{"id":4809,"date":"2019-11-13T14:04:57","date_gmt":"2019-11-13T11:04:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=4809"},"modified":"2020-04-11T19:43:33","modified_gmt":"2020-04-11T16:43:33","slug":"mesele-aclik-degil-acgozluluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/mesele-aclik-degil-acgozluluk\/","title":{"rendered":"A\u00e7l\u0131k De\u011fil, A\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fck!"},"content":{"rendered":"\n<ul><li><strong>Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi Oya Ayman&#8217;\u0131n D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcn\u00fc ve Zehirsiz Sofralar ile ilgili yaz\u0131s\u0131 <\/strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Gazete Duvar (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/forum\/2019\/10\/16\/mesele-aclik-degil-acgozluluk\/?fbclid=IwAR04D3qxjNboHMQzfIFrEMa95ByDICYYUc2gnDUr3acu5TyH64GwiwsRH0E\" target=\"_blank\"><strong>Gazete Duvar<\/strong><\/a><strong>&#8216;da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong><em>&#8220;As\u0131l meselemiz a\u00e7l\u0131k de\u011fil, daha fazla verim\/\u00fcr\u00fcn slogan\u0131 ile \u00fcrettikleri kimyasallarla gezegene, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine zarar veren \u015firketlerin a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc. \u00d6yle ki d\u00fcnyadaki pestisit piyasas\u0131n\u0131n y\u00fczde 75\u2019ine, ticari tohum piyasas\u0131n\u0131n y\u00fczde 63\u2019\u00fcne \u00e7ok uluslu alt\u0131 \u015firket h\u00fckmediyor. <\/em><\/strong>&#8220;<\/p><cite><strong>Oya Ayman<\/strong><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcn\u00fc, ne mutluyuz ne de gururlu! \u00c7\u00fcnk\u00fc market raflar\u0131nda ve pazar tezg\u00e2hlar\u0131nda \u201dg\u0131da\u201d ad\u0131 verilen yiyeceklerin bizi beslemek \u015f\u00f6yle dursun ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 tehdit etti\u011fi, y\u00fcz milyonlarca insan\u0131n a\u00e7l\u0131k \u00e7ekti\u011fi, buna kar\u015f\u0131n y\u00fcz milyonlarca insan\u0131n da obezite sorunuyla bo\u011fu\u015ftu\u011fu garip zamanlarda ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>BM G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (FAO) bu y\u0131l G\u0131da G\u00fcn\u00fc i\u00e7in belirledi\u011fi tema \u201cs\u0131f\u0131r a\u00e7l\u0131k\u201d. Yani, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir beslenmeyi herkes i\u00e7in ula\u015f\u0131labilir k\u0131lmak. Bu hedef, 70 y\u0131l \u00f6nce pestisitler ve sentetik g\u00fcbreleri \u201dYe\u015fil Devrim\u201d olarak sunanlar taraf\u0131ndan da benimsenmi\u015fti. Ancak verimlilik ad\u0131na mucize gibi g\u00f6sterilen ve \u00e7o\u011fu, sava\u015f art\u0131\u011f\u0131 bombalardan dev\u015firilen tar\u0131m kimyasallar\u0131 ile hibrit tohumlar a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek bir yana, tar\u0131m topraklar\u0131na, suya ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fe verdi\u011fi zararlar nedeniyle g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini tehdit ediyor, dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7l\u0131k ve yetersiz beslenmeye neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k bin, T\u00fcrkiye\u2019de ise 340 civar\u0131nda pestisit etken maddesi kullan\u0131l\u0131yor. Bu etken maddeler \u00e7ok farkl\u0131 markalarda piyasaya s\u00fcr\u00fclen y\u00fczlerce pestisitin i\u00e7eri\u011finde bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6cek, ot ve mantarlardan kurtulmak i\u00e7in kullan\u0131lan ve pestisit ad\u0131 verilen bu zehirler, sadece \u201dzararl\u0131\u201d olarak nitelenen organizmalar\u0131 etkilemekle kalm\u0131yor, \u00e7evreyi de zehirliyor. \u00d6yle ki, tarlalara ve bah\u00e7elere at\u0131lan zehrin sadece y\u00fczde 2\u2019si hedef organizmaya gidiyor. Geri kalan y\u00fczde 98\u2019i topra\u011fa, suya, havaya kar\u0131\u015f\u0131yor ve hedef olmayan canl\u0131 t\u00fcrlerine zarar veriyor. Ortamdaki yararl\u0131, mikroorganizmalar\u0131, b\u00f6cekleri, solucanlar\u0131, ku\u015flar\u0131 ve ar\u0131lar\u0131 da \u00f6ld\u00fcren bu zehirler canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7e\u015fitlili\u011fi yok ederek topra\u011f\u0131n fakirle\u015fmesine, sular\u0131n kirlenmesine, hatta sal\u0131nan gazlar nedeniyle iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"852\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4832\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=4832\" class=\"wp-image-4832\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1-1.jpg 852w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1-1-768x433.