{"id":61517,"date":"2021-02-15T00:01:06","date_gmt":"2021-02-14T21:01:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=61517"},"modified":"2022-12-08T11:17:39","modified_gmt":"2022-12-08T08:17:39","slug":"organik-tarim-iklim-krizine-karsi-en-guclu-kozumuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/organik-tarim-iklim-krizine-karsi-en-guclu-kozumuz\/","title":{"rendered":"\u0130klim krizine kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc kozumuz: Organik tar\u0131m"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Ekolojik Tar\u0131m Organizasyonu Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Uygun Aksoy, d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye&#8217;de tar\u0131m sisteminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ele ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131nda, organik tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n iklim krizi ile m\u00fccadeledeki \u00f6nemine ve T\u00fcrkiye&#8217;nin tar\u0131m stratejilerindeki eksikliklere dikkat \u00e7ekti.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em><strong>Yaz\u0131: <\/strong>Prof. Dr. Uygun Aksoy \u2013 Ekolojik Tar\u0131m Organizasyonu Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 <\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fiklikleri \u00f6zellikle son y\u0131llarda ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 derinden etkilemektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin yan\u0131nda bir\u00e7ok tehdit ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan tar\u0131m, vazge\u00e7ilmez ve stratejik bir sekt\u00f6rd\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7evreye olan etkileri ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcretiminde fosil yak\u0131t, g\u00fcbre ve pestisit kullan\u0131m\u0131, girdilerin ve g\u0131dan\u0131n \u00fcretim yerinden kullan\u0131c\u0131ya kadar olan ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 gibi s\u00fcre\u00e7ler de d\u00e2hil edildi\u011finde, tar\u0131msal faaliyetlerin sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131ndaki pay\u0131 %30 civar\u0131nda. Ancak ekolojik uygulamalara dayal\u0131 olarak yap\u0131lan tar\u0131m, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine adaptasyon ve uzun vadedeki hedeflere eri\u015fim noktas\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ekolojik y\u00f6netim modelleri, bir yandan emisyon azal\u0131\u015f\u0131 sa\u011flarken di\u011fer yandan artan karbon ba\u011flama kapasitesi ile iklim krizine \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.   <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Bakanl\u0131k organik tar\u0131m\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ediyor<\/h1>\n\n\n\n<p>\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u201c<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/iklim.csb.gov.tr\/strateji-belgeleri-i-305\" target=\"_blank\">T\u00fcrkiye \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Stratejisi 2010-2023<\/a>\u201d belgesinde, sera gazlar\u0131n\u0131n k\u0131sa vadeli kontrol\u00fcne y\u00f6nelik organik tar\u0131m, arazi kullan\u0131m\u0131 ve tar\u0131m ve ormanc\u0131l\u0131k alan\u0131nda \u00f6nerilen uygulamalar aras\u0131nda yer al\u0131yorken; son y\u0131llarda Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n organik tar\u0131m\u0131 \u00f6ncelikleri aras\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"T\u00fcrkiye Organik Tar\u0131m Stratejik Plan\u0131 (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/corlutb.tobb.org.tr\/uploads\/docs\/18072012A1LK_y.pdf\" target=\"_blank\">T\u00fcrkiye Organik Tar\u0131m Stratejik Plan\u0131<\/a>\u201dn\u0131n 2016&#8217;dan sonra yenilenmemesi, desteklerin s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermesi ve yetersiz kalmas\u0131; kar\u015f\u0131 \u00e7abalar\u0131n organik tar\u0131m\u0131 temelsiz bi\u00e7imde sorgulamas\u0131 ile birlikte, beklenen katk\u0131lar\u0131n sa\u011flanamamas\u0131na neden olmu\u015ftur.