{"id":3557,"date":"2019-02-28T12:18:18","date_gmt":"2019-02-28T09:18:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=3557"},"modified":"2019-03-04T13:20:02","modified_gmt":"2019-03-04T10:20:02","slug":"pestisitlerin-insan-sagligina-etkileri-ve-pestisit-zehirlenmeleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/pestisitlerin-insan-sagligina-etkileri-ve-pestisit-zehirlenmeleri\/","title":{"rendered":"Pestisitlerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkileri ve pestisit zehirlenmeleri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>PAN (Pesticide Action Network) Almanya, T\u00fcrkiye&#8217;de de end\u00fcstriyel tar\u0131mda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan pestisitlerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkilerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne seren ve bu konuda yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 bir araya getiren bir makale yay\u0131nlad\u0131.&nbsp; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7eviri<\/strong>: Sinem U\u011furda\u011f &#8211; Bu\u011fday G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak<\/strong>: <a href=\"https:\/\/www.pan-europe.info\/sites\/pan-europe.info\/files\/Pesticides_Health_hazards_EN-201112.pdf\">PAN Germany<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm d\u00fcnyada, 1940&#8217;lardan bu yana kimyasal ve sentetik pestisitlerin kullan\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla artmaktad\u0131r. Pestisit kullan\u0131m\u0131, tarlada uygularken direk olarak \u00e7ift\u00e7ileri, \u00fcr\u00fcn\u00fc alan t\u00fcketicileri ve suya kar\u0131\u015farak \u00e7evre halk\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde olumsuz etkilemektedir. Ara\u015ft\u0131rmalardan elde edilen veriler, pestisitlerin yayg\u0131n ve hatal\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n etkilerinin \u00f6nemli bir k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k sorunu oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\nyay\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki sorunlar\u0131 ele almaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Pestisitlerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k tehlikelerinden kimler etkilenir?<\/li><li>Akut pestisit zehirlenmelerinin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve pestisitler nedeniyle uzun s\u00fcreli olumsuz sa\u011fl\u0131k etkilerinin kapsam\u0131 nedir?<\/li><li>Pestisit t\u00fcketimi, intihar ve intihara te\u015febb\u00fcsler toplam say\u0131s\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulunuyor?<\/li><li>K\u00fcresel pestisit kullan\u0131m\u0131nda devam eden art\u0131\u015flar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, pestisit zehirlenmelerinde herhangi bir iyile\u015fme g\u00f6zlemleniyor mu?<\/li><li>Pestisit zehirlenmelerine ili\u015fkin mevcut verilere do\u011frultusunda ne gibi \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r?<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnyada pestisit kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda, tar\u0131msal kullan\u0131m i\u00e7in pazarlanan pestisitlerin miktar\u0131nda d\u00fczenli bir art\u0131\u015f oldu. Sadece Avrupa Birli\u011fi&#8217;nde, y\u0131lda 200.000 tondan fazla pestisist (aktif madde) kullan\u0131lmaktad\u0131r. 2005 ve 2010 aras\u0131nda, toplam k\u00fcresel sat\u0131\u015f hacmi 31 milyar ABD dolar\u0131ndan 38 milyar ABD dolar\u0131na y\u00fckselmi\u015ftir. K\u00fcresel olarak kullan\u0131lan pestisit miktar\u0131 ise, 1950&#8217;den bu yana elli kat artt\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise \u00c7in en fazla miktarda pestisit kullanan ve \u00fcreten \u00fclkedir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pestisitler her yerde<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn pop\u00fclasyonlar pestisit etkisine maruz kalmaktad\u0131r. Pestisitlerin her yere yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgisi, g\u0131dan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra toprak ve i\u00e7me suyu \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu ortaya koyulan verilerle kan\u0131tlanabilmektedir. D\u00fcnyan\u0131n hemen her yerinde, insanlar\u0131n pestisit kontaminasyonuna ba\u011fl\u0131 olarak g\u0131da zehirlenmesi, kronik hastal\u0131k ve di\u011fer sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkileyen sonu\u00e7lar ya\u015famas\u0131 b\u00fcy\u00fck risk te\u015fkil etmektedir. Almanya&#8217;da, Federal T\u00fcketici Koruma ve G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi B\u00fcrosu [Bundesamt f\u00fcr Verbraucherschutz und Lebensmittelsicherheit], g\u0131dada sa\u011fl\u0131k riskini olu\u015fturan istenmeyen maddelerle ilgili y\u0131ll\u0131k bir izlem raporu yay\u0131nlamaktad\u0131r. Bu y\u0131ll\u0131k izlem raporlar\u0131, pestisitlerin bitki k\u00f6kenli t\u00fcm g\u0131da i\u00e7eriklerinde bulunabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin, erik ve marul dahil olmak \u00fczere, Almanya&#8217;da incelenen toplam bitki k\u00f6kenli tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin y\u00fczde ikisi, kabul edilemez pestisit uygulamalar\u0131na sahip olma belirtilerini g\u00f6steriyor. Ananas, domates, \u015feftali, nektarin, marul ve kaba\u011f\u0131 da kapsayan on bir numunede tespit edilen kontaminasyon seviyeleri, akut sa\u011fl\u0131k tehlikesi olu\u015fturacak kadar riskli kabul ediliyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde, g\u0131dalardaki tehlikeli pestisit seviyelerine maruz kalma sonucu olu\u015fan akut zehirlenmenin etkileri sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelere k\u0131yasla \u00e7ok daha ciddidir. Afrika&#8217;dan iki \u00f6rnek ile bu arg\u00fcman\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. 