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 852px) 100vw, 852px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00dcstelik zararl\u0131 olarak etiketlenen canl\u0131lar, pestisitlere zamanla ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in pek \u00e7ok \u00e7ift\u00e7i zehrin dozunu giderek art\u0131r\u0131yor. Uluda\u011f \u00dcniversitesi\u2019nden Elif Erbek, Ahmet \u00d6zy\u00f6r\u00fck ve \u00dcmit Arslan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, end\u00fcstriyel tar\u0131mda bir armuda 18 kez, bir elmaya 11 kez, bir \u015feftaliye ise 10 kez pestisit, yani zehir uygulan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada kullan\u0131lan pestisit miktar\u0131 y\u0131lda 3,5 milyon ton. T\u00fcrkiye\u2019de ise g\u0131da \u00fcretimi i\u00e7in y\u0131lda 60 bin ton civar\u0131nda pestisit kullan\u0131l\u0131yor ve bunun maddi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 600 milyon dolar.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"773\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/71334135_128661181844303_4150648165697060864_o-1024x773.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4817\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=4817\" class=\"wp-image-4817\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/71334135_128661181844303_4150648165697060864_o-1024x773.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/71334135_128661181844303_4150648165697060864_o-300x226.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/71334135_128661181844303_4150648165697060864_o-768x579.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/71334135_128661181844303_4150648165697060864_o.jpg 2044w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7; giderek fakirle\u015fen tar\u0131m topraklar\u0131, kirlenen su, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kurakl\u0131k ve seller, giderek azalan biyo\u00e7e\u015fitlilik\u2026 \u00c7ift\u00e7iler kirlenen ve giderek \u00e7\u00f6lle\u015fen alanlarda g\u0131da yeti\u015ftirmekte zorlan\u0131rken, zehirsiz g\u0131daya eri\u015fim de g\u00fc\u00e7le\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin Dr. B\u00fclent \u015e\u0131k\u2019\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131, Antalya\u2019n\u0131n semt pazarlar\u0131nda sat\u0131lan \u00e7e\u015fitli g\u0131da \u00f6rneklerindeki pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya eri\u015fim sorunu hakk\u0131nda fikir veriyor. 2013-2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda toplam 400 g\u0131dadan al\u0131nan \u00f6rneklerin analiz sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, pazardaki her be\u015f g\u0131dadan biri yasal limitleri a\u015fan oranda pestist kal\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7eriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisitler sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da bozuyor. Zehri uygulayan \u00e7ift\u00e7iler ba\u015fta olmak \u00fczere her y\u0131l binlerce insan pestisitler y\u00fcz\u00fcnden hayat\u0131n\u0131 kaybediyor ya da kronik hastal\u0131klara yakalan\u0131yor. Pestisitler insanlarda k\u0131s\u0131rl\u0131k, \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozuklular\u0131, hormonal sistemde ve sinir sisteminde bozulmalar ve kanser gibi sorunlara yol a\u00e7\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131n D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan \u201ctehlikeli\u201d ve \u201cmuhtemel kanserojen\u201d olarak belirlenen \u00e7ok say\u0131da pestisit g\u0131da \u00fcretiminde kullan\u0131lmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"805\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/70759975_128262178550870_1348254169097568256_o-1024x805.png\" alt=\"\" data-id=\"4818\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=4818\" class=\"wp-image-4818\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/70759975_128262178550870_1348254169097568256_o-1024x805.png 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/70759975_128262178550870_1348254169097568256_o-300x236.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/70759975_128262178550870_1348254169097568256_o-768x604.png 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/70759975_128262178550870_1348254169097568256_o.png 2043w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Evet, pestisitler k\u0131sa vadede verimi y\u00fckseltti ama FAO\u2019nun da her f\u0131rsatta tekrarlad\u0131\u011f\u0131 gibi, d\u00fcnyadaki a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n nedeni g\u0131da \u00fcretiminin miktar\u0131 de\u011fil, g\u0131daya eri\u015fimin \u00f6n\u00fcndeki engeller. Sava\u015flar, \u00e7at\u0131\u015fmalar, iklim de\u011fi\u015fiklikleri ve g\u00f6\u00e7lerle birlikte artan yoksulluk a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n