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">G\u0131da ithalat\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil, sorun yarat\u0131yor<\/h1>\n\n\n\n<p>Sorulan sorulara do\u011fru cevap alabilmek i\u00e7in organik tar\u0131m\u0131n neden ve nas\u0131l geli\u015fti\u011fi, bug\u00fcnk\u00fc durumu ile gelecek stratejilerini ve bununla birlikte tar\u0131mda ya\u015fanan sorunlar\u0131n ger\u00e7ek nedenlerini iyi anlamak gerekir. <\/p>\n\n\n\n<p>Bir\u00e7ok \u00fclkede h\u0131zla artan n\u00fcfusu doyuracak, ucuz g\u0131da temin etme tela\u015f\u0131 ile 1950\u2019lerde ba\u015flayan tar\u0131mda yo\u011funla\u015fma; daha fazla fosil yak\u0131t, su ve sentetik girdi kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve end\u00fcstrile\u015fmeyi beraberinde getirmi\u015ftir. T\u00fcrkiye ve benzeri geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde 1970&#8217;li y\u0131llarda hissedilmeye ba\u015flayan bu etki, pazar\u0131n daha da fazla k\u00fcreselle\u015fmesi ile \u00fclkelerin ekonomik a\u00e7\u0131dan \u2018avantajl\u0131\u2019 olduklar\u0131 \u00fcr\u00fcnleri \u00e7ok geni\u015f alanlarda tek \u00fcr\u00fcn (monok\u00fclt\u00fcr) halinde yeti\u015ftirmeleriyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat sadece do\u011fadaki de\u011fil, tar\u0131mdaki \u00e7e\u015fitlilik de azalm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye gibi ithalat\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6ren \u00fclkeler hem ekolojik hem sosyo-ekonomik sorunlarla u\u011fra\u015f\u0131r hale gelmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<p>Temel g\u0131da maddelerinin \u00fcretim ve ticaretinde birka\u00e7 geli\u015fmi\u015f \u00fclkenin pazara hakim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00dcr\u00fcn pazar\u0131ndaki benzer geli\u015fme tohum, g\u00fcbre, tar\u0131m zehirleri, sulama sistemleri gibi \u00fcretim girdilerinin k\u00fcreselle\u015fmesine ve az say\u0131daki uluslararas\u0131 \u015firketin egemen olmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. End\u00fcstriyel tar\u0131m ve g\u0131da sisteminin \u00e7evre, sa\u011fl\u0131k, toplum hizmetleri ve g\u0131da egemenli\u011fi \u00fczerindeki olumsuz etkileri ise dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, yarat\u0131lan olumsuzluklar\u0131n topluma y\u00f6nelik ger\u00e7ek maliyetleri son y\u0131llara kadar gizli kald\u0131\u011f\u0131ndan sistem devam edegelmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"765\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pest-spray-1024x765.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61983\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pest-spray-1024x765.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pest-spray-300x224.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pest-spray-768x574.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pest-spray.jpg 1100w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Krizler zehirli kimyasallara dayal\u0131 tar\u0131m sistemini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor<\/h1>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bir yandan d\u0131\u015fa ba\u011fl\u0131 g\u0131da ve g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 \u00fcr\u00fcn pazar\u0131ndaki fiyat art\u0131\u015flar\u0131 veya Covid-19 gibi ani geli\u015fen bir tehdit sonucu uygulanan k\u0131s\u0131tlar, di\u011fer yandan iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin do\u011frudan etkilerinin hissedilmesi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m sistemlerini tart\u0131\u015fmalar\u0131n oda\u011f\u0131na getirmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<p>Organik tar\u0131m, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir be\u015f tar\u0131m sisteminden biri olarak kabul edilmi\u015ftir. Avrupa Birli\u011fi ise karbon n\u00f6tr olma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin yok olmas\u0131, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm oda\u011f\u0131na organik tar\u0131m\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa Komisyonu taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u00c7iftlikten \u00c7atala (F2F) ve Biyo\u00e7e\u015fitlilik (BDS) strateji dok\u00fcmanlar\u0131 ile 2030 y\u0131l\u0131na dek, halen AB \u00fcyesi \u00fclkelerde %8.5 (%2.5-24.0 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir) d\u00fczeyinde olan organik tar\u0131m arazilerinin %25&#8217;e \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131; pestisitlerin genel kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve y\u00fcksek derecede tehlikeli pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n %50 azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 ve pestisitlerin agroekolojik uygulamalarla de\u011fi\u015ftirilmesini <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/zehirsizsofralar.org\/2020\/06\/03\/avrupadan-guzel-haber-pestisitlere-dayali-tarim-sistemi-degisecek\/\" target=\"_blank\">hedeflemektedir.