2008&#8217;de Nijerya\u2019da, pestisit bula\u015fm\u0131\u015f g\u0131dalardan 112 ki\u015finin zehirlendi\u011fi bildirildi ve pestisitler iki \u00e7ocu\u011fun \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep oldu. Nijerya&#8217;dan bir ba\u015fka raporda, lindan ile kontamine olmu\u015f fasulye yiyen \u00f6\u011frencilerin 120 zehirlenme vakas\u0131 kaydedildi. <\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 b\u00f6lgelerde, tar\u0131mda kullan\u0131lan pestisitlerle do\u011frudan temas yayg\u0131n bir sorundur. Pestisitlerin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve uygulanmas\u0131, solunum organlar\u0131 yoluyla, cilt veya g\u00f6zler ile do\u011frudan temastan dolay\u0131 akut zehirlenmeye neden olabilir. Pestisit s\u00fcr\u00fcklenmesi, k\u0131rsal alanlarda ya\u015fayanlar i\u00e7in daha fazla tehlike olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dahas\u0131, pestisitlerin kullan\u0131m alan\u0131 d\u0131\u015f mekan ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. B\u00f6cekler, fareler gibi istenmeyen organizmalarla sava\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lar\u0131n i\u00e7ine uygulan\u0131rlar. Geli\u015fmekte olan bir\u00e7ok \u00fclkede, pestisitlerin i\u00e7 mekanlara p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesi, sivrisinekler i\u00e7in uygulanan ana \u00f6nlemlerden biridir.  <\/p>\n\n\n\n<p>Kazalar\u0131n \u00fcretim tesislerindeki etkileri \u00f6zellikle dramatik ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte olabilir. ABD&#8217;deki Bhopal eyaletindeki bir pestisit tesisinde, ABD \u015firketi Union Carbide Corporation&#8217;\u0131n bir yan kurulu\u015fu taraf\u0131ndan i\u015fletilen kusurlu bir tank, yakla\u015f\u0131k k\u0131rk ton izosiyanat gaz\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131na neden oldu. Binlerce insan maruz kald\u0131 ve \u00f6ld\u00fc ya da ciddi yaralanmalara maruz kald\u0131. Bug\u00fcn bile, yirmi be\u015f y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan, b\u00f6lge kirlenmeye devam etmekte ve insanlar maruz kalman\u0131n uzun vadeli etkilerinden hala zarar g\u00f6rmekteler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7ok tehlikeli pestisitlerin kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO), ABD \u00c7evre Koruma Ajans\u0131 (EPA) veya Avrupa Birli\u011fi gibi bir\u00e7ok kurulu\u015f pestisitleri tehlike derecelerine g\u00f6re grupland\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, pestisitleri, \u00e7ok tehlikeli (s\u0131n\u0131f Ia) ila hafif tehlikeli (s\u0131n\u0131f III), akut tehlikeden (S\u0131n\u0131f U) muhtemel olmayana kadar be\u015f grupta s\u0131n\u0131fland\u0131rmaktad\u0131r. PAN International, bu gibi uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rma sistemlerini hesaba katarak tehlikeli pestisitlerin bir listesini yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt y\u00fcz \u00e7ok tehlikeli pestisit aktif madde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda pazarda bulunmaktad\u0131r. PAN Germany taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, k\u00fcresel pestisit pazar\u0131n\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131 kontrol eden BASF, Bayer ve Syngenta\u2019n\u0131n her birinin web sitelerinde elliden fazla \u00e7ok tehlikeli pestisit aktif maddesi sundu\u011funu g\u00f6stermektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>Pestisitlerin i\u00e7inde, zehirlenme vakalar\u0131na sebep olan endos\u00fclfan olarak da bilinen D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan Grup I\u2019 de konumland\u0131r\u0131lan karbamatlar, organofosfatlar ve paraquatlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n Stockholm S\u00f6zle\u015fmesi\u2019yle birlikte d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yasaklanmas\u0131na karar verildi. Bu pestisitler, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin piyasalar\u0131nda sat\u0131\u015f veya kullan\u0131m amac\u0131yla hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.  <\/p>\n\n\n\n<p>Pestisitlerde yasad\u0131\u015f\u0131 ticaret \u00f6nemli bir k\u00fcresel sorundur. Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde, pestisitlerin %30 kadar\u0131 uluslararas\u0131 kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f g\u00fcvenlik standartlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Hindistan\u2019da Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131, incelenen pestisit \u00f6rneklerinin \u00fc\u00e7te birinin resmi standartlara uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pestisitler sebebiyle ortaya \u00e7\u0131kan sa\u011fl\u0131k tehlikeleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tamam\u0131 pestisit olarak adland\u0131r\u0131lan bir\u00e7ok kimyasal madde, \u00e7e\u015fitli organizmalarda farkl\u0131 ya\u015famsal metabolik s\u00fcre\u00e7lerde rol oynar. \u0130nsektisitlerin etkileri sinir uyar\u0131lar\u0131n\u0131n iletilmesine zarar vermekten ve kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n engellenmesinden, solunum ve dola\u015f\u0131m merkezlerinin fel\u00e7 edilmesine kadar \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir. B\u00f6cekler, mantarlar veya yabani otlar gibi hedef organizmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, hedefli olmayan organizmalar da her zaman b\u00f6cek ilac\u0131 kullan\u0131m\u0131ndan etkilenir. Bunlar aras\u0131nda vah\u015fi hayvanlar ve bitkiler, evcil hayvanlar, bitkiler ve insanlar yer al\u0131r. \u0130nsanlarda, pestisitlere maruz kalma, burada zehirlenme olarak adland\u0131r\u0131lacak spesifik olmayan olumsuz sa\u011fl\u0131k etkilerine neden olabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcmlerde, pestisitler ile uzun s\u00fcreli temastan dolay\u0131 olu\u015fabilecek kronik hastal\u0131klar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, pestisitlerle temastan kaynaklanan akut hastal\u0131klarla ilgili bir ara\u015ft\u0131rma yer almaktad\u0131r. Metin ayr\u0131ca, \u00f6zellikle akut ve \/ veya kronik pestisit zehirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk alt\u0131nda olan pop\u00fclasyon gruplar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn tahminlerine dayanarak, pestisit zehirlenmelerinin k\u00fcresel boyutuna dair bir izlenim sunuluyor. Pestisit zehirlenmeleri burada bir yandan intihar veya kas\u0131tl\u0131 zehirlenmeler, bir yandan da i\u015f kazalar\u0131 veya mesleki ba\u011flam d\u0131\u015f\u0131ndaki kazalardan kaynaklanan kas\u0131ts\u0131z zehirlenmeler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Akut hastal\u0131klar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar i\u00e7in zehirlenme olarak ifade edilen ve te\u015fhis edilmesi g\u00f6rece daha kolay olan akut pestisit zehirlenmesinin tipik belirtileri aras\u0131nda yorgunluk, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve v\u00fccut a\u011fr\u0131lar\u0131, cilt rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, cilt d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri, zay\u0131f konsantrasyon, zay\u0131fl\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 terleme, ba\u015f d\u00f6nmesi, mide bulant\u0131s\u0131, kusma, a\u015f\u0131r\u0131 terleme, g\u00f6rme bozuklu\u011fu, titreme, panik atak, kramp, vb. ve a\u011f\u0131r vakalarda koma ve \u00f6l\u00fcm gibi olumsuz etkiler yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Akut pestisit zehirlenmesinin te\u015fhisi genellikle, pestisitlerle temastan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ortaya \u00e7\u0131kan bu semptomlardan bir veya daha fazlas\u0131 tespit edilerek yap\u0131l\u0131r. B\u00f6ylelikle hasta veya hekim bu durumu pestisit ile ilintilendirebilir. Pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in kan, idrar veya mide i\u00e7eri\u011finin analizi kesin bir tan\u0131 sa\u011flayabilmektedir.  <\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n te\u015fhisi kan, idrar veya mide i\u00e7eri\u011fi analizleri ile tan\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak kesin kan\u0131t, sadece zehirin yeterince y\u00fcksek bir yo\u011funlu\u011funun mevcut olmas\u0131 ve mevcut y\u00fczlerce madde aras\u0131ndan belirli bir maddenin potansiyel olarak belirtilerden sorumlu olabilece\u011finden \u015f\u00fcphelenmek i\u00e7in sebep olmas\u0131 durumunda ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. \u00d6te yandan, belirtilerin y\u00fczlerce madde aras\u0131ndan spesifik birinin de sorumlu olabilece\u011fiyle ilgili \u015f\u00fcpheye sebep olmaktad\u0131r. Uygun analitik y\u00f6ntemler \u00e7o\u011funlukla ya \u00e7ok pahal\u0131 ya da kullan\u0131ma uygun de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Semptomlar\u0131n \u015fiddeti s\u0131kl\u0131kla hafif, orta, \u015fiddetli veya \u00f6l\u00fcmc\u00fcl aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir \u00f6l\u00e7ekte s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Bununla birlikte, zehirlenmeyi neyin olu\u015fturdu\u011fu konusunda standart bir tan\u0131m yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla zehirlenmeye ili\u015fkin farkl\u0131 istatistikleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ve \u00f6zetlemek zordur. DS\u00d6, 2008&#8217;de akut zehirlenmelerin belirlenmesi i\u00e7in bir k\u0131lavuz sunmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kronik hastal\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Akut zehirlenmeye neden olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, pestisitler, al\u0131nan miktarlar g\u00f6receli olarak k\u00fc\u00e7\u00fck olsa bile, uzun bir s\u00fcre boyunca dahil edildiklerinde kronik hastal\u0131klara neden olabilmektedir. Semptomlar s\u0131kl\u0131kla yay\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r veya uzun s\u00fcrede belirgin hale gelmez, bu da etkilerin ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep olabilmektedir. Tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri \u00f6zellikle risk alt\u0131ndad\u0131r, ancak genel n\u00fcfusa olan etkisi de yok say\u0131lamaz. Etkilenme sebepleri ise t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnleri, tarlalardan suyumuza kar\u0131\u015fan pestisitler ve kirlenmi\u015f g\u0131dalard\u0131r. Uzun s\u00fcre pestisitlere maruz kalman\u0131n etkileri hakk\u0131nda bilgi bug\u00fcne kadar s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, ancak literat\u00fcrde \u00e7ok say\u0131da ge\u00e7 etki tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan pek \u00e7ok pestisit, hayvan deneyleri temelinde, insanlar i\u00e7in muhtemel veya olas\u0131 kanserojen olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her ne kadar \u00e7e\u015fitli epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 tutars\u0131z olsa da, bu bulgular pestisitlere maruz kalan tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin Hodgkin olmayan lenfomalar ve l\u00f6semiye yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli bir riskleri oldu\u011funa dair hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe b\u0131rakmamaktad\u0131r. Di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar, pestisit kullan\u0131m\u0131 ile sarkomlar, multipl miyelomlar, prostat kanseri, pankreas, akci\u011ferler, yumurtal\u0131klar, memeler, testisler, karaci\u011fer, b\u00f6brekler, ba\u011f\u0131rsaklar ve beyin t\u00fcm\u00f6rleri aras\u0131nda korelasyon oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, pestisitler insan sinir sistemine de zarar verebilmektedir. Pestisit maruziyetiyle hassasiyet kayb\u0131na u\u011fram\u0131\u015f yetiler, bili\u015fsel ve psikomotorik fonksiyonlarda bozulmalar ve depresyon aras\u0131nda bir korelasyon oldu\u011funa dair g\u00f6stergeler bulunmaktad\u0131r. \u00c7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fme riskinin, belirli pestisitlerle temas halinde bulunuldu\u011fu takdirde, yedi fakt\u00f6r kadar artabilece\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Bug\u00fcn Almanya&#8217;daki Berufsgenos Senschaften (\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n mesleki sa\u011fl\u0131k tazminat kurullar\u0131) gibi \u00e7e\u015fitli uzmanlar ve kurulu\u015flar, belirli pestisitleri kullanm\u0131\u015f olan \u00e7ift\u00e7ilerin daha sonra sinir sisteminin bu dejeneratif hastal\u0131ktan muzdarip oldu\u011funu kabul etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n birtak\u0131m pestisitlere maruz kalmas\u0131 nedeniyle n\u00f6rolojik geli\u015fiminin bozulmas\u0131 bug\u00fcne kadar pek ara\u015ft\u0131r\u0131lan bir konu olmad\u0131. Ancak, laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 korelasyon olabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Pestisit maruziyetinden kaynaklanabilecek en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen n\u00f6rolojik bozukluklar aras\u0131nda \u00e7ocuklarda \u00f6\u011frenme eksiklikleri, dikkat eksikli\u011fi, duyusal eksiklikler veya gecikmi\u015f geli\u015fim yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Belirli pestisitlerin hormon sistemini bozabilece\u011fi uzun y\u0131llard\u0131r biliniyor, ancak \u015fu ana kadar devlet yetkilileri taraf\u0131ndan hangi pestisitlerin bu t\u00fcr etkileri oldu\u011fu tam olarak saptanmad\u0131. AB&#8217;de hormonlar\u0131 bozan pestisitlerin nas\u0131l tan\u0131mlanmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi konusunda hen\u00fcz bir anla\u015fmaya var\u0131lmad\u0131. Hormonal etkiler, bazen olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda g\u00f6r\u00fcnebilir. \u00d6rne\u011fin, AB&#8217;de yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, g\u0131dalardaki kirletici maddelerin hormonal etkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan test edilen 134 maddeli bir grupta 37 pestisitin zarar verdi\u011fi g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Bunlardan da 23 pestisit, anti-androjenik, 7&#8217;si ise androjenik maddeler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fet\u00fcsler bu maddelere maruz kald\u0131\u011f\u0131 takdirde, geli\u015fimsel bozukluklara ve cinsel organlar\u0131n\u0131n malformasyonlar\u0131na maruz kalabilmektedirler. <\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6cek ilac\u0131 kullan\u0131m\u0131 veya bu maddelerin az miktarda uzun s\u00fcreli v\u00fccuda al\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanan di\u011fer ge\u00e7 g\u00f6stergeler, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin zay\u0131flatman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra d\u00fc\u015f\u00fck, a\u011f\u0131r ve erken do\u011fum gibi \u015fekillerde \u00fcreme sistemini etkileyebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Risk alt\u0131ndaki gruplar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm pop\u00fclasyon i\u00e7indeki her grup pestisitlere maruz kalmayla ilgili seviyede sa\u011fl\u0131k tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya de\u011fildir. \u00c7e\u015fitli risk fakt\u00f6rleri (\u00f6rne\u011fin, v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak daha b\u00fcy\u00fck