giderek t\u0131rmanmas\u0131na neden oluyor. T\u00fcrkiye de g\u0131daya eri\u015fimin giderek zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7iler tar\u0131mda artan maliyetler kar\u015f\u0131s\u0131nda yoksulla\u015f\u0131yor. Piyasa tohumlar\u0131na, trakt\u00f6r\u00fcne koyaca\u011f\u0131 mazota, bitkilerine ve topra\u011f\u0131na verdi\u011fi pestisitlere ve sentetik g\u00fcbrelere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artan \u00e7ift\u00e7iler g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi yerine, ister istemez dev \u015firketlerin ba\u015f\u0131 \u00e7ekti\u011fi g\u0131da egemenli\u011finin akt\u00f6r\u00fc oluyor. Ya da \u00e7areyi topraklar\u0131n\u0131 terk edip kente g\u00f6\u00e7 etmekte buluyor. Son 10 y\u0131lda y\u00fcz \u00e7ift\u00e7iden 38\u2019i topraklar\u0131n\u0131 terk etti. T\u00fcketici \u00e7o\u011funlu\u011fa kat\u0131lan bu insanlar, yiyece\u011fe \u00f6dedi\u011fi bedelin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn arac\u0131 ve perakendeciler aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yiyecek fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n \u00fccret art\u0131\u015f\u0131ndan daha fazla oldu\u011fu bir sistemin par\u00e7as\u0131 olmu\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de her y\u00fcz ki\u015fiden 85\u2019i kentlerde, sofralar\u0131na gelen g\u0131dan\u0131n nerede, nas\u0131l, kimler taraf\u0131ndan yeti\u015ftirildi\u011finden bihaber, market raflar\u0131na ve pazar tezg\u00e2hlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 ya\u015f\u0131yor. Kentle\u015fme, yap\u0131la\u015fma, sanayile\u015fme ve \u00fcretimin terk edilmesi gibi sorunlar ise tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n 15 y\u0131lda y\u00fczde 12 daralmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/farmer-2260636_1920-1024x576.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4819\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=4819\" class=\"wp-image-4819\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/farmer-2260636_1920-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/farmer-2260636_1920-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/farmer-2260636_1920-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/farmer-2260636_1920.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bu tabloya ra\u011fmen, tar\u0131m zehirlerini ve GDO teknolojilerini burnumuza dayayan \u00e7ok uluslu dev \u015firketlerin savundu\u011funun aksine hem d\u00fcnyada hem de T\u00fcrkiye\u2019de herkese yetecek kadar yiyecek \u00fcretiliyor. Rakamlar ortada: D\u00fcnyada 7,5 milyar insan var. Her dokuz ki\u015fiden biri g\u0131daya eri\u015femedi\u011fi i\u00e7in a\u00e7, ama \u00fcretilen 4 milyar ton yiyece\u011fin 1,3 milyar tonu daha sofraya gelmeden \u00e7\u00f6pe gidiyor, 2 milyar insan fazla kilolu, 650 milyon da obez var. T\u00fcrkiye\u2019de ise n\u00fcfus 80 milyon. 16 milyon insan a\u00e7l\u0131k \u00e7ekiyor, \u00fcretilen g\u0131dan\u0131n y\u00fczde 30\u2019u sofralara gelene kadar heba oluyor, her \u00fc\u00e7 yeti\u015fkinden biri obez ya da fazla kilolu.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131daki verilere, pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7eren ve bu pestistlere zor \u015fartlara dayan\u0131kl\u0131 yerel tohumlardan daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyan hibrit tohumlarla yeti\u015ftirilen yiyeceklerin besin de\u011ferinin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu; karbonhidratl\u0131 g\u0131dalar ve fast food gibi kolay eri\u015filebilir, ucuz yiyecekler nedeniyle yanl\u0131\u015f beslenme ve obezite riskinin artmas\u0131n\u0131 da eklersek, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n bir di\u011fer y\u00fcz\u00fc olan yetersiz beslenme sorununun ger\u00e7ek vahameti ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada \u015fu sorular g\u00fcndeme geliyor: D\u00fcnyada milyonlar a\u00e7l\u0131k \u00e7ekerken di\u011fer milyonlar yeterli mi besleniyor? Bizi beslemekten \u00e7ok hasta eden pestisit kal\u0131nt\u0131l\u0131 yiyeceklere ger\u00e7ek \u201dg\u0131da\u201d diyebilir miyiz? Sava\u015flar ve iklim de\u011fi\u015fikliklerinin tehdidi alt\u0131nda, zehirsiz g\u0131da herkes i\u00e7in nas\u0131l eri\u015filebilir hale getirilebilir?