eehirde Kompost Yapman\u0131n Yollar\u0131n\u0131 Arayanlar\u201d kitab\u0131 da, \u201cHaydi durmay\u0131n, sadece bir kavanoz al\u0131p i\u00e7ine biraz toprak, biraz karton biraz da g\u0131da at\u0131\u011f\u0131 koyun ve ba\u015flay\u0131n, gerisi \u00e7orap s\u00f6k\u00fc\u011f\u00fc gibi gelecektir.\u201d diyor. <\/p>\n\n\n\n

Kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131 okudu\u011fumda akl\u0131mda kalan en belirgin \u015fey, kompost yapman\u0131n en ba\u015fta bahsetti\u011fim do\u011fall\u0131kta ve olduk\u00e7a kolay oldu\u011funun hissettirilmesi ve beraberinde kompost yapmaya, yap\u0131yorsak \u00f6l\u00e7e\u011fimizi kom\u015fular\u0131m\u0131z, sitemiz, mahallemiz boyutunda geni\u015fletmeye heveslendirmesi oldu.<\/p>\n\n\n\n

KompostKent kitab\u0131, kompost yapma y\u00f6ntemlerinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kitap de\u011fil. Kitap, farkl\u0131 yerlerde, farkl\u0131 \u00f6l\u00e7eklerde kompost yapma deneyimlerinden, kavramsal olarak komposttan bahsediyor, r\u00f6portajlardan olu\u015fuyor. Ve kompostun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil de, kompost hadisesinin tabir yerindeyse insan canl\u0131s\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131nda ve d\u00fcnyada nerelere tekab\u00fcl etti\u011fini anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u201cKoskoca d\u00fcnya az\u0131c\u0131k toprak\u201d <\/h1>\n\n\n\n

Kitap, \u00f6ncelikle d\u00fcnyan\u0131n ve toprak dedi\u011fimiz \u015feyin ne oldu\u011funu anlatarak ba\u015fl\u0131yor. Birinci k\u0131s\u0131mda jeolojik katmanlar, i\u00e7erikler, topra\u011f\u0131 olu\u015fturan ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren hadiseler, temel olarak anlat\u0131lm\u0131\u015f. Topra\u011f\u0131n iklim krizi ile ili\u015fkisinden bahsedilmi\u015f. Hemen arkas\u0131ndan, \u015fehirde bir konut sitesinde, parkta, kafelerde ve k\u0131rsalda yap\u0131lan kompost deneyimleri anlat\u0131lm\u0131\u015f. Bu k\u0131s\u0131m son derece ilham verici. <\/p>\n\n\n\n

Deneyimler, bireysel kompost yapma hikayeleri de\u011fil ancak, her yerde bunun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu basit bir dilde okumak insan\u0131 bireysel olarak kompost yapmaya da y\u00f6nlendiriyor. Ayr\u0131ca toplumsal \u00f6l\u00e7ekte yap\u0131lan kompost denemelerinin, dinamikleri, kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fckler ve dikkat edilmesi gerekenlerle birlikte anlat\u0131lmas\u0131, bireysel olarak zaten kompost yapanlar\u0131n da \u00f6l\u00e7eklerini geni\u015fletip sitelerinde, mahallelerinde kompostu denemeye heveslenmesini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lm\u0131\u015f. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u201cDe\u011fi\u015fimin diren\u00e7 alanlar\u0131na dokunmak\u201d <\/h1>\n\n\n\n

Kitab\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131nda kompost meselesine sosyo-ekolojik ve biyo-d\u00f6ng\u00fcsel a\u00e7\u0131dan bak\u0131lm\u0131\u015f. Bu k\u0131s\u0131mda, insan ve do\u011fa ili\u015fkisinden, bu ili\u015fkide meydana gelen kopmadan bahsedilmi\u015f ve yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda bahsettiklerime benzer \u015fekilde bu kopman\u0131n kompostu bir mesele haline getiri\u015fi anlat\u0131lm\u0131\u015f. Ard\u0131ndan, bu kopman\u0131n sonucu olarak, insanlar\u0131n kompost yapmaya olan diren\u00e7leri, tepkileri ve bunlar\u0131n sebepleri anlat\u0131lm\u0131\u015f. Okurken, \u00e7o\u011funun \u00e7ok yak\u0131n zamanda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m tepkiler olmas\u0131 beni \u00e7ok\u00e7a g\u00fcl\u00fcmsetti. Tepkilerin \u00f6nceki kavramsal k\u0131s\u0131mla ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da bir \u00e7e\u015fit s\u0131rr\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi hissinin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

Tepkilerin bu denli sebepli ve tan\u0131ml\u0131 olmas\u0131 da, onlar\u0131 k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in te\u015fvik edici oluyor. Kitap, diren\u00e7lerin anlat\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan da evde kompost yapman\u0131n, y\u00f6netsel a\u00e7\u0131dan nelere tekab\u00fcl etti\u011finin, birtak\u0131m y\u00fczdelik oranlarla anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 k\u0131s\u0131mla devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0130yi \u00f6rnekler ve planlama<\/h1>\n\n\n\n