v\u00fccut y\u00fczeyi, metabolizmadaki farkl\u0131l\u0131klar, daha y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131 ve v\u00fccudun organlar\u0131n\u0131n devam eden geli\u015fimi) nedeniyle \u00e7ocuklar pestisitlerin etkilerine yeti\u015fkinlerden daha fazla duyarl\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar ayn\u0131 zamanda yak\u0131n \u00e7evreleri ile yeti\u015fkinlerden daha yo\u011fun temasta olma e\u011filimindedir; mesela, objeleri a\u011f\u0131zlar\u0131na sokabilirler. Tecr\u00fcbe veya yarg\u0131 eksikli\u011fi, okuma yetersizli\u011fi ve riskleri de\u011ferlendirme kapasitelerindeki eksiklikler ayn\u0131 zamanda \u00e7ocuklar\u0131n istemeden b\u00f6cek ilac\u0131 ald\u0131klar\u0131 ve yeti\u015fkinlerden daha s\u0131k zehirlendiklerini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde yetersiz beslenme ve bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar genellikle pestisit zehirlenmesinin olumsuz etkilerini yo\u011funla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, pek \u00e7ok ki\u015fi tarlalara pestisit uygularken zehirlenir. Bu durum, koruyucu giysilerin y\u00fcksek fiyat\u0131, ula\u015f\u0131labilir olmamas\u0131, y\u0131pranm\u0131\u015f veya s\u0131cak ve nemli iklimlere uygun olmama gibi sebepler ile a\u00e7\u0131klanabilmektedir. G\u00fcvenlik \u00f6nlemleri genellikle yabanc\u0131 dillerde yaz\u0131lmaktad\u0131r. Kendi dilinde yaz\u0131lm\u0131\u015f olsa bile, okuma yazmas\u0131 olan ki\u015filer taraf\u0131ndan bile anla\u015f\u0131lamayabilmektedir. Piktogramlar genellikle insanlar\u0131 riskler hakk\u0131nda bilgilendirmek ve sa\u011fl\u0131k tehlikelerinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in b\u00f6cek ilac\u0131 kaplar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Ancak G\u00fcney Afrika&#8217;da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, pestisit kullanan bir\u00e7ok ki\u015finin pestisit etiketlerindeki piktogramlar\u0131 anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yanl\u0131\u015f yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Bat\u0131 Afrika&#8217;da yap\u0131lan bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fma, tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131n\u0131 kullan\u0131rken sadece \u00e7ift\u00e7ilerin % 2&#8217;sinin koruyucu giysiler giydi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Burkina Faso&#8217;da ise \u00e7ift\u00e7ilerin sadece% 1&#8217;i \u00f6nerilen koruyucu \u00f6nlemleri kullan\u0131yor. Pestisit kullan\u0131c\u0131lar\u0131 pestisitin zararlar\u0131 ve riskleri hakk\u0131nda bilgi sahibi olsalar bile, gerekli ekipmanlar nadiren kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bunun sebebi ise fiyat, kullan\u0131labilirlik ve umursamazl\u0131k olarak \u00f6zetlenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken di\u011fer risk fakt\u00f6rleri, uygun olmayan bi\u00e7imde pestisit at\u0131\u011f\u0131 atma ve pestisitlerin depolanma \u015feklidir. Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde, pestisit ve kullan\u0131m\u0131 ile ilgili tehlikeleri ve riskleri azaltan dikkatli y\u00f6netim, depolama ve bertaraf etme olanaklar\u0131 genellikle mevcut de\u011fildir. Pestisitler, evlerde depolanmas\u0131 nedeniyle yiyeceklerle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. Pestisit kaplar\u0131 tarlalara veya sulama kanallar\u0131na at\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki pestisitlerin s\u0131k\u00e7a sorun olarak ele al\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen, toplam pestisit zehirlenmelerinin %70\u2019i ve \u00f6l\u00fcmlerin %99\u2019u bu \u00fclkelerde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu durum d\u00fcnyada kullan\u0131lan pestisitlerin sadece %25\u2019inin orada kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ntihar oranlar\u0131 pestisit \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile birlikte art\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte, pestisit zehirlenmesi intihar sebeplerinde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Say\u0131larla konu\u015fmam\u0131z gerekirse, toplam intiharlar\u0131n %31&#8217;i pestisit kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Pestisite ba\u011fl\u0131 intiharlar\u0131n toplam intihar say\u0131s\u0131 i\u00e7indeki oran\u0131, b\u00f6lgesel olarak Avrupa&#8217;da% 4&#8217;ten Bat\u0131 Pasifik b\u00f6lgesinde % 50&#8217;ye kadar de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermektedir. Bu da\u011f\u0131l\u0131m, pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ile ili\u015fkili de\u011fildir. Avrupa&#8217;da (pestisit intiharlar\u0131n\u0131n %2&#8217;sinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yerlerde), pestisit \u00fcr\u00fcnlerinin sat\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnya sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n %29&#8217;unu; Asya&#8217;da (pestisit intiharlar\u0131n\u0131n% 91&#8217;inin rapor edildi\u011fi), % 25&#8217;ini kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisitler aras\u0131nda akut toksisitesi daha y\u00fcksek olanlarla, insanlar\u0131n kendilerini daha \u00e7ok zehirledikleri \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Belgelendirilmi\u015f