{"id":3938,"date":"2019-05-12T07:18:50","date_gmt":"2019-05-12T04:18:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=3938"},"modified":"2019-05-12T07:58:22","modified_gmt":"2019-05-12T04:58:22","slug":"zehirsiz-gida-mumkun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/zehirsiz-gida-mumkun\/","title":{"rendered":"Zehirsiz g\u0131da m\u00fcmk\u00fcn!"},"content":{"rendered":"\n

Pestisit\nkullan\u0131m\u0131 \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k boyutuna ula\u015fm\u0131\u015f durumda. Bu\u011fday\nEkolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi olarak, pestisitlerden ar\u0131nm\u0131\u015f\nZehirsiz Sofralar talebiyle harekete ge\u00e7iyoruz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pestisit, end\u00fcstriyel tar\u0131mda mantar, b\u00f6cek, yabani otlara vs. kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n genel ad\u0131. T\u00fcrk Dil Kurumu’na g\u00f6re “ila\u00e7”, bir hastal\u0131\u011f\u0131 iyile\u015ftiren ya da \u00f6nleyen madde anlam\u0131na geliyor. Oysa “tar\u0131m ilac\u0131” olarak bilinen pestisitler iyile\u015ftirmiyor; topra\u011f\u0131, suyu, havay\u0131, insanlar\u0131, hayvanlar\u0131 zehirliyor. Bitkilere uygulanan pestisitlerin sadece y\u00fczde 2\u2019si uyguland\u0131\u011f\u0131 alanda kal\u0131yor; geriye kalan y\u00fczde 98\u2019lik k\u0131s\u0131m havaya, topra\u011fa ve suya kar\u0131\u015f\u0131yor.(1)<\/sup><\/a><\/sup> <\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan baz\u0131 pestisitler hayvan deneyleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, insanlar i\u00e7in \u201dkanserojen olmas\u0131 kuvvetle muhtemel olanlar\u201d ya da \u201dmuhtemel kanserojen\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131yor. Pestisitler \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u00e7ift\u00e7iler ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri \u00fczerindeki AKUT etkileri d\u0131\u015f\u0131nda, al\u0131nan miktarlar g\u00f6rece k\u00fc\u00e7\u00fck olsa da, uzun s\u00fcre boyunca maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda insanlarda kronik hastal\u0131klara da neden olabildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Pestisitlerin insanlar\u0131n sinir ve hormanal sistemine zarar verdi\u011fi biliniyor. Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rmalar pestisit kullan\u0131m\u0131 ile sarkomlar (bir t\u00fcm\u00f6r grubu), multipl miyelomlar, prostat, pankreas, akci\u011fer gibi kanser t\u00fcrleri, beyin t\u00fcm\u00f6rleri, bili\u015fsel ve psikomotorik fonksiyonlarda bozulmalar ve depresyon aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor.(2)<\/sup><\/a><\/sup> \u00c7ocuklarda \u00f6\u011frenme ve dikkat eksikli\u011fi, duyusal eksiklikler veya gecikmi\u015f geli\u015fim, pestisite maruz kalma sonucu en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen n\u00f6rolojik bozukluklar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Sa\u011fl\u0131\u011fa etkilerinin yan\u0131 s\u0131ra su, toprak, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik, iklim \u00fczerindeki olumsuz etkileri nedeniyle Bu\u011fday Derne\u011fi olarak \u201ctar\u0131m ilac\u0131\u201d ve \u201cpestisit\u201d yerine, nas\u0131l fareler i\u00e7in kullan\u0131lan pestisite \u201cfare zehiri\u201d deniliyorsa, \u201ctar\u0131m zehiri\u201d kavram\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 \u00f6neriyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de\npestisit kullan\u0131m\u0131: Zehirleniyor muyuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyada tar\u0131m zehiri kullan\u0131m\u0131 her ge\u00e7en y\u0131l art\u0131yor. Helvetas’\u0131n raporuna g\u00f6re, 2015 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde kullan\u0131lan pestisit miktar\u0131 3,5 milyon ton olarak a\u00e7\u0131kland\u0131.