<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da burada yumurta tavuk ikilemi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor: A\u00e7l\u0131\u011fa \u00e7are olacak diye \u00f6nerilen end\u00fcstriyel g\u0131da \u00fcretiminde kullan\u0131lan kimyasallar a\u00e7l\u0131k, hastal\u0131k, yoksulluk, \u00e7evre kirlili\u011fi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin nedenleri aras\u0131nda yer al\u0131rken, a\u00e7l\u0131k da sosyal \u00e7at\u0131\u015fmalara, sava\u015flara neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda sorun, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Kimyasallardan ad\u0131m ad\u0131m kurtulmak ve do\u011fa dostu tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fa dostu y\u00f6ntemler biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6zetiyor, topra\u011f\u0131 onar\u0131p besin a\u00e7\u0131s\u0131ndan zenginle\u015ftiriyor, \u00e7iftlik d\u0131\u015f\u0131 girdilerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131yor, hatta emek yo\u011fun olmas\u0131yla i\u015fsizlik sorununa da \u00e7\u00f6z\u00fcm sunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn pek \u00e7ok ziraat\u00e7\u0131 ve \u00e7ift\u00e7inin savundu\u011fu \u201cBu n\u00fcfusu pestisitler olmadan besleyemezsiniz\u201d s\u00f6zlerini art\u0131k do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar listesine alabiliriz. End\u00fcstri m\u00fchendisi iki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Dr. Yonca Demir ile Dr. Bulut Arslan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re T\u00fcrkiye n\u00fcfusunu besleyebilecek g\u0131day\u0131 yeti\u015ftirmek i\u00e7in pestisite ihtiya\u00e7 yok. Her b\u00f6lgenin n\u00fcfus, ekilebilir alan ve ekolojik tar\u0131mda elde edilen ortalama verileri hesaba kat\u0131larak yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, her bireyin g\u00fcnl\u00fck ihtiyac\u0131 olan kalori, protein, ya\u011f ve karbonhidrat\u0131 da alarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenebilece\u011fini kan\u0131tl\u0131yor. Bunun i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019deki ekilebilir alanlar\u0131n y\u00fczde 63\u2019\u00fcn\u00fc kullanmak yeterli.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"393\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/organik.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4823\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=4823\" class=\"wp-image-4823\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/organik.jpg 700w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/organik-300x168.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Yani as\u0131l meselemiz a\u00e7l\u0131k de\u011fil, daha fazla verim\/\u00fcr\u00fcn slogan\u0131 ile \u00fcrettikleri kimyasallarla gezegene, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine zarar veren \u015firketlerin a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc. \u00d6yle ki d\u00fcnyadaki pestisit piyasas\u0131n\u0131n y\u00fczde 75\u2019ine, ticari tohum piyasas\u0131n\u0131n y\u00fczde 63\u2019\u00fcne \u00e7ok uluslu alt\u0131 \u015firket h\u00fckmediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Zorluklar devam etse de, bilim insanlar\u0131, \u00e7ift\u00e7iler ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan gruplar\u0131n ortak \u00e7abalar\u0131 sayesinde ilham verici ba\u015far\u0131 hik\u00e2yeleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6rne\u011fin \u0130sve\u00e7 bu \u00e7abalar sayesinde pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fczde 50 oran\u0131nda azaltmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Endonezya ise \u201centegre zararl\u0131 y\u00f6netimi\u201d uygulamas\u0131 ile alt\u0131 y\u0131l i\u00e7inde pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fczde 62 oran\u0131nda azaltt\u0131 ve ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00fcr\u00fcn verimlili\u011finde y\u00fczde 10 art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de de \u00e7ok say\u0131da \u00e7ift\u00e7i pestisit kullanmadan g\u0131da yeti\u015ftiriyor ve bundan ge\u00e7imini sa\u011fl\u0131yor. Do\u011fa dostu y\u00f6ntemlerden biri olan organik sertifikal\u0131 tar\u0131mda \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131 son 10 y\u0131lda 15 binden yakla\u015f\u0131k 80 bine y\u00fckseldi. G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha fazla t\u00fcketici g\u0131das\u0131n\u0131n nereden geldi\u011fini, kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l yeti\u015ftirildi\u011fini sorguluyor ve ger\u00e7ek g\u0131daya ula\u015fmak i\u00e7in topluluklar, kooperatifler olu\u015fturuyor, \u00e7ift\u00e7ilerle i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor, do\u011fa dostu \u00fcretimleri destekliyor.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/474550_452193801495704_1501756375_o-1024x681.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4821\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=4821\" class=\"wp-image-4821\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/474550_452193801495704_1501756375_o-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/474550_452193801495704_1501756375_o-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/474550_452193801495704_1501756375_o-768x511.