vakalar genellikle, organofosfat s\u0131n\u0131f\u0131na ve herbisit paraquat\u0131na ait \u00e7e\u015fitli maddeleri i\u00e7erir. Kore&#8217;de pestisit zehirlenmelerinin %85&#8217;i intihar vakas\u0131d\u0131r. Her y\u0131l 2.000 ki\u015fi kendilerini paraquat ile zehirler ve bu vakalar\u0131n %60 ila 70&#8217;i \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lan\u0131r. \u00c7in&#8217;de, tahminen 175.000 ki\u015fi 1996 ve 2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda her y\u0131l kas\u0131tl\u0131 olarak kendilerini zehirlemi\u015ftir. Organofosfatlar orada kolayl\u0131kla ula\u015f\u0131labilir maddelerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar pestisitlerle temas ile depresyon ve di\u011fer psikolojik bozukluklar aras\u0131nda korelasyon oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca, baz\u0131 raporlar intihar d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile artan intihar oranlar\u0131 ve kronik pestisit maruziyeti aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131ya i\u015faret etmektedir. \u00d6te yandan, bu konuda farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 tutars\u0131zl\u0131k g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ntiharlar s\u0131kl\u0131kla hissel oldu\u011fu i\u00e7in, bu tehlikeli zehirlenmelerin \u00e7o\u011funun, tehlikeli pestisitlere eri\u015fimin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 halinde \u00f6nlenebilece\u011fini varsayabiliriz. E\u011fer k\u0131rsal b\u00f6lgelerde pestisitlerin depolanmas\u0131 daha kontroll\u00fc, bilin\u00e7li yap\u0131lsa ve saklan\u0131m kalitesi iyile\u015ftirilse, oranlarda ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fanabilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Hastane kay\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda, uluslararas\u0131 pestisit zehirlenmesi say\u0131s\u0131 (intihar ve intihar giri\u015fimi), istenmeyen zehirlenme say\u0131s\u0131ndan daha fazlad\u0131r. Bu yay\u0131n i\u00e7in de\u011ferlendirilen istatistiklerde, kas\u0131tl\u0131 zehirlenme y\u00fczdeleri rapor edilen t\u00fcm pestisit zehirlenmelerinin %36 ila %85&#8217;i aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc tahminlerine g\u00f6re, her y\u0131l d\u00fcnya genelinde iki milyon kas\u0131tl\u0131 pestisit zehirlenmesi vakas\u0131 bulunmaktad\u0131r (t\u00fcm ciddi pestisit zehirlenmelerinin \u00fc\u00e7te ikisi). B\u00f6cek ilac\u0131 yoluyla intihar \u00f6l\u00fcmlerinin 2007&#8217;de 370.000 kadar oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Sadece Asya&#8217;da, her y\u0131l 300.000&#8217;den fazla insan bu \u015fekilde \u00f6lmektedir. Sri Lanka&#8217;dan bildirilen rakamlar \u00f6zellikle endi\u015fe verici. Bir\u00e7ok k\u0131rsal alanda, pestisit intiharlar\u0131 hastanelerdeki en s\u0131k \u00f6l\u00fcm nedenidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kas\u0131ts\u0131z akut pestisit zehirlenmeleri ile ilgili k\u00fcresel istatistikler  <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1990&#8217;da DS\u00d6, d\u00fcnya genelinde her y\u0131l bir milyon kas\u0131ts\u0131z akut pestisit zehirlenmesinin meydana geldi\u011fini tahmin etti\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Ancak, hastanelere kay\u0131tl\u0131 en a\u011f\u0131r vakalar bu rakama dahil edilmekteydi. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc daha sonra zehirlenmelerin derecesinin o d\u00f6nemde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde hafife al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<p>Kas\u0131ts\u0131z zehirlenmeler sonucu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00f6len insanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n 1990 y\u0131l\u0131nda 20.000 oldu\u011fu tahmin ediliyordu. 2008&#8217;den bu yana daha g\u00fcncel istatistikler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu DS\u00d6 verilerine g\u00f6re, d\u00fcnya genelinde y\u0131lda 346.000 ki\u015fi istenmeyen zehirlenmeler sonucu \u00f6lmektedir. Bu rakam\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi geli\u015fmekte olan \u00fclkelere aittir. Burada da, DS\u00d6 bu rakam\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olabilece\u011fini itiraf ediyor. \u0130lgili maddeler belirtilmemi\u015f, ancak muhtemelen bu zehirlenmelerin \u00e7o\u011fu b\u00f6cek ilac\u0131 gibi toksik kimyasallardan kaynaklanmaktad\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu \u00f6l\u00fcmlerin %71&#8217;inin kimyasal g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini iyile\u015ftirerek \u00f6nlenmi\u015f olabilece\u011fini belirtmi\u015flerdir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kronik pestisit zehirlenmelerinde k\u00fcresel istatistikler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kronik zehirlenmelerle ilgili istatistik olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc kay\u0131t sistemleri ve b\u00f6lgesel \u00e7al\u0131\u015fmalar, yaln\u0131zca pestisit maruziyetinin neden oldu\u011fu \u015f\u00fcphesiz olarak kan\u0131tlanabilecek zehirlenme vakalar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Bir 1990 DS\u00d6 tahminine g\u00f6re, y\u0131lda 735.000 spesifik kronik etki vakas\u0131 ve 37.000 spesifik olmayan sa\u011fl\u0131k etkisinin olmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yetersiz\ndok\u00fcmantasyon ve rapor edilmeyen vakalar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit zehirlenmelerinin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek i\u00e7in, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc hasta kay\u0131tlar\u0131, n\u00fcfus anketleri ve resmi makamlarca kaydedilen verileri kullanmaktad\u0131r. Ancak, k\u00fcresel dok\u00fcmantasyon ve veri aktar\u0131m\u0131 yetersizdir<strong>. <\/strong>Konuyla alakal\u0131 en nokta at\u0131\u015f\u0131 \u00f6rnek olarak Almanya g\u00f6sterilebilir. 