{"id":3980,"date":"2019-06-03T11:07:04","date_gmt":"2019-06-03T08:07:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=3980"},"modified":"2019-06-06T15:47:58","modified_gmt":"2019-06-06T12:47:58","slug":"su-ayak-izimizin-farkina-varalim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/su-ayak-izimizin-farkina-varalim\/","title":{"rendered":"Su ayak izimizin fark\u0131na varal\u0131m!"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Su ayak izimizin fark\u0131na varal\u0131m. Evde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z suyun 23 kat\u0131 g\u0131da ve e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in harcan\u0131yor. <\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yazan<\/strong>: Sinem U\u011furda\u011f<\/p>\n\n\n\n<p>Evlerde musluklardan akan\u00a0su, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z suyun yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131. En \u00e7ok\u00a0su\u00a0kullan\u0131m\u0131, t\u00fcketti\u011fimiz mal ve hizmetlerin \u00fcretimlerinde, i\u015fleme s\u00fcre\u00e7lerinde ger\u00e7ekle\u015fiyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, giydi\u011fimiz, ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z, satt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve yedi\u011fimiz her \u015feyi \u00fcretmek i\u00e7in su kullan\u0131l\u0131yor. Su ayak izi, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z mal ve hizmetlerin her birini \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131lan su miktar\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir \u00f6l\u00e7\u00fc birimi. Pirin\u00e7 yeti\u015ftirme gibi tek bir i\u015flem i\u00e7in, kot pantolon gibi bir \u00fcr\u00fcn i\u00e7in, arabam\u0131za koydu\u011fumuz yak\u0131t i\u00e7in veya \u00e7ok uluslu bir \u015firket i\u00e7in su ayak izi \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131labilir. Su ayak izi bize belirli bir \u00fclke veya k\u00fcresel olarak belirli bir nehir havzas\u0131nda veya bir akiferden ne kadar su t\u00fcketildi\u011fini de s\u00f6yleyebilir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, su ayak izi, insanl\u0131\u011f\u0131n taze ve t\u00fcketilen ve \/ veya kirli su miktarlar\u0131nda tatl\u0131 suya el konulmas\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc&#8230; <\/p>\n\n\n\n<p>Su ayak izi, s\u0131n\u0131rl\u0131 tatl\u0131 su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n hangi ama\u00e7larla t\u00fcketilip kirletildi\u011fini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Etkisi, suyun nereden ve ne zaman al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Suyun zaten k\u0131t oldu\u011fu bir yerden geliyorsa, sonu\u00e7lar \u00f6nemli olabilir ve i\u015flem gerektirebildi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.  <\/p>\n\n\n\n<p>Su ayak izinin \u00fc\u00e7 bile\u015feni vard\u0131r: ye\u015fil, mavi ve gri. Birlikte, bu bile\u015fenler, ya\u011f\u0131\u015f \/ toprak nemi veya y\u00fczey \/ yeralt\u0131 suyu olarak t\u00fcketilen su kayna\u011f\u0131n\u0131 ve kirletici maddelerin asimilasyonu i\u00e7in gereken tatl\u0131 su hacmini tan\u0131mlayarak su kullan\u0131m\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 bir resmini sunar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1772\" height=\"1654\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/NeYapmaliSU.jpg?fit=900%2C840\" alt=\"\" class=\"wp-image-3981\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/NeYapmaliSU.jpg 1772w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/NeYapmaliSU-300x280.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/NeYapmaliSU-768x717.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/NeYapmaliSU-1024x956.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1772px) 100vw, 1772px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Do\u011frudan\nve dolayl\u0131 su kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Su ayak izi, bir prosesin, \u00fcr\u00fcn\u00fcn, \u015firketin veya sekt\u00f6r\u00fcn hem do\u011frudan hem de dolayl\u0131 su kullan\u0131m\u0131na bakarak tedarik zincirinden son kullan\u0131c\u0131ya kadar t\u00fcm \u00fcretim d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca su t\u00fcketimini ve kirlili\u011fi i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n<p>Birey veya topluluk, bir millet veya t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcketti\u011fi t\u00fcm mal ve hizmetleri \u00fcretmek i\u00e7in gereken su miktar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in su ayak izi parametresini kullanmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu ayn\u0131 zamanda do\u011frudan birey(ler) taraf\u0131ndan kullan\u0131lan su olan dolayl\u0131 su ayak izini ve dolayl\u0131 su ayak izini de yani t\u00fcketilen t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerin su ayak izlerinin toplam\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Su ayak izi \u00e7e\u015fitlerini yak\u0131ndan tan\u0131yal\u0131m  <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ye\u015fil su ayak izi<\/strong>, topra\u011f\u0131n k\u00f6k b\u00f6lgesinde depolanan ve buharla\u015fan, transplante edilmi\u015f veya bitkilerle birle\u015ftirilmi\u015f \u00e7\u00f6keltme suyudur. \u00d6zellikle tar\u0131m, bah\u00e7ecilik ve ormanc\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnleri ile ilgilidir. Bir mal\u0131n \u00fcretiminde kullan\u0131lan toplam ya\u011fmur suyudur.  <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mavi su ayak izi,<\/strong> y\u00fczey veya yeralt\u0131 suyu kaynaklar\u0131ndan elde edilen ve buharla\u015ft\u0131r\u0131lan, bir \u00fcr\u00fcne dahil edilen veya bir su k\u00fctlesinden al\u0131nan ve di\u011ferine d\u00f6nd\u00fcr\u00fclen veya farkl\u0131 bir zamanda geri g\u00f6nderilen sudur. Bir mal\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan y\u00fczey ve yeralt\u0131 tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n toplam hacmi i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r ve geleneksel olarak tatl\u0131 su denildi\u011finde akla gelen su kaynaklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gri su ayak izi<\/strong>, belirli su kalitesi standartlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kirleticileri \u00f6z\u00fcmsemek i\u00e7in gereken tatl\u0131 su miktar\u0131d\u0131r. Gri su ayak izi, bir tatl\u0131 su kayna\u011f\u0131na do\u011frudan bir borudan veya dolayl\u0131 olarak ak\u0131nt\u0131 veya topraktan, ge\u00e7irimsiz y\u00fczeylerden veya di\u011fer da\u011f\u0131n\u0131k kaynaklardan s\u0131z\u0131nt\u0131 yoluyla bo\u015falt\u0131lan nokta kaynakl\u0131 kirlili\u011fi dikkate almaktad\u0131r. \u00dcr\u00fcn \u00fcretiminde yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tatl\u0131 su kirlili\u011finin derecesini g\u00f6steren kavramsal bir rakamd\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcketim\nve su kullan\u0131m\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Su ayak izi konseptinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 Profes\u00f6r Arjen Y. Hoekstra,  \u201cSu ayak izine olan ilgi, tatl\u0131 su sistemleri \u00fczerindeki insan etkilerinin nihayetinde insan t\u00fcketimiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011fi ve su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve kirlili\u011fi gibi konular\u0131n \u00fcretim ve tedarik zincirlerinin bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nmas\u0131yla daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131p ele al\u0131nabilece\u011finin tan\u0131nmas\u0131na dayan\u0131yor. Su sorunlar\u0131 genellikle k\u00fcresel ekonominin yap\u0131s\u0131na yak\u0131ndan ba\u011fl\u0131. Bir\u00e7ok \u00fclke su yo\u011funlu\u011funu ba\u015fka yerlerden ithal ederek su ayak izlerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015fsalla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu, bilge su y\u00f6netimi ve koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00e7ok az oldu\u011fu ihracat b\u00f6lgelerinde su kaynaklar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 yaratmaktad\u0131r. Sadece h\u00fck\u00fcmetler de\u011fil, t\u00fcketiciler, i\u015fletmeler ve sivil toplum topluluklar\u0131 da su kaynaklar\u0131n\u0131n daha iyi y\u00f6netilmesinde rol oynayabilir\u201d diyerek konuyla alakal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini ifade ediyor.  <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Konuyla\nalakal\u0131 ilgi \u00e7ekici ger\u00e7ekler ve say\u0131sal veriler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Bir kilogram s\u0131\u011f\u0131r eti \u00fcretimi i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 15 bin litre su gerekir (% 93 ye\u015fil, % 4 mavi, % 3 gri su izi). Bu k\u00fcresel ortalama etraf\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik var. Bir s\u0131\u011f\u0131r eti par\u00e7as\u0131n\u0131n kesin ayak izi, \u00fcretim sistemi t\u00fcr\u00fc ve ine\u011fin beslenmesinin bile\u015fimi ve orijini gibi fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. <\/li><li>Hollanda&#8217;da \u00fcretilen 150 graml\u0131k bir soya burgerinin su ayak izi yakla\u015f\u0131k 160 litredir. Ayn\u0131 \u00fclkeden gelen bir s\u0131\u011f\u0131r burgerinin maliyeti ortalama 1000 litredir. <\/li><li>200 gr. paket patates cipsi i\u00e7in 185 litre su harcan\u0131yor.<\/li><li>\u00c7in t\u00fcketiminin su ayak izi ki\u015fi ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 1070 metrek\u00fcpt\u00fcr. \u00c7in su ayak izinin yakla\u015f\u0131k% 10&#8217;u \u00c7in d\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fer. <\/li><li>ABD vatanda\u015flar\u0131n\u0131n su ayak izi ki\u015fi ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k 2840 metrek\u00fcpt\u00fcr. Bu su ayak izinin yakla\u015f\u0131k %20&#8217;si haricidir. ABD t\u00fcketiminin en b\u00fcy\u00fck d\u0131\u015f su ayak izi, \u00c7in&#8217;in Yangtze Nehri Havzas\u0131&#8217;nda yat\u0131yor. <\/li><li>1996-2005 d\u00f6neminde insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00fcresel su ayak izi y\u0131lda 9087 milyar metrek\u00fcp (% 74 ye\u015fil, % 11 mavi, % 15 gri) idi. Tar\u0131msal \u00fcretim bu toplam alan\u0131n % 92&#8217;sine katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. <\/li><li>Su\n\tk\u0131tl\u0131\u011f\u0131, her y\u0131l en az bir ay boyunca 2,7 milyar ki\u015fiyi\n\tetkilemektedir.\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Yazan<\/strong>: Sinem U\u011furda\u011f\n\n<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak: <a href=\"https:\/\/waterfootprint.org\/en\/water-footprint\/what-is-water-footprint\/\">waterfootprint.org<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Su ayak izimizin fark\u0131na varal\u0131m. Evde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z suyun 23 kat\u0131 g\u0131da ve e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in harcan\u0131yor. Yazan: Sinem U\u011furda\u011f Evlerde musluklardan akan\u00a0su, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z suyun yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131. En \u00e7ok\u00a0su\u00a0kullan\u0131m\u0131, t\u00fcketti\u011fimiz mal ve hizmetlerin \u00fcretimlerinde, i\u015fleme&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3982,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,30],"tags":[347,346],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3980"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3980"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3984,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3980\/revisions\/3984"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}