{"id":5359,"date":"2020-01-13T11:41:50","date_gmt":"2020-01-13T08:41:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=5359"},"modified":"2020-05-19T18:13:33","modified_gmt":"2020-05-19T15:13:33","slug":"cogu-zarar-azi-yarar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/cogu-zarar-azi-yarar\/","title":{"rendered":"\u00c7o\u011fu Zarar, Az\u0131 Yarar"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em><strong>Enerjide s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir model i\u00e7in, daha az t\u00fcketimle birlikte, enerjiyi har vurup harman savurmadan, verimli kullanan mekanizmalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve belirlenen ger\u00e7ek ihtiyac\u0131n b\u00fcy\u00fck ve merkezi santraller yerine, yerelde ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.<\/strong><\/em> <\/p><cite><strong>Oya Ayman<\/strong><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Art\u0131k daha fazla enerji istemiyorum. Bu kadar\u0131 yeter. Hatta fazla bile&#8230; K\u0131\u015f aylar\u0131nda buzdolab\u0131 kullanm\u0131yorum. Klimam yok. K\u0131\u015f\u0131n evde ti\u015f\u00f6rtle oturmak da neyin nesi? Kazaklar\u0131m\u0131 ve y\u00fcn patiklerimi seviyorum. \u00c7ama\u015f\u0131rlar\u0131m\u0131 60&#8217;tan daha y\u00fcksek derecede y\u0131kam\u0131yorum. Televizyonum yok. Gerek de duymuyorum. Bilgisayar kullan\u0131m\u0131m\u0131 belli bir saatte s\u0131n\u0131rlad\u0131m. Evin b\u00fct\u00fcn ampullerini led empullerle de\u011fi\u015ftirdim. Su \u0131s\u0131tma ya da ekmek k\u0131zartma makinas\u0131 gibi elektri\u011fi adeta yutan rezistansl\u0131 aletler kullanm\u0131yorum. Daha \u00e7ok sohber ediyor, okuyor, do\u011fada zaman ge\u00e7iriyor, oyun oynuyor, eli\u015fi yap\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Kilowatlarca enerji harcayarak \u00e7al\u0131\u015fan aletlerin ya\u015fam\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n bedelinin, sular alt\u0131nda kalan k\u00f6yler, yerinden edilen insanlar, kesilen zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131, radyasyon tehdidi alt\u0131nda ya\u015fayan canl\u0131lar oldu\u011funa tan\u0131k oluyorum. Bu y\u00fczden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az enerji harc\u0131yor, daha \u00e7ok kendi enerjimi kullanarak ya\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Kayna\u011f\u0131 ne olursa olsun, kilometrelerce \u00f6tede ve b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ba\u015fka insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 alt\u00fcst ederek \u00fcretilen enerjiye ihtiya\u00e7 duymamak i\u00e7in elimden geleni yap\u0131yorum. <\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece \u0131s\u0131nmak ya da ayd\u0131nlanmak i\u00e7in de\u011fil, yemek pi\u015firmek, temizlik yapmak, temizlenmek, ileti\u015fim kurmak, ula\u015fmak hatta keyif almak i\u00e7in bile enerjiye ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Pek \u00e7ok insan ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in prizlere ya da dijital d\u00fc\u011fmelere ba\u011f\u0131ml\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Hades&#8217;in yeralt\u0131 cehenneminden yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lan petrol ve k\u00f6m\u00fcr\u00fcn enerji eldesi i\u00e7in yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sald\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcc\u00fcl gazlar\u0131n soludu\u011fumuz havay\u0131 nas\u0131l kirletti\u011fini, iklimleri nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini, de\u011fi\u015fen iklimlerin ve kirlili\u011fin suyumuzu, topra\u011f\u0131m\u0131z\u0131, g\u0131dam\u0131z\u0131 nas\u0131l tehdit etti\u011fini art\u0131k \u00e7o\u011fumuz biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Elbette enerjimizi r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f gibi yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flamak en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm ancak bunlar gibi temiz enerji kaynaklar\u0131 da, doymak bilmez i\u015ftah\u0131n\u0131 dizginleyemeyen insanlar\u0131n elinde tahrip edici bir kayna\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Sadece termik santraller i\u00e7in de\u011fil art\u0131k devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckte r\u00fczgar t\u00fcrbinleri i\u00e7in de zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesiliyor, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn ba\u011f\u0131 bah\u00e7esi elinden al\u0131nmak isteniyor. Oysa bu santraller kurulurken karbon salmayarak iklim dengesine duyulan hassasiyetin, ku\u015f g\u00f6\u00e7 yollar\u0131na, orman ekosisteminin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u00e7evresinde ya\u015fayan insanlar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131na da g\u00f6sterilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tamam da o zaman ihtiyac\u0131m\u0131z olan enerjiyi nas\u0131l \u00fcretece\u011fiz, bu fabrikalar, okullar elektriksiz mi kalacak?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Enerji \u0130htiyac\u0131 Abart\u0131l\u0131yor!