{"id":4868,"date":"2019-11-13T14:09:11","date_gmt":"2019-11-13T11:09:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=4868"},"modified":"2020-11-05T13:16:18","modified_gmt":"2020-11-05T10:16:18","slug":"itiraf-ediyorum-tuketiciyim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/itiraf-ediyorum-tuketiciyim\/","title":{"rendered":"\u0130T\u0130RAF ED\u0130YORUM: T\u00dcKET\u0130C\u0130Y\u0130M"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Bu\u011fday Derne\u011fi Strateji Kurulu \u00dcyesi G\u00fcne\u015fin Aydemir, t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerine yazd\u0131: <em>&#8220;Mesele t\u00fcketici ve\/veya \u00fcretici olmakta de\u011fil. \u0130kisi aras\u0131nda bir denge olu\u015fturmakta ve daha \u00e7ok ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmekte. Yeni bir ahlakta, yeni erdemler edinmede, \u201ciyi insan olma\u201d tan\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 yenilemede. Nas\u0131l bir insan olarak ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131za ve hatta nas\u0131l bir insan olarak \u00f6lece\u011fimize karar vermekte.&#8221; <\/em><\/strong><br><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>T\u00fcketim. Kelimenin sesi bile t\u00fcketmeye yetiyor insan\u0131n ya\u015fama sevincini.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Dilimizde s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131yoruz, kendimize utan\u0131p s\u0131k\u0131lmadan t\u00fcketici diyebiliyoruz, sanki \u015fu zamanda t\u00fcketmeye hakk\u0131m\u0131z varm\u0131\u015f gibi bir de t\u00fcketici haklar\u0131ndan bahsedebiliyoruz. Oysa, do\u011fa da, insan da bir t\u00fckenmi\u015flik sendromuna kurban gitmekte.<\/p>\n\n\n\n<p>Niyetim kelime oyunu yapmak de\u011fil. Her g\u00fcn, nefes ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an, s\u00fcrekli yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, yapmak i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc bahaneler uydurdu\u011fumuz t\u00fcketim eylemini mercek alt\u0131na al\u0131p, c\u0131mb\u0131zla oras\u0131n\u0131 buras\u0131n\u0131 \u00e7eki\u015ftirmek ve nihayetinde yapabilirsem e\u011fer, e\u011fip b\u00fck\u00fcp bir kenara koymak.<\/p>\n\n\n\n<p>Gayretim, her ne kadar aram\u0131zda \u201cben \u00fcreticiyim\u201d diyerek i\u015fin i\u00e7inden s\u0131yr\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar olacaksa da, onlar\u0131 da enselerinden tutup, s\u00f6z meydan\u0131na getirmek y\u00f6n\u00fcnde. De\u011fi\u015fim b\u00f6yle ba\u015flayacak \u00e7\u00fcnk\u00fc, kabul ederek, inkar etmeyerek. Buna inan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u015feyi (bu herhangi bir do\u011fal kaynak, yabani bir t\u00fcr olabilir, g\u0131da, k\u0131yafet olabilir, arzu nesnesi olabilir ya da bir kavram dahi olabilir) bitirmek, dibine kibrit suyu ekmek anlam\u0131na gelen bir kelime t\u00fcketmek. \u00d6m\u00fcr t\u00fcketmek, nefes t\u00fcketmek, kelimeleri t\u00fcketmek, sabr\u0131 t\u00fcketmek de bu listeye dahil.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te taraftan merak etme ey \u00fcretici arkada\u015f\u0131m, hepimiz de birer \u00fcreticiyiz. \u0130\u015fe yarar olsun ya da olmas\u0131n; her birimiz \u00e7\u00f6p, at\u0131k, d\u0131\u015fk\u0131, karbondioksit, plastikten k\u0131ta, dedikodu, fikir, kavram gibi \u015feyler de \u00fcretiyoruz neticede.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Malum, bir t\u00fckeni\u015f \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015f\u0131yoruz. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc ismi var. Akademik olanlar Antroposen, Kapitalosen diyor. Ezoterikler, Yeni \u00c7a\u011f, Kristal \u00c7a\u011f diye an\u0131yor. Sivil toplum ve bir k\u0131s\u0131m medya, ekolojik kriz, alt\u0131nc\u0131 kitlesel yok olu\u015f \u00e7a\u011f\u0131 diye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne ki \u00fcretimin kendisi bile \u00e7o\u011fu kez b\u00fcy\u00fck bir t\u00fcketime neden olmakta, gezegenin onar\u0131m b\u00fct\u00e7esi s\u00fcrekli eksilerde seyretmekte ve a\u00e7\u0131k giderek b\u00fcy\u00fcmekte.