{"id":4110,"date":"2019-07-06T11:33:04","date_gmt":"2019-07-06T08:33:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=4110"},"modified":"2019-07-08T06:49:12","modified_gmt":"2019-07-08T03:49:12","slug":"en-tehlikeli-tarim-zehirlerinden-klorpirifos-hala-soframiza-geliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/en-tehlikeli-tarim-zehirlerinden-klorpirifos-hala-soframiza-geliyor\/","title":{"rendered":"En tehlikeli tar\u0131m zehirlerinden klorpirifos h\u00e2l\u00e2 sofram\u0131za geliyor"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Sebze ve meyvelerdeki istenmeyen b\u00f6cekler i\u00e7in kullan\u0131lan tar\u0131m zehiri klorpirifos, insanlarda, \u00f6zellikle bebek ve \u00e7ocuklarda beyin ve sinir sistemi \u00fczerinde zararl\u0131 etkiler g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye 2016 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde bu etken maddenin kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklad\u0131, ama pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde kullan\u0131m\u0131 halen serbest.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Bebek ve \u00e7ocuklarda hormonal sistem bozukluklar\u0131na ve n\u00f6ro-davran\u0131\u015fsal geli\u015fimde \u00e7e\u015fitli sorunlara yol a\u00e7abilece\u011fi \u00e7ok say\u0131da bilimsel yay\u0131nda belirtilen klorpirifosu, Avrupa Birli\u011fi, 2016 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yasaklayan bir karar alm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zellikle elma, armut, \u015feftali, sofral\u0131k \u00fcz\u00fcm, patates, biber, lahana olmak \u00fczere g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin \u00e7o\u011funlu\u011funda klorpirifos-etil i\u00e7in maksimum kal\u0131nt\u0131 de\u011feri, bir kilo \u00fcr\u00fcnde 0.01 miligram olarak belirlenmi\u015fti. Bu de\u011fer analiz y\u00f6ntemleri ile belirlenen en d\u00fc\u015f\u00fck miktara kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor ve pratik olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda klorpirifos kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"550\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/pestisit_klorpirifos.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4112\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/pestisit_klorpirifos.jpg 900w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/pestisit_klorpirifos-300x183.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/pestisit_klorpirifos-768x469.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Piyasadan toplat\u0131lmal\u0131<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n web sitesindeki Bitki Koruma \u00dcr\u00fcn Ruhsatlar\u0131 veri taban\u0131na girildi\u011finde, klorpirifos-etil etken maddesini i\u00e7eren \u00e7ok say\u0131da bitki koruma \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn ruhsatl\u0131 oldu\u011fu ve bu \u00fcr\u00fcnlerin \u015feker pancar\u0131, bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, arpa, ayva, nohut, mercimek gibi pek \u00e7ok kategori i\u00e7in tavsiye edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Klorpirifos-etil i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnler tamamen yasaklanmad\u0131\u011f\u0131 ve piyasadan toplat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in elma, armut, \u015feftali, ba\u011f, patates, domates, biber, patl\u0131can \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131m\u0131 yasak olsa da, ihra\u00e7 edilmek istenen ama kal\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geri g\u00f6nderilen \u00fcr\u00fcnlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu yasakl\u0131 kategorilerde de halen kullan\u0131labildi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00dcr\u00fcn\u00fcn piyasada temin edilebiliyor olmas\u0131 bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz, yasak getirilen alanlarda da \u00fcreticiler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131na olanak yarat\u0131yor. Bu durum g\u0131da g\u00fcvenli\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir s\u0131k\u0131nt\u0131 olman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ekonomik a\u00e7\u0131dan da T\u00fcrkiye\u2019nin ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcnlerinin g\u00fcvenilirli\u011fini zedeliyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de klorpirifos kullan\u0131m\u0131n\u0131n devam etti\u011fini s\u00f6yleyen B\u00fclent \u015e\u0131k\u2019a g\u00f6re bunun en b\u00fcy\u00fck kan\u0131t\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den ihra\u00e7 edilen meyve ve sebze \u00fcr\u00fcnlerinde tespit edilen klorpirifos kal\u0131nt\u0131lar\u0131: \u201cAvrupa Birli\u011fi\u2019ne ihra\u00e7 edilen meyve ve sebzelerde tar\u0131m zehiri kal\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geri \u00e7evrilen \u00fcr\u00fcnler g\u00f6zden ge\u00e7irildi\u011finde, en \u00f6nemli geri \u00e7evrilme nedeninin klorpirifos kal\u0131nt\u0131s\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019den AB \u00fclkelerine 2019 y\u0131l\u0131 Ocak ve May\u0131s aylar\u0131 i\u00e7inde ihra\u00e7 edilen ama tar\u0131m zehiri kal\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geri \u00e7evrilen her be\u015f \u00fcr\u00fcnden birinin reddedilme gerek\u00e7esi klorpirifos kal\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7ermesi. 