<\/a><br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Topraktan sofraya izlenebilirlik<\/h1>\n\n\n\n<p>Peki, organik tar\u0131m ve uygulamalar\u0131 nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir? \u00d6ncelikle, \u2018Organik 3.0\u2019 olarak belirlenen stratejinin hedeflerinden biri, t\u00fcm tar\u0131m sistemlerinde do\u011fru sonu\u00e7 vermi\u015f ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f uygulamalar\u0131n ortaya konarak, organik tar\u0131ma veya di\u011fer bir tar\u0131m sistemine uyarlanmas\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"organik tar\u0131m\u0131n temel ilkeleri (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/ekolojikpazarlar.org\/?page_id=4330\" target=\"_blank\">organik tar\u0131m\u0131n temel ilkeleri<\/a>ne dayal\u0131 tar\u0131m i\u015fletmelerinin ve etik ticaret sistemlerinin kurulmas\u0131 \u00f6nemlidir. <\/p>\n\n\n\n<p>Organik tar\u0131m, i\u015fletmenin d\u0131\u015far\u0131dan sa\u011flanan girdiler yerine i\u015fletme i\u00e7inde d\u00f6ng\u00fclerin tesis edilerek, olabildi\u011fince kapal\u0131 bir sistem bi\u00e7iminde y\u00f6netilmesini hedefler. Her tar\u0131msal ekosistem, ekolojik, sosyal ve ekonomik a\u00e7\u0131dan kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 i\u00e7erir. Y\u00f6netim sistemi ise, bu ko\u015fullar irdelenerek geli\u015ftirilir ve topraktan sofraya kadar izlenebilirlik sa\u011flan\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Organik tar\u0131m toprak, bitki, hayvan, insan ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu kabul eder. Buna ba\u011fl\u0131 olarak, kullan\u0131lan girdiler ve y\u00f6ntemler yaratt\u0131klar\u0131 risklere g\u00f6re de\u011ferlendirilerek k\u0131lavuzlar haz\u0131rlan\u0131r. Yasal d\u00fczenlemeler ve \u00f6zel standartlar ile \u00fcretim s\u00fcrecinin uygunlu\u011funun de\u011ferlendirilerek sertifikaland\u0131r\u0131lmas\u0131 1990&#8217;l\u0131 y\u0131llardan sonra pazar\u0131n geni\u015flemesi sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu standartlar etiketlenerek pazara sunulan \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretilmesi s\u0131ras\u0131ndaki minimum ko\u015fullar\u0131 belirler.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Shopping-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61985\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Shopping-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Shopping-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Shopping-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Shopping.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">%20&#8217;lik organik madde art\u0131\u015f\u0131 hektar ba\u015f\u0131na 9 ton CO\u2082 emisyonu tasarrufuna e\u015fde\u011fer<\/h1>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin yan\u0131 s\u0131ra kullan\u0131lan girdilerin de uzun mesafeli ta\u015f\u0131nmalar\u0131 s\u00f6z konusudur. Organik tar\u0131m ilkeleri, gerek i\u015fletme d\u0131\u015f\u0131 girdi kullan\u0131m\u0131 yerine d\u00f6ng\u00fcleri vurgulayarak, gerekse organik uygulamalarda yo\u011fun emisyona neden olan sentetik g\u00fcbre ve pestisitlere k\u0131s\u0131tlamalar getirerek karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azalt\u0131c\u0131 etki yaratmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve verimlili\u011fi organik tar\u0131m\u0131n birinci hedefidir. \u00d6rt\u00fcs\u00fcz, a\u015f\u0131r\u0131 i\u015flenmi\u015f veya nadasta \u00e7\u0131plak b\u0131rak\u0131lan toprak, karbon zengini olan \u00fcst toprak katman\u0131n\u0131n erozyonla veya y\u0131kanma ile yok olmas\u0131na neden olur. Organik tar\u0131mda \u00f6nerilen topra\u011f\u0131n \u00f6rt\u00fcl\u00fc b\u0131rak\u0131lmas\u0131 veya hi\u00e7 ya da az say\u0131da toprak i\u015fleme yap\u0131lmas\u0131 karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azalt\u0131rken, topra\u011f\u0131n karbon ba\u011flama kapasitesini de artt\u0131rmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Toprak i\u015flemesiz, \u00f6rt\u00fc bitkili organik tar\u0131m uygulanmas\u0131 durumunda; ilk iki y\u0131lda topraktaki organik karbon %9, alt\u0131 y\u0131lda ise %21 oran\u0131nda artm\u0131\u015ft\u0131r. Topraktaki organik madde art\u0131\u015f\u0131 toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, verimlilik ve iklim de\u011fi\u015fikliklerine kar\u015f\u0131 en \u00f6nemli ara\u00e7lardand\u0131r. Topraktaki organik madde i\u00e7eri\u011finin %20 artmas\u0131 hektar ba\u015f\u0131na 9 ton karbon emisyonu tasarrufu anlam\u0131na gelmektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m alanlar\u0131nda ba\u011flanan karbonun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 toprak \u00fcst\u00fc aksam\u0131 taraf\u0131ndan tutulmaktad\u0131r. Bu nedenle y\u0131l i\u00e7i ekim planlamalar\u0131nda iki \u00fcr\u00fcn aras\u0131nda topra\u011f\u0131 \u00f6rt\u00fcs\u00fcz b\u0131rakma yerine, k\u0131sa s\u00fcreli de olsa \u00f6rt\u00fc bitkilerinin ekimi karbon ba\u011flama kapasitesini art\u0131rmaktad\u0131r. Meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131 gibi \u00e7ok y\u0131ll\u0131k t\u00fcrlerde ise s\u0131ra aralar\u0131nda benzer uygulamalar yap\u0131labilir.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"730\" height=\"548\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/No-till-soybeans-John-Wallace.jpg\" alt=\"\" data-id=\"61997\" data-link=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=61997\" class=\"wp-image-61997\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/No-till-soybeans-John-Wallace.jpg 730w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/No-till-soybeans-John-Wallace-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 730px) 100vw, 730px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"442\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vine-2638193-e1525207313670-1024x442.jpg\" alt=\"\" data-id=\"61998\" data-link=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=61998\" class=\"wp-image-61998\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vine-2638193-e1525207313670-1024x442.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vine-2638193-e1525207313670-300x130.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vine-2638193-e1525207313670-768x332.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vine-2638193-e1525207313670.jpg 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>End\u00fcstriyel \u00fcretimde azot oksitlerin sal\u0131m\u0131na neden olan sentetik azotlu g\u00fcbreler karbon emisyonlar\u0131n\u0131n ana etkenlerinin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. H\u0131zla eriyebilen sentetik azotlu g\u00fcbreler uyguland\u0131ktan hemen sonra topraktaki azot miktar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ancak bunun bir k\u0131sm\u0131 bitki taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131rken, kalanlar y\u0131kanarak yer alt\u0131 sular\u0131nda kirlili\u011fe neden olur veya gaz halinde kaybolur. B\u00f6ylece her yeti\u015ftirme d\u00f6neminde yeniden sentetik azotlu g\u00fcbre vermek gerekir. <\/p>\n\n\n\n<p>Organik tar\u0131m, sentetik g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklarken; izin verilen hayvan g\u00fcbresi, ye\u015fil g\u00fcbreleme, kompost ve benzeri uygulamalarda hektar ba\u015f\u0131na topra\u011fa kat\u0131lan azot miktar\u0131n\u0131 170 kilogram ile s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r. Bu uygulamalar topraktaki organik madde miktar\u0131n\u0131 y\u0131ldan y\u0131la art\u0131r\u0131r ancak %25-30 gibi belirli bir k\u0131sm\u0131 o y\u0131lda yaray\u0131\u015fl\u0131 hale ge\u00e7er, di\u011fer k\u0131s\u0131mlar ise sonraki y\u0131la saklan\u0131r. Yani organik uygulamalar eklemeli etki yarat\u0131p karbon ba\u011flarken, sentetik azotlu g\u00fcbrelerin her y\u0131l yeniden eklenmesi zorunlu oldu\u011fu i\u00e7in tekrar tekrar karbon sal\u0131m\u0131na yol a\u00e7ar. <\/p>\n\n\n\n<p>Sentetik azotlu g\u00fcbre uygulamalar\u0131 ayr\u0131ca toprak mikroorganizmalar\u0131n\u0131n solunum sonucu \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 