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesele t\u00fcketici ve\/veya \u00fcretici olmakta de\u011fil. \u0130kisi aras\u0131nda bir denge olu\u015fturmakta ve daha \u00e7ok ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmekte. Yeni bir ahlakta, yeni erdemler edinmede, \u201ciyi insan olma\u201d tan\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 yenilemede. Nas\u0131l bir insan olarak ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131za ve hatta nas\u0131l bir insan olarak \u00f6lece\u011fimize karar vermekte.<\/p>\n\n\n\n<p>Form\u00fcllere, yol haritalar\u0131na, rehberlere bo\u011fulmu\u015f d\u00fcnyam\u0131zda bir liste de benden geliyor. Buyursunlar (na\u00e7izane kendi listemdir, tepe tepe kullan\u0131n\u0131z):<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>FARK ET, \u015eUURSUZ OLMA:<\/strong> Fark etme meselesini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin, \u00f6nemseyin. G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 ve kendinizi, eylemlerinizin sebep ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 fark edin. Ne kadar \u00fcretici, ne kadar t\u00fcketicisiniz? Bu soruyu her g\u00fcn, her an, bir \u015fey yapmadan \u00f6nce sorun kendinize.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>SADELE\u015e:<\/strong> Yedi\u011finiz, i\u00e7tikleriniz, giydikleriniz kadar d\u00fc\u015f\u00fcnce ve s\u00f6zleriniz de sade olsun. Ya\u015fam\u0131n\u0131zda kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, gereksiz buldu\u011funuz ya da ge\u00e7ici olarak ho\u015flan\u0131p s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z hi\u00e7bir \u015fey olmas\u0131n.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>DO\u011eAYI \u0130ZLE:<\/strong> Ondan \u00f6\u011frenece\u011finiz en mukaddes bilgi, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131z\u0131 bilmek, hissedebilmektir. Ve insan\u0131n bug\u00fcn en b\u00fcy\u00fck sorunu haddini bilmemesidir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>B\u0130LG\u0130LEN:<\/strong> Bilginin pe\u015finden ko\u015fun. Kendiniz ve eylemlerinizin ba\u015fka canl\u0131 ve cans\u0131zlar, di\u011fer insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131na olan etkileri hakk\u0131nda do\u011fru bilginin pe\u015finden ko\u015fun. Size sunulan veya s\u00f6ylenenlere kar\u015f\u0131 her zaman \u015f\u00fcphe ile yakla\u015f\u0131n. \u00d6\u011frenmek i\u00e7in kendiniz emek verin. Bedel \u00f6deyin.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>KULLANICI, T\u00dcRET\u0130C\u0130 VE ONARICI OL:<\/strong> Hakimiyet alan\u0131n\u0131za soktu\u011funuz veya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z herhangi bir \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketmek de\u011fil kullanmak maksad\u0131yla edinin, onar\u0131n, yeni ama\u00e7lar i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcn.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>S\u00d6Z VER:<\/strong> Tek kullan\u0131ml\u0131k her t\u00fcrl\u00fc \u00fcr\u00fcn\u00fc, \u00e7ok zorda kalmad\u0131k\u00e7a asla kullanmayaca\u011f\u0131n\u0131za dair kendinize s\u00f6z verin.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>TERC\u0130H ET:<\/strong> Sa\u011flam, do\u011fa dostu, el yap\u0131m\u0131, tekrar tekrar kullan\u0131lm\u0131\u015f olan \u00fcr\u00fcnleri tercih edin. Unutmay\u0131n, d\u00fcnya bizim tercihlerimizle \u015fekillenmekte.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li> <strong>\u0130Y\u0130 KULLAN:<\/strong> Uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmalar\u0131 i\u00e7in iyi kullan\u0131n. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>TEKRAR SOR:<\/strong> Kullanmaktan s\u0131k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6pe g\u00f6ndermeden \u00f6nce yapabilece\u011finiz bir \u015fey daha var m\u0131 diye sorun. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>YANINDA TA\u015eI:<\/strong> Bir ka\u011f\u0131da \u015fu sorular\u0131 yaz\u0131n ve c\u00fczdan\u0131n\u0131zda ta\u015f\u0131y\u0131n; bir \u015fey sat\u0131n al\u0131rken sorun: <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ol><li>Buna ger\u00e7ekten ihtiyac\u0131m var m\u0131?