<\/h3>\n\n\n\n<p>Merak etmeyin. Durum sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadar vahim de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye&#8217;nin enerji ihtiyac\u0131 abart\u0131l\u0131yor. WWF-T\u00fcrkiye&#8217;nin yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 Yenilenebilir Enerji Raporu, resmi projeksiyonlar\u0131n 2030 y\u0131l\u0131nda elektrik talebimizin bug\u00fcnk\u00fcn\u00fcn 2,5 kat\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, mevcut politikalar\u0131n devam etmesi halinde ayn\u0131 talebin resmi projeksiyonun y\u00fczde 25 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine i\u015faret ediyor. Rapora g\u00f6re, resmi planlar 2030 y\u0131l\u0131na kadar 101 GW&#8217;l\u0131k ek kurulu g\u00fcce ihtiya\u00e7 duyulaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken,  mevcut politikalar\u0131n devam etmesi durumunda ihtiya\u00e7 duyulan 56 GW. Bu veriler, T\u00fcrkiye&#8217;nin enerji ihtiyac\u0131 projeksiyonlar\u0131n\u0131n ne denli abart\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 rapor enerjimizin y\u00fczde 50&#8217;sini yenilenebilir kaynaklardan \u00fcretebilece\u011fimizi de belirtiyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Enerjimizi elbette g\u00fcne\u015f, r\u00fczgar, jeotermal gibi yenilenebilir enerjilerden hatta sudan elde edelim ama yerelde ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte&#8230; \u00d6rne\u011fin g\u00fcne\u015fi bol olan b\u00f6lgelerde ya\u015fayanlar \u00e7at\u0131lar\u0131ndaki g\u00fcne\u015f enerjisiyle su \u0131s\u0131tabildikleri gibi fotovoltaik panellerle elektriklerini de \u00fcretebilir. R\u00fczgar\u0131 bol olanlar da daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli t\u00fcrbinlerle, do\u011fan\u0131n ve insan\u0131n haklar\u0131n\u0131 ihlal etmeden yerelin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek enerjiyi elde edebilir ya da her iki kaynaktan da birlikte yararlan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bu \u00e7\u00f6z\u00fcm, bizler enerji ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irip t\u00fcketimimizi azaltmam\u0131zla m\u00fcmk\u00fcn. Yoksa daha fazla enerji talep ettik\u00e7e bu kez bir s\u00fcre sonra r\u00fczgar t\u00fcrbini ya da fotovoltanik panel kirlili\u011finden s\u00f6z eder hale gelebiliriz&#8230; Bu nedenle ister r\u00fczgar olsun ister g\u00fcne\u015f olsun bu t\u00fcr yat\u0131r\u0131mlar\u0131n do\u011faya ve insana etkilerinin ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve yerelin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ekolojik ve sosyal etki de\u011ferlendirmelerinin yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>K\u00fc\u00e7\u00fck, Yeterli, Yerel<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>&#8220;K\u00fc\u00e7\u00fck G\u00fczeldir&#8221; kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 E.F. Schumacher, insan\u0131n kar, verimlilik ve kalk\u0131nma pe\u015finde ko\u015farken, ger\u00e7ekte verimsiz, s\u00fcreklili\u011fi olmayan ve t\u00fcketen bir gelece\u011fe ko\u015ftu\u011funu savunuyor. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fyerleri, yerel ortak m\u00fclkiyet, y\u00f6resel i\u015fg\u00fcc\u00fc ve kaynaklar\u0131 kullanan b\u00f6lgesel i\u015fletmeler \u00fczerine kurulu bir orta \u00f6l\u00e7ekli teknoloji sistemi \u00f6neriyor. Enerjide de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir model i\u00e7in, daha az t\u00fcketimle birlikte, enerjiyi har vurup harman savurmadan, verimli kullanan mekanizmalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve belirlenen ger\u00e7ek ihtiyac\u0131n b\u00fcy\u00fck ve merkezi santraller yerine, yerelde ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde kasabalar, mahalleler, k\u00f6yler ve evler kurduklar\u0131 g\u00fcne\u015f, r\u00fczgar ve su sitemleriyle kendi enerjilerini \u00fcretebiliyor. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcme do\u011fru ad\u0131m atarken de \u00f6ncelikle ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 ve enerji kullan\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi, daha az enerji kullanmak san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi hayat\u0131 renksizle\u015ftirmiyor, aksine zenginle\u015fiyor. Buzdolab\u0131n\u0131n fi\u015fini \u00e7ekti\u011finizde bozulmas\u0131n diye daha az al\u0131yor; so\u011fuk raflarda unutularak kendinden ge\u00e7mi\u015f g\u0131dalar\u0131 atmak zorunda kalm\u0131yor ve daha az t\u00fcketmi\u015f oluyorsunuz. TV&#8217;yi kapat\u0131nca daha fazla okuyor, sohbet ediyor, kendinizin, sevdiklerinizin ve \u00e7evrenizin daha fazla fark\u0131na var\u0131yorsunuz. Yaz\u0131n s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z ti\u015f\u00f6rtlerden sonra yumu\u015fac\u0131k kazaklara kavu\u015fmak mutluluk veriyor. Bilgisayar ba\u015f\u0131nda oyun, Instagram vs i\u00e7in ge\u00e7irilen fazladan zaman\u0131, bir hobinize ay\u0131rabiliyorsunuz. Ve enerji \u00fcretimi i\u00e7in \u00f6denen bedellerin azalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylece \u00e7o\u011fu zarar, az\u0131 yarar oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>*Oya Ayman&#8217;\u0131n 2015&#8217;de Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam Rehberi&#8217;nde yay\u0131mlanan yaz\u0131s\u0131.  <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>\u0130ll\u00fcstrasyon: Neval Erg\u00fcn<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enerjide s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir model i\u00e7in, daha az t\u00fcketimle birlikte, enerjiyi har vurup harman savurmadan, verimli kullanan mekanizmalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve belirlenen ger\u00e7ek ihtiyac\u0131n b\u00fcy\u00fck ve merkezi santraller yerine, yerelde ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flanmas\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5412,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,72,76],"tags":[475,479,330],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5359"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5359"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6339,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5359\/revisions\/6339"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}