2019 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131nda pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in geri \u00e7evrilen 11 parti \u00fcr\u00fcn\u00fcn d\u00f6rd\u00fcn\u00fcn, yani her \u00fc\u00e7 \u00fcr\u00fcnden birinin geri \u00e7evrilme gerek\u00e7esi ise yine klorpirifos. \u0130hra\u00e7 edilen \u00fcr\u00fcnlerde bir sorun \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda bu \u00fcr\u00fcnler ya geldikleri \u00fclkeye geri g\u00f6nderiliyor ya da oldu\u011fu yerde imha ediliyor. Bu veriler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7 piyasada t\u00fcketilen \u00fcr\u00fcnlerde de klorpirifos kal\u0131nt\u0131s\u0131 bulunmas\u0131 kuvvetle muhtemel. Sadece ne oranda oldu\u011funu bilmiyoruz.\u201d<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klorpirifosun canl\u0131lar \u00fczerindeki zehir etkisi tart\u0131\u015f\u0131lamaz!<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm AB \u00fclkelerinden al\u0131nan ve AB kurulu\u015fu olan EFSA (Avrupa G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Ajans\u0131) taraf\u0131ndan kaydedilen 76 bin 200 g\u0131da \u00f6rne\u011finin %5,5\u2019inde klorpirifos tespit edilmi\u015ftir. Avrupa Pestisit Eylem A\u011f\u0131\u2019na g\u00f6re, AB\u2019de sadece rastgele-\u00f6rneklenen i\u015flenmemi\u015f bitkisel g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise bu oran % 6,2.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Danimarka \u00c7evre Bakanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 2016\u2019da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, 10 \u00e7ocuktan dokuzunun ve annelerinin idrar\u0131nda klorpirifos bulunmu\u015f. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, klorpirifos ile DEHB (Dikkat Eksikli\u011fi Hiperaktivite Bozuklu\u011fu) aras\u0131nda muhtemel bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Kaliforniya\u2019da yap\u0131lan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma ise, do\u011fum \u00f6ncesi ve bebeklik d\u00f6nemlerinde klorpirifosa maruz kalan \u00e7ocuklarda, otizm ve erken beyin hasar\u0131 riskinin daha y\u00fcksek oldu\u011funu ortaya koyuyor. E\u011fer anne, pestisite maruz kalan bir tarlan\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda ya\u015f\u0131yorsa bile, \u00e7ocu\u011fun beyin hasar\u0131 riskinin artaca\u011f\u0131 iddia ediliyor. <br><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7e\u015fitli akademik \u00e7al\u0131\u015fmalarda klorpirifosun n\u00f6rotoksik yani sinir sisteminin i\u015fleyi\u015fine zarar veren en zehirli kimyasallardan biri oldu\u011fu belirtiliyor. 2014 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en sayg\u0131n t\u0131p dergilerinden biri olan Lancet\u2019de \u00e7\u0131kan bir makalede bebek ve \u00e7ocuk geli\u015fimine zarar veren klorpirifos\u2019un derhal yasaklanmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"463\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/meyve-sepeti.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3940\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/meyve-sepeti.jpg 700w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/meyve-sepeti-300x198.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br><strong>Zehirin tolere edilebilir bir limiti yok!<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6teborg \u00dcniversitesi Ekosistem ve \u00c7evre Bilimleri profes\u00f6r\u00fc Thomas Backhaus, bu maddenin \u201ctehlikeli\u201d olanlardan biri olarak kabul edilmesinin uzun zaman ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Yabani otlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in kullan\u0131lan Roundup ilac\u0131n\u0131n etken maddesi olan glifosat ile k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda radar\u0131n alt\u0131nda kalan klorpirifosun, insanlar da dahil olmak \u00fczere t\u00fcm geli\u015fme evresindeki hayvanlarda b\u00fcy\u00fck bir problem ile bizi ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Backhaus\u2019un bu endi\u015feleri, akademik \u00e7evrelerce de iyi biliniyor ve payla\u015f\u0131l\u0131yor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcney Danimarka \u00dcniversitesi ve Harvard Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Okulu\u2019nda \u00e7evre t\u0131bb\u0131 profes\u00f6r\u00fc olan Philippe Grandiean, klorpirifoslara ba\u011fl\u0131 beyin hasar\u0131n\u0131n, tespit edilebilen en d\u00fc\u015f\u00fck dozda oldu\u011funu fakat tan\u0131m gere\u011fi, t\u00fcketim i\u00e7in tolere edilebilir bir doz belirtilemeyece\u011fini ve bu dozun s\u0131f\u0131r olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ne yapmal\u0131?