1990&#8217;da, Almanya zehirlenme i\u00e7in zorunlu dok\u00fcmantasyon ba\u015flatt\u0131. T\u00fcm vakalar\u0131n Federal Risk De\u011ferlendirme Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;ne (BfR)  bildirilmesi gerekmekte.  BfR, Giftinformationszentren (Poison Information Centres, GIZ), Berufsgenossenschaften&#8217;den (\u00e7al\u0131\u015fan i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tazminat kurullar\u0131ndan) veya do\u011frudan tedavi veren doktorlardan raporlar\u0131 toplamaktad\u0131r. GIZ, doktorlar ve \u00f6zel ki\u015filer i\u00e7in toksikolojik \u00f6nerilerde bulunur ve kendi de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re, mesleki olmayan zehirlenme olaylar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kaydeder. \u0130\u015fle ilgili olaylar genellikle ilgili Berufsgenossenschaften taraf\u0131ndan BfR&#8217;ye rapor edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>2009\u2019da, dokuz GIZ\u2019den alt\u0131s\u0131 toplam 2,954 pestisit maruziyeti vakas\u0131 rapor etmi\u015ftir. GIZ&#8217;lerden yaln\u0131zca birka\u00e7\u0131, bu olaylar\u0131n ciddiyetine ili\u015fkin istatistiklerini vermi\u015ftir. Bu bilgi eklendi\u011finde, bu pestisit maruziyetlerinin %15 ila %43&#8217;\u00fc hafif ila \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenme vakalar\u0131yd\u0131. Vakalar\u0131n %57 ila 85&#8217;i, yaln\u0131zca minimal olumsuz sa\u011fl\u0131k etkilerine neden olan veya hi\u00e7 olumsuz sonu\u00e7lanmayan pestisitlere maruz kalmay\u0131 i\u00e7ermektedir. GIZ&#8217;e g\u00f6re, teknik nedenlerden dolay\u0131, sadece en a\u011f\u0131r vakalar BfR&#8217;ye bildirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>2009&#8217;da, BfR&#8217;ye 75\u2019i Berufsgenossenschaften&#8217;den gelen toplam 84 pestisit zehirlenmesi vakas\u0131 bildirilmi\u015ftir. GIZ ve BfR taraf\u0131ndan belgelenen istatistiklerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesinde kilit konulardan biri, \u00e7e\u015fitli zehirlenme derecelerinin her zaman ayn\u0131 kriterler kullan\u0131larak tan\u0131mlanmamas\u0131d\u0131r. Di\u011fer problemler ise pestisitlere, yani ha\u015fere koruma maddelerine, biyositlere, ah\u015fap koruyuculara, zirai kimyasallara, vb. at\u0131fta bulunan terimlerin tan\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fkenlikten kaynaklanmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar ise daha zordur.  <\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019daki\n\u00fclke genelindeki dok\u00fcmantasyona ra\u011fmen, t\u00fcm zehirlenmeleri, \u00f6nem\nderecelerini kaydeden ve \u00fclke genelinde rapor eden ve raporlayan\nhi\u00e7bir kurum olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmelidir. Bir hekim taraf\u0131ndan akut\ntedaviye yol a\u00e7mayan veya pestisit zehirlenmesine atfedilen\nsemptomlar g\u00f6stermeyen kronik zehirlenme olaylar\u0131, burada\nbelirtilen kurumlar\u0131n hi\u00e7birinde kay\u0131tl\u0131 de\u011fildir. Bu nedenle,\nAlmanya&#8217;daki toplam pestisit zehirlenmesi olay\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131\ntespit etmek ve bildirilmemi\u015f vakalar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 tahmin etmek\nolduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \n<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel olarak bildirilmeyen vakalar\u0131n kapsam\u0131n\u0131 tahmin etmek daha da zordur. \u00d6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde, genellikle hastanelerde tedavi g\u00f6ren yaln\u0131zca en ciddi zehirlenmeler belgelenir; bunlar sadece toplam say\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 temsil eder. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde zehirlenme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 iyi belgelense bile, bu verileri di\u011fer b\u00f6lgeler hakk\u0131nda sonu\u00e7 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in kullanmak zordur, \u00e7\u00fcnk\u00fc pestisitlere maruz kalan insan say\u0131s\u0131 ulusal ve b\u00f6lgesel olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015febilir. Ayr\u0131ca, kullan\u0131lan pestisitlerin miktarlar\u0131, toksisiteleri ve uygulanan koruyucu \u00f6nlemler de de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"751\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-3-751x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3559\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-3-751x1024.jpg 751w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-3-220x300.jpg 220w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-3-768x1047.