(3)<\/sup><\/a><\/sup> T\u00fcrkiye’de Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n verileri, 2009 y\u0131l\u0131nda bayilere sat\u0131lan bitki koruma \u00fcr\u00fcnleri aktif madde miktar\u0131n\u0131n 37 bin 651 ton iken, bu say\u0131n\u0131n 2017 y\u0131l\u0131nda 54 bin 098 tona ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.(4)<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n 2011-2016 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya dair B\u00fclent \u015e\u0131k’\u0131n Cumhuriyet Gazetesi’inde yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 habere g\u00f6re(5)<\/sup><\/a><\/sup>, \u201cKocaeli\u2019nden al\u0131nan toplam 283 \u00f6rne\u011fin y\u00fczde 38\u2019inde, Antalya\u2019dan al\u0131nan 572 \u00f6rne\u011fin y\u00fczde 60\u2019\u0131nda ve Ergene b\u00f6lgesinden al\u0131nan 463 \u00f6rne\u011fin y\u00fczde 14\u2019\u00fcnde pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 tespit edildi. G\u0131dalarda en \u00e7ok pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kan il Antalya oldu. Pestisit kal\u0131nt\u0131 analizi yap\u0131lan 1318 g\u0131da \u00f6rne\u011finin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60\u2019\u0131nda pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131; y\u00fczde 40\u2019\u0131nda ise en az bir pestisit olmak \u00fczere 73 \u00e7e\u015fit pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 belirlendi.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Uluda\u011f \u00dcniversitesi\u2019nden Elif Erbek, Ahmet \u00d6zy\u00f6r\u00fck ve \u00dcmit Arslan’\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucuna g\u00f6re ise end\u00fcstriyel \u00fcretimde 1 armuda 18,3 kez, 1 elmaya 11,3 kez, 1 \u015feftaliye ise 10 kez pestisit uygulan\u0131yor; yani zehir at\u0131l\u0131yor.(6)<\/sup><\/a><\/sup> <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zehirsiz\nSofralar i\u00e7in harekete ge\u00e7iyoruz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pestisitlerin\nzararlar\u0131 konusunda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak ve T\u00fcrkiye\u2019deki\npestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in, Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan\nSivil Toplum Diyalo\u011fu V. Program\u0131 kapsam\u0131nda finanse edilen ve PAN\nEurope (Avrupa Pestisit Eylem A\u011f\u0131) ortakl\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fctece\u011fimiz\nZehirsiz Sofralar projesi 1 Nisan\u2019da ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bir\ny\u0131l s\u00fcrecek proje kapsam\u0131nda, pestisitlerin olumsuz etkileri ile\ntar\u0131mda kullan\u0131lan bu zehirlere alternatif do\u011fa dostu y\u00f6ntemler\n(k\u00fclt\u00fcrel, biyolojik ve biyoteknik m\u00fccadele, organik tar\u0131m,\nbiyodinamik tar\u0131m, agroekoloji, onar\u0131c\u0131 tar\u0131m vb.) hakk\u0131nda\n\u00fcretici ve t\u00fcketicilerde fark\u0131ndal\u0131k yaratmak, T\u00fcrkiye ve AB\u2019de\npestisitlerle ilgili STK\u2019lar aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fini art\u0131rmak ve\npestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in Bu\u011fday Derne\u011fi ve\nT\u00fcrkiye\u2019deki STK\u2019lar\u0131n kampanyac\u0131l\u0131k ve lobicilik\n\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Bu\nhedeflere ula\u015fmak \u00fczere, ortak ama\u00e7lar\u0131 \u201cZehirsiz Sofralar\u201d\nprojemizin ama\u00e7lar\u0131 ile kesi\u015fen STK ve sivil giri\u015fimleri bir\naraya getirerek, bir arada hareket etmelerini sa\u011flayacak bir a\u011f\u0131n\nkurulmas\u0131 i\u00e7in harekete ge\u00e7tik. \n<\/p>\n\n\n\n