karbondioksiti tetikler. Sentetik fosforlu g\u00fcbreler ise bitki k\u00f6kleri ile simbiyotik ya\u015fayan mikroorganizmalar\u0131n geli\u015fmelerini bask\u0131 alt\u0131na alarak topra\u011f\u0131n karbon ba\u011flama kapasitesini olumsuz etkilemektedir. <br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">End\u00fcstriyel hayvanc\u0131l\u0131k hava kirlili\u011fine yol a\u00e7\u0131yor<\/h1>\n\n\n\n<p>End\u00fcstrile\u015fmi\u015f hayvanc\u0131l\u0131k i\u015fletmeleri k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte karbondioksitten daha fazla olumsuz etkisi olan metan sal\u0131m\u0131n\u0131n %37&#8217;sine, azot oksitlerin ise %65&#8217;ine neden olmaktad\u0131r. Organik hayvanc\u0131l\u0131k ise alan bazl\u0131 ve kurallara uygun olarak yap\u0131lmakta ve b\u00f6ylece end\u00fcstrile\u015fmekten kurtularak seyrelme etkisi ile sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lgili y\u00f6netmeliklere g\u00f6re, organik hayvanc\u0131l\u0131kta s\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, organik tavuk\u00e7ulukta her bar\u0131nakta en fazla 4.800 adet etlik pili\u00e7, 3.000 adet yumurta tavu\u011fu bulunabilir. Ayr\u0131ca, hayvan ba\u015f\u0131na gerekli en d\u00fc\u015f\u00fck i\u00e7 ve d\u0131\u015f alan belirlenmi\u015f olup hektar ba\u015f\u0131na 2 b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan birimi ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funlukta hayvanc\u0131l\u0131k ile metan ve azot kirlili\u011fini azaltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130\u015fletme i\u00e7i g\u00fcbre ve di\u011fer at\u0131klar kullan\u0131larak yem \u00fcretimi d\u00f6ng\u00fcs\u00fc sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda ta\u015f\u0131nma ile ortaya \u00e7\u0131kan emisyonlar azal\u0131rken, karbon ba\u011flama kapasitesi artmakta ve b\u00f6ylece karbon b\u00fct\u00e7esi olumlu y\u00f6nde geli\u015fmektedir. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Gaz olarak uygulanan pestisitler iklim i\u00e7in 300 kat daha tehlikeli<\/h1>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan on y\u0131ll\u0131k bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, kompostla\u015ft\u0131r\u0131lan inek g\u00fcbresinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ekim n\u00f6betinde bitkilerin daha iyi geli\u015fmeleri ile y\u0131lda hektar ba\u015f\u0131na iki ton karbon ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 hesaplan\u0131rken, end\u00fcstriyel \u00fcretimde karbon emisyonlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Pestisitlerin -\u00f6zellikle gaz olarak uygulananlar\u0131n- gerek \u00fcretim gerekse uygulanma a\u015famas\u0131nda, karbondioksitten 300 kat daha fazla tehlikeli olan azot oksitlerin emisyonuna yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. <br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"417\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/global-pesticide-poisoning-feature-800x417-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61961\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/global-pesticide-poisoning-feature-800x417-1.jpg 800w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/global-pesticide-poisoning-feature-800x417-1-300x156.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/global-pesticide-poisoning-feature-800x417-1-768x400.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Politika deste\u011fiyle organik g\u0131daya eri\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn<\/h1>\n\n\n\n<p>Organik \u00fcr\u00fcn pazar\u0131 k\u00fcreselle\u015fse de temel ilkeleri aras\u0131nda yerel \u00fcretimin yerelde t\u00fcketilmesi gelmektedir. \u0130\u00e7 denetime dayal\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131 sertifikasyon uygulamalar\u0131 bir\u00e7ok \u00fclkede \u00fcretici ve t\u00fcketici i\u015fbirli\u011fi ile i\u00e7 pazar i\u00e7in geli\u015ftirilmektedir. \u00c7ok say\u0131da organik \u00fcr\u00fcn t\u00fcketicisi, tercihini yerel \u00fcr\u00fcnler y\u00f6n\u00fcnde kullanarak bu \u00fcr\u00fcnlerin uzun mesafeli ta\u015f\u0131nmalar\u0131n\u0131 ve yaratt\u0131\u011f\u0131 sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmada \u00f6nemli bir etki yaratmaktad\u0131r. Baz\u0131 \u00f6zel organik tar\u0131m