<\/li><li>\u0130htiyac\u0131m\u0131 verimli bir \u015fekilde kar\u015f\u0131layacak olan bu mu, ba\u015fka bir alternatifim olabilir mi?<\/li><li>\u0130htiyac\u0131m\u0131 ne kadar s\u00fcre kar\u015f\u0131layacak?<\/li><li>Bu hale gelene kadar hangi yollardan ge\u00e7mi\u015f, nas\u0131l \u00fcretilmi\u015f?<\/li><li>Kullan\u0131m s\u00fcresi veya g\u00f6revi bittikten sonra ne yapaca\u011f\u0131m?<\/li><\/ol>\n\n\n\n<ul><li><strong>G\u00dcNL\u00dcK TUT:<\/strong> Bir kullan\u0131m\/t\u00fcketim\/al\u0131\u015fveri\u015f g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tutun, her g\u00fcn ne ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, neden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, ka\u00e7a ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yaz\u0131n. Belli bir s\u00fcre sonra tekrar tekrar bak\u0131n. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li> <strong>BA\u011e VE BA\u011eLANTI KUR: <\/strong>\u00d6rg\u00fctlenin. \u00dcretim ve t\u00fcketime dair her ne yap\u0131yorsan\u0131z bir arada ve birlikte yapabilece\u011finiz anlar ve alanlar yarat\u0131n. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li><strong>YA\u015eAMI SEV ve MERAK DUY<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Bak\u0131n \u015fu i\u015fe ki, \u00fcretim ve t\u00fcketim de bir madalyonun iki y\u00fcz\u00fc. Biri olmadan di\u011feri olam\u0131yor. Kuyru\u011funu \u0131s\u0131ran y\u0131lan gibi birbiri i\u00e7ine giriyor, d\u00f6n\u00fcyor, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Yan\u0131 s\u0131ra evrende her \u015fey z\u0131dd\u0131 ile var olur da derler. Ya\u015fam\u0131n bu evrensel kural\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011finden midir bilinmez ama (konumuzla biraz alakas\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnse de bence ba\u011fl\u0131) eski dillerdeki bir \u00f6zellik bana bu kural\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Tek bir kelimenin iki z\u0131t anlam\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 \u00f6zelli\u011fi. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu kurala uyan \u201cbitmek\u201d kelimesi konumuza da denk d\u00fc\u015fmekte. Hem t\u00fckenmek hem de \u00fcremek anlam\u0131na gelen bu kelime, her iki eylem i\u00e7in \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fimiz ufak bir g\u00f6z k\u0131rp\u0131\u015f gibi. <br><\/p>\n\n\n\n<p>E hadi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bakal\u0131m, y\u0131llard\u0131r bu konularda konu\u015fup s\u00f6yleyen, yaz\u0131p \u00e7izen, eden eyleyenlerin dilindeki t\u00fcyler nas\u0131l bitmi\u015flerdir? <br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hi\u00e7 bir \u015fey almayarak kutlayaca\u011f\u0131n\u0131z Kara Cuma\u2019n\u0131z* kutlu olsun!&nbsp;<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p><em>*<\/em><em> Black Friday ifadesi ilk olarak&nbsp;<\/em><strong><em>1961<\/em><\/strong><em>&nbsp;y\u0131l\u0131nda yerel bir gazetede kullan\u0131ld\u0131. Amerika&#8217;da bulunan ma\u011fazalar\u0131n ortak indirim g\u00fcn\u00fc olan bu g\u00fcnde al\u0131\u015fveri\u015ften dolay\u0131 ya\u015fanan yo\u011funluk sebebiyle bug\u00fcne \u2018<\/em><strong><em>Black Friday<\/em><\/strong><em>\u2019 ismi verildi.&nbsp;<\/em><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu\u011fday Derne\u011fi Strateji Kurulu \u00dcyesi G\u00fcne\u015fin Aydemir, t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerine yazd\u0131: &#8220;Mesele t\u00fcketici ve\/veya \u00fcretici olmakta de\u011fil. \u0130kisi aras\u0131nda bir denge olu\u015fturmakta ve daha \u00e7ok ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmekte. Yeni bir ahlakta, yeni erdemler edinmede, \u201ciyi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10015,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,18,72,76],"tags":[453,249,450,451],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4868"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4868"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10014,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4868\/revisions\/10014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}