Zehirsiz\nSofralar A\u011f\u0131\u2019nda yer alacak kurulu\u015flar\u0131 bir araya getirecek\ntoplant\u0131lardan ilkini, 16 May\u0131s\u2019ta \u0130zmir\u2019de\nger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Do\u011fa\nkoruma, t\u00fcketici haklar\u0131, sa\u011fl\u0131k, ekolojik ya\u015fam, \u00e7evre,\nbiyolojik \u00e7e\u015fitlilik, iklim, tar\u0131m ve g\u0131da gibi pestisitlerle\nba\u011flant\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131 olan STK temsilcilerinin\nbir araya gelece\u011fi di\u011fer iki toplant\u0131y\u0131 ise Haziran ay\u0131nda\n\u0130stanbul ve Ankara\u2019da d\u00fczenleyece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcreticiler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, kamu kurumlar\u0131, bilim insanlar\u0131, t\u00fcketiciler, konu ile ilgili t\u00fcm taraflar\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131, pestisitlerin zararlar\u0131 ve alternatifleri \u00fczerine bir konferans d\u00fczenleyece\u011fiz. Konferans\u0131 takiben a\u011fa kat\u0131lan t\u00fcm sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ile birlikte proje hedefleri do\u011frultusunda yetkililerin ve toplumun ilgisini \u00e7ekmek i\u00e7in bir kampanya ba\u015flataca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Projenin\nen \u00f6nemli hedeflerinden biri de, zehirsiz sofralar i\u00e7in d\u00fcnyada ve\nT\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6sterilen \u00e7abalar ve at\u0131lan ad\u0131mlar konusunda\nkamuoyunu bilgilendirmek… AB s\u00fcrecinde T\u00fcrkiye’de 200’e\nyak\u0131n tar\u0131m zehiri etken maddesi yasakland\u0131 ve yasaklanmaya devam\nediyor. Bu s\u00fcre\u00e7te ikincil d\u00fczenlemeler dahil 250’ye yak\u0131n\nmevzuat de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131ld\u0131. G\u0131da G\u00fcvenlik Bilgi Sistemi ve\nUlusal G\u0131da Referans Laboratuvar\u0131 kuruldu. Ayr\u0131ca g\u0131da kontrol\nhizmetleri kapsam\u0131nda pek \u00e7ok kapasite art\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131,\ndenetim faaliyetleri artt\u0131r\u0131ld\u0131 ve zehirlerin re\u00e7ete ile\nsat\u0131lmas\u0131 ve ruhsatland\u0131rma dahil piyasa kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayacak\npek \u00e7ok mevzuat ve uygulama de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131ld\u0131. G\u00f6sterilen\n\u00e7abalar\u0131n ve iyi \u00f6rneklerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla, s\u00f6z\nkonusu a\u011f\u0131n t\u00fcm \u00fcyeleri ile birlikte, \u00fcreticiler ve\nt\u00fcketicilerde fark\u0131ndal\u0131k yaratmak ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri\nolu\u015fturmak, PAN Europe ile paralel olarak onlar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc\nlobi faaliyetlerini T\u00fcrkiye’de de s\u00fcrd\u00fcrmek \u00fczere, pestisit\nkullanmadan uygulanabilecek do\u011fa dostu alternatif tar\u0131m\ny\u00f6ntemlerine odaklanan bir kampanya y\u00fcr\u00fctece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca\nbu konuda g\u00fcvenilir bir bilgi kayna\u011f\u0131 olu\u015fturmak \u00fczere bir web\nsitesi haz\u0131rlayaca\u011f\u0131z; T\u00fcrkiye\u2019deki do\u011fa dostu geleneksel ve\nalternatif uygulamalar\u0131 belgeleyerek eri\u015fime a\u00e7aca\u011f\u0131z. Proje\nkapsam\u0131nda ayr\u0131ca AB ve d\u00fcnyada ger\u00e7ekle\u015ftirilen bilimsel\nara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve alternatif y\u00f6ntemlere ili\u015fkin d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131\ndilimize \u00e7evirerek payla\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Cad\u0131n\u0131n bize uzatt\u0131\u011f\u0131 zehirli elmay\u0131 yemiyoruz, Zehirsiz Sofralar i\u00e7in harekete ge\u00e7iyoruz!<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n