Kitab\u0131n 3. b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Bu\u011fday Derne\u011fi ve D\u00f6rt Mevsim Ekolojik Ya\u015fam Derne\u011fi ortakl\u0131\u011f\u0131ndaki \u201cG\u00fcd\u00fcl’de G\u0131da Topluluklar\u0131yla Agroekolojik D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d projesinin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Dr. Ceyhan Tem\u00fcrc\u00fc<\/strong> ile agroekoloji, Serta\u00e7 Hekim<\/strong> ile Kent Tar\u0131m Hobi Evi ve Mehmet H. Odaba\u015f\u0131<\/strong> ile kent bostanlar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan s\u00f6yle\u015filerden olu\u015fuyor. Araya bir de kompost ve g\u0131da yeti\u015ftirmeyi birle\u015ftiren, zaman ve su kullan\u0131m\u0131nda %60 tasarruf sa\u011flayan Lazanya Bah\u00e7esi metodunun yap\u0131l\u0131\u015f\u0131 kaynaklar\u0131yla birlikte eklenmi\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n 4. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise kent peyzajlar\u0131 incelenmi\u015f. Kent peyzajlar\u0131n\u0131n do\u011fal ekosistemlerden toprak a\u00e7\u0131s\u0131ndan fark\u0131 ortaya konmu\u015f. Ard\u0131ndan mutfak tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n kompost etkinli\u011fi i\u00e7in uygunlu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015f. Mutfaklar\u0131m\u0131z\u0131, ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131z\u0131 kompost yaparak d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn eksik par\u00e7as\u0131n\u0131 tamamlayabilmeye uygun hala getirebilmek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, e\u011fitimcileri, \u00f6\u011frencileri, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kapsayan bir aksiyon plan\u0131ndan bahsedilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n 5. ve son k\u0131sm\u0131nda ise bir nevi kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z malzemelerin kompostu demek olan biyobozunurluktan bahsedilmi\u015f. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u201cDo\u011fa kendi \u00fcretti\u011fini yine kendisi yok eder.\u201d <\/h1>\n\n\n\n

Son olarak da, bir kompost kavanozu \u00f6nerisi ile asl\u0131nda kitab\u0131n ana fikri \u00f6zetlenmi\u015f. Ba\u015flaman\u0131z i\u00e7in, daha do\u011frusu, kompost yapmaktan ziyade, neden ve nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlamak i\u00e7in, bunun do\u011fan\u0131n bir kanunu oldu\u011funu g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6rebilmek i\u00e7in, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir g\u00f6zlem kavanozu ile ba\u015flanabilece\u011fi anlat\u0131lm\u0131\u015f. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, kokusuyla, rengiyle g\u00f6rebilmek, \u015f\u00fcphesiz ki bizi kompost yapmay\u0131, toprak olu\u015fturmay\u0131 biliyor hale getirecek ve bildi\u011fimiz bir \u015feyi yapmak da hi\u00e7 zor olmayacak.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle, kompost yapmak, do\u011fan\u0131n zaten bir kural\u0131, ba\u015flamak i\u00e7in fazlaca boyumuzu a\u015fan kitabi bilgiye ihtiyac\u0131n\u0131z yok. Biraz toprak, biraz g\u0131da at\u0131\u011f\u0131, biraz karton ile g\u00f6zlem yap\u0131p ba\u015flarsan\u0131z, bir\u00e7ok \u015feyi i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak bile anlayabiliyor hale gelmeniz \u00e7ok muhtemel. <\/p>\n\n\n\n

Kompost y\u00f6ntemleri ve nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 ile ilgili bilgi edinmek istiyorsan\u0131z, videolu anlat\u0131mlardan yaz\u0131l\u0131 i\u00e7eriklere, say\u0131s\u0131z kaynak bulabilirsiniz. Bu\u011fday Derne\u011fi’nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201c<\/strong>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 G\u0131da ve Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Bitkiler i\u00e7in Kompost Rehberi<\/strong><\/a>\u201d<\/strong> de bunlardan bir tanesi. Hem komposta dair bilgi almak i\u00e7in hem de KompostKent’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6z atmak i\u00e7in web sayfalar\u0131n\u0131 (www.kompostkent.com<\/strong><\/a>) inceleyebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKirlenen ne varsa temizlenmeye, bozulan ne varsa d\u00f6n\u00fc\u015fmeye, k\u0131r\u0131lan ne varsa iyile\u015fmeye devri daim olsun.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201cKompostKent – \u015eehirde Kompost Yapman\u0131n Yollar\u0131n\u0131 Arayanlar\u201d kitab\u0131n\u0131<\/strong> buradan<\/a> indirebilirsiniz.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu\u011fday G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi’nden \u00d6zlem G\u00fcrtunca, kompostun kent \u00f6l\u00e7e\u011finde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Ankara’da y\u00fcr\u00fct\u00fclen KompostKent projesi kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan \u201cKompostKent – \u015eehirde Kompost Yapman\u0131n Yollar\u0131n\u0131 Arayanlar\u201d kitab\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi. Yaz\u0131: \u00d6zlem G\u00fcrtunca \u2013 Bu\u011fday G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi En k\u0131sa…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":62101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,29],"tags":[779,778],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62044"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63680,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62044\/revisions\/63680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}