standartlar\u0131 da ayn\u0131 gerek\u00e7elerle organik \u00fcr\u00fcnlerin u\u00e7akla ta\u015f\u0131nmas\u0131na izin vermemekte veya Bioswiss standard\u0131nda oldu\u011fu gibi i\u00e7 pazardaki ithal \u00fcr\u00fcnlerde logo kullan\u0131m\u0131na ancak i\u00e7 \u00fcretim yeterli de\u011filse izin vermekte ve aksi halde ise farkl\u0131 logo kullan\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Onar\u0131c\u0131 tar\u0131m uygulamalar\u0131 da organik tar\u0131m\u0131n temel ilkelerine uygun, ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7 vermi\u015f uygulama ve y\u00f6ntemleri bir araya getirerek yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak, her \u00f6l\u00e7ekte kendine yeterli ve mevcut ekolojik ve sosyo-ekonomik ko\u015fullara g\u00f6re bilgiyle tasarlanm\u0131\u015f, karbon pozitif hedef koyan sistemlerle hem sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcn hem de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma sa\u011flanabilir. Do\u011fru politikalar ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 ile ekolojik ko\u015fullar\u0131 ve d\u00f6ng\u00fcleri esas alan organik sistemlerin geli\u015ftirilmesiyle birlikte herkese yeterli, eri\u015filebilir fiyatta sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da ve g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 \u00fcr\u00fcn \u00fcretilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>FIBL (2012) <a href=\"https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/238597318_Reducing_Global_Warming_and_Adapting_to_Climate_Change_The_Potential_of_Organic_Agriculture\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Reducing Global Warming and Adapting to Climate Change: The Potential of Organic Agriculture (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">Reducing Global Warming and Adapting to Climate Change: The Potential of Organic Agriculture<\/a>, Working paper V 4.<br><\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>La Salle, T. and P. Hepperly, P. (2008) <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/237136333_Regenerative_Organic_Farming_A_Solution_to_Global_Warming\" target=\"_blank\">Regenerative Organic Farming: A Solution to Global Warming<\/a>, Rodale Institute<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>IFOAM Organics International, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Organic Agriculture Countering Climate Change (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.ifoam.bio\/organic-agriculture-countering-climate-change\" target=\"_blank\">Organic Agriculture Countering Climate Change<\/a> <\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>\u0130lgili ba\u011flant\u0131lar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/www.eto.org.tr\" target=\"_blank\">www.eto.org.tr<\/a><\/li><li><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"ekolojikpazarlar.org (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/ekolojikpazarlar.org\/\" target=\"_blank\">www.ekolojikpazarlar.org<\/a><\/li><li><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"zehirsizsofralar.org (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/zehirsizsofralar.org\/\" target=\"_blank\">www.zehirsizsofralar.org<\/a><\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekolojik Tar\u0131m Organizasyonu Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Uygun Aksoy, d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye&#8217;de tar\u0131m sisteminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ele ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131nda, organik tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n iklim krizi ile m\u00fccadeledeki \u00f6nemine ve T\u00fcrkiye&#8217;nin tar\u0131m stratejilerindeki eksikliklere dikkat \u00e7ekti&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":61974,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,41,30,715],"tags":[777,332,545,165],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61517"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61517"}],"version-history":[{"count":95,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":288702,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61517\/revisions\/288702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}