<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Klorpirifos-etil tamamen yasaklanmal\u0131, konuyla ilgili denetimler art\u0131r\u0131lmal\u0131 ve bu \u00fcr\u00fcnler piyasadan toplat\u0131lmal\u0131.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Klorpirifos-etil dahil olmak \u00fczere, insana ve do\u011faya zarar veren t\u00fcm pestisitler i\u00e7in do\u011fa dostu alternatif tar\u0131m y\u00f6ntemleri te\u015fvik edilmeli ve bu konuda \u00fcretici bilin\u00e7lendirilmeli.<br><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131da \u00fcr\u00fcnlerindeki zehir kal\u0131nt\u0131lar\u0131 sorununa klorpirifos oda\u011f\u0131nda bakmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ama sadece sorun tespiti yapmak ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nermenin \u00f6tesinde daha aktif, eyleme ve kolektif i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 bir yakla\u015f\u0131ma ihtiya\u00e7 oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu \u00e7er\u00e7evede Bu\u011fday Derne\u011fi olarak \u201cZehirsiz Sofralar\u201d ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"759\" height=\"450\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/kapak.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3939\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/kapak.png 759w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/kapak-300x178.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/\/var\/www\/vhosts\/bugday.org\/httpdocs\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/kapak-620x368.png 620w\" sizes=\"(max-width: 759px) 100vw, 759px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br><strong>Zehirsiz Sofralar i\u00e7in harekete ge\u00e7iyoruz<\/strong>!<br><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131msal \u00fcretimde do\u011fa dostu y\u00f6ntemler giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131rken ve insanlar\u0131n ekolojik \u00fcr\u00fcnlere ilgisi giderek artarken; do\u011fay\u0131, hayvanlar\u0131 ve insan\u0131 zehirleyen pestisitlere mecbur olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmeliyiz. Kamusal \u00e7\u00f6z\u00fcmleri olan bir sorun olsa da, birlikte \u00e7aba g\u00f6sterildi\u011finde yan\u0131tlar\u0131n\u0131 bulabilece\u011fimize olan inanc\u0131m\u0131z\u0131 asla kaybetmememiz gerekiyor. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi olarak, pestisitlerden ar\u0131nm\u0131\u015f Zehirsiz Sofralar talebiyle harekete ge\u00e7tik. Pestisitlerin zararlar\u0131 konusunda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak ve T\u00fcrkiye\u2019deki pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan Sivil Toplum Diyalo\u011fu Program\u0131 kapsam\u0131nda desteklenen ve PAN Europe (Avrupa Pestisit Eylem A\u011f\u0131) ortakl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fctece\u011fimiz \u201cZehirsiz Sofralar\u201d projemiz 1 Nisan\u2019da ba\u015flad\u0131.<br><\/p>\n\n\n\n<p>A\u011f\u0131n t\u00fcm \u00fcyeleri ile birlikte, \u00fcreticiler ve t\u00fcketicilerde fark\u0131ndal\u0131k yaratmak ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri olu\u015fturmak ve AB ile paralel olarak mevzuatta de\u011fi\u015fim yaratmak i\u00e7in, alternatif tar\u0131m ve zararl\u0131larla m\u00fccadele y\u00f6ntemlerine odaklanan bir kampanya y\u00fcr\u00fct\u00fclecek.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bize uzat\u0131lan zehirli elmay\u0131 yemiyoruz, Zehirsiz Sofralar i\u00e7in harekete ge\u00e7iyoruz!<br><\/p>\n\n\n\n<p>Kaynaklar:<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/euobserver.com\/health\/145146\">https:\/\/euobserver.com\/health\/145146<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/bianet.org\/bianet\/cevre\/208452-klorpirifos-stoklarini-bitirmek-cocuk-sagligindan-daha-mi-onemli\">http:\/\/bianet.org\/bianet\/cevre\/208452-klorpirifos-stoklarini-bitirmek-cocuk-sagligindan-daha-mi-onemli<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/bianet.org\/bianet\/saglik\/208656-klorpirifos-zehri-meselesinde-tbmm-de-neler-oldu\">http:\/\/bianet.org\/bianet\/saglik\/208656-klorpirifos-zehri-meselesinde-tbmm-de-neler-oldu<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/pestisit-cilginligi\/\">Pestisit \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sebze ve meyvelerdeki istenmeyen b\u00f6cekler i\u00e7in kullan\u0131lan tar\u0131m zehiri klorpirifos, insanlarda, \u00f6zellikle bebek ve \u00e7ocuklarda beyin ve sinir sistemi \u00fczerinde zararl\u0131 etkiler g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye 2016 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde bu etken maddenin kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklad\u0131, ama pek&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,91,337],"tags":[369,328],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4110"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4154,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4110\/revisions\/4154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}