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-3-360x490.jpg 360w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-3.jpg 779w\" sizes=\"(max-width: 751px) 100vw, 751px\" \/><figcaption>Tablo 1<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Tablo 1, bu yay\u0131n i\u00e7in incelenen belirli \u00fclkelerdeki pestisit zehirlenmelerine ili\u015fkin verileri \u00f6zetlemektedir (hastanelerde kay\u0131tl\u0131 vakalar ve bildirilmeyen vakalar\u0131 da yans\u0131tan tahminler). Bu rakamlar\u0131n buzda\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcn\u00fc temsil etti\u011fi varsay\u0131m\u0131, \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerden \u00e7ift\u00e7ilerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerle do\u011frulanmaktad\u0131r. \u0130ntihar zehirlenmeleri hastane istatistiklerinde en b\u00fcy\u00fck grubu temsil etse de, i\u015fle ilgili zehirlenmeler geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde \u00f6zellikle yayg\u0131nd\u0131r, genellikle daha hafif belirtilerle ili\u015fkilendirilir ve intihar zehirlenmelerinden \u00e7ok daha az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ki\u015fisel refah\u0131 bozman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, uzun y\u0131llar boyunca insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine neden olurlar. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc y\u0131lda 7,4 milyon y\u0131ldan fazla insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn kimyasal maddelerle zehirlenmeden dolay\u0131 kayboldu\u011funu bildirmektedir. Ayr\u0131ca, sa\u011fl\u0131k sistemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli maliyetler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"777\" height=\"671\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3561\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-2.jpg 777w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-2-300x259.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tablo-2-768x663.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 777px) 100vw, 777px\" \/><figcaption>Tablo 2<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nikaragua&#8217;da yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, zehirlenen ve t\u0131bbi tedavi g\u00f6ren ki\u015filerin %5&#8217;inden daha az\u0131n\u0131n resmi kay\u0131tlarda oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Orta Amerika&#8217;da, kay\u0131ts\u0131z zehirlenmeler %98 gibi y\u00fcksek bir orana sahiptir. Ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada, Orta Amerika&#8217;da i\u015fle ilgili zehirlenmelerin oran\u0131n\u0131n %76 oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Hindistan&#8217;da pamuk tarlas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ve bir \u00e7al\u0131\u015fmada g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen kad\u0131nlar\u0131n %83,6&#8217;s\u0131 zehirlenme semptomlar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmada, Pakistan&#8217;da test edilen t\u00fct\u00fcn \u00e7ift\u00e7ilerinin %55&#8217;inde, spesifik pestisit zehirlenmelerinin bir g\u00f6stergesi olan kolinesteraz aktivitesinde azalma oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. PAN International, 2010 y\u0131l\u0131nda, bir\u00e7ok b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015filerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n b\u00f6cek ilac\u0131 uygulamas\u0131ndan dolay\u0131 zehirlenme semptomlar\u0131ndan muzdarip oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fine dayanarak Afrika, Asya ve Latin Amerika&#8217;da kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131. Tablo 2, pestisit kullan\u0131m\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak zehirlenmi\u015f \u00e7ift\u00e7ilerin y\u00fczdesini g\u00f6steren se\u00e7ilmi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalardan elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7eviri<\/strong>: Sinem U\u011furda\u011f &#8211; Bu\u011fday G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak<\/strong>: <a href=\"https:\/\/www.pan-europe.info\/sites\/pan-europe.info\/files\/Pesticides_Health_hazards_EN-201112.pdf\">PAN Germany<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PAN (Pesticide Action Network) Almanya, T\u00fcrkiye&#8217;de de end\u00fcstriyel tar\u0131mda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan pestisitlerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkilerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne seren ve bu konuda yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 bir araya getiren bir makale yay\u0131nlad\u0131.&nbsp; \u00c7eviri: Sinem U\u011furda\u011f &#8211; Bu\u011fday&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3562,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[280,18,91],"tags":[286],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3557"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3557"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3557\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3621,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3557\/revisions\/3621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}