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/474550_452193801495704_1501756375_o.jpg 1617w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Ancak pestisitlerden kurutularak, yerini T\u00fcrkiye genelinde do\u011fa dostu uygulamalar\u0131n almas\u0131 i\u00e7in g\u0131da ve tar\u0131m politikalar\u0131nda bu y\u00f6nde de\u011fi\u015fikliklere gidilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ihtiya\u00e7tan hareketle g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, biyo\u00e7e\u015fitlilik, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, t\u00fcketici haklar\u0131 ve sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6rg\u00fctlerin de aralar\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 90 sivil toplum kurulu\u015fu, zehirsiz \u00fcretim ve zehirsiz sofralar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak \u00fczere harekete ge\u00e7ti. Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi\u2019nin Avrupa Pestisit Eylem A\u011f\u0131 ile birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc, Zehirsiz Sofralar projesi kapsam\u0131nda kurulan Sivil Toplum A\u011f\u0131\u2019nda bir araya gelen kurulu\u015flar, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan &#8220;son derece tehlikeli&#8221;, &#8220;y\u00fcksek derecede tehlikeli&#8221; ve &#8220;muhtemel kanserojen&#8221; olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan pestisitlerde bulunan 14 etken maddenin T\u00fcrkiye\u2019de yasaklanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki ay bir kampanya ba\u015flat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"364\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/zehirsiz-kapak.2jpg.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4830\" data-link=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?attachment_id=4830\" class=\"wp-image-4830\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/zehirsiz-kapak.2jpg.jpg 700w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/zehirsiz-kapak.2jpg-300x156.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>AB taraf\u0131ndan Sivil Toplum Diyalo\u011fu V Program\u0131 kapsam\u0131nda finanse edilen proje, pestisitlerin olumsuz etkileri ve alternatif do\u011fa dostu tar\u0131m y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda \u00fcretici ve t\u00fcketicilerde fark\u0131ndal\u0131k yaratmay\u0131 da ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da herkesin hakk\u0131. Ama talep etmek tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. Bunun i\u00e7in ta\u015f\u0131n alt\u0131na elimizi sokmam\u0131z ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 olmam\u0131z gerek. Ta\u015f\u0131n alt\u0131nda ne mi var? Ger\u00e7ek g\u0131day\u0131 yeti\u015ftiren \u00e7ift\u00e7iler, onlar\u0131 destekleyen kurulu\u015f ve topluluklar, politikac\u0131lardan ve yerel y\u00f6netimlerden ger\u00e7ek g\u0131da i\u00e7in gerekli d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep edenler, tar\u0131m zehirlerine alternatif do\u011fa dostu uygulamalar\u0131 geli\u015ftiren akademisyenler, bu uygulamalarla ilgili e\u011fitim veren uzmanlar, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar, adil ticaret ve t\u00fcketici haklar\u0131 i\u00e7in \u00e7abalayanlar\u2026<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi Oya Ayman, D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcn\u00fc ve Zehirsiz Sofralar ile ilgili yaz\u0131s\u0131 <\/strong><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/forum\/2019\/10\/16\/mesele-aclik-degil-acgozluluk\/?fbclid=IwAR04D3qxjNboHMQzfIFrEMa95ByDICYYUc2gnDUr3acu5TyH64GwiwsRH0E\" target=\"_blank\"><strong>Gazete Duvar<\/strong><\/a><strong>&#8216;da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi Oya Ayman&#8217;\u0131n D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcn\u00fc ve Zehirsiz Sofralar ile ilgili yaz\u0131s\u0131 Gazete Duvar&#8216;da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;As\u0131l meselemiz a\u00e7l\u0131k de\u011fil, daha fazla verim\/\u00fcr\u00fcn slogan\u0131 ile \u00fcrettikleri kimyasallarla gezegene, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4815,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,18,49,41,91,337],"tags":[448,447,330,101,328],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4809"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4809"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6904,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4809\/revisions\/6904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}