{"id":3400,"date":"2019-01-11T08:49:16","date_gmt":"2019-01-11T05:49:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=3400"},"modified":"2019-02-03T06:25:47","modified_gmt":"2019-02-03T03:25:47","slug":"bana-arkadasini-degil-ne-yedigini-soyle-mutfaktaki-kimyaci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/bana-arkadasini-degil-ne-yedigini-soyle-mutfaktaki-kimyaci\/","title":{"rendered":"Bana arkada\u015f\u0131n\u0131 de\u011fil, ne yedi\u011fini s\u00f6yle: Mutfaktaki Kimyac\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>B\u00fclent \u015e\u0131k imzal\u0131 <em>Mutfaktaki Kimyac\u0131*<\/em> kitab\u0131n\u0131, Bu\u011fday Derne\u011fi \u0130leti\u015fim Koordinat\u00f6r\u00fc Turgay \u00d6z\u00e7elik de\u011ferlendirdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131k olarak binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en \u00f6nemli eylemlerden biridir yemek. Yiyebilmek u\u011fruna yeni aletler, toplumsal bi\u00e7imler, teknolojik bulu\u015flar, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, sanatsal \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131k ve ger\u00e7ekle\u015ftirdik. \u00d6ld\u00fcrd\u00fck, toplad\u0131k, yeti\u015ftirdik, pi\u015firdik, i\u015fledik, geneti\u011fiyle oynad\u0131k doymak, doyurmak i\u00e7in. Ve bu hik\u00e2yede tuhaf bir geli\u015fme oldu, binlerce y\u0131ld\u0131r devam eden bu yemek ser\u00fcveninde bir anda kendimizi s\u00fcrecin d\u0131\u015f\u0131nda bulduk. Art\u0131k kendi hik\u00e2yemizin bir par\u00e7as\u0131 de\u011filiz, o hik\u00e2yenin t\u00fcketicisi, m\u00fc\u015fterisiyiz. Kendi \u00f6yk\u00fcm\u00fcze yabanc\u0131la\u015ft\u0131k, art\u0131k sofram\u0131za gelen g\u0131dan\u0131n ne oldu\u011funu bilmiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Yabanc\u0131la\u015fma hali ve g\u0131dan\u0131n art\u0131k bir end\u00fcstri olmas\u0131, konuyla ilgili yeni bir s\u00fcreci do\u011furdu: G\u0131da Paranoyas\u0131. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya ula\u015fma, do\u011fru beslenme, zay\u0131flama, kilo alma gibi kayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n odak noktas\u0131 asl\u0131nda d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z o hik\u00e2yeye d\u00f6nme arzusunun sonu\u00e7lar\u0131. Bilmek istiyoruz, \u00f6\u011frenmek istiyoruz. Ve bu aray\u0131\u015f\u0131m\u0131za katk\u0131 sunmak isteyen, bu alanda s\u00f6z s\u00f6yleyen o kadar insan ve kurum var ki; diyetisyenler, hekimler, influencerler, bloggerlar, komplo teorisyenleri\u2026  \u201c\u0130srail tohumu mu?\u201d, \u201cGDO\u2019lu mu?\u201d, \u201cger\u00e7ekten organik mi?\u201d, \u201cdo\u011fal m\u0131?\u201d, \u201cgezen tavuk mu?\u201d, \u201cglutensiz mi?\u201d\u2026 G\u0131dam\u0131zla ilgili o kadar \u00e7ok kaynaktan, o kadar \u00e7ok bilgi ak\u0131\u015f\u0131 var ki, bu ak\u0131\u015f \u00f6nce hangisinin do\u011fru oldu\u011funu se\u00e7emedi\u011fimiz bir kirlili\u011fe, ard\u0131ndan da kendimizi \u00e7aresiz hissetti\u011fimiz bir paranoyaya neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, bu paranoyay\u0131 a\u015fman\u0131n yolu nedir? Bireysel olarak g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn fark\u0131na varmak ve sorumluluk almak. Sofram\u0131za sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve ger\u00e7ekten g\u00fcvenilir g\u0131da getirmek istiyorsak bunun tek yolu ta\u015f\u0131n alt\u0131na elimizi koymak. Ger\u00e7ek bilgiye ula\u015fmak i\u00e7in de, ger\u00e7ek g\u0131daya ula\u015fmak i\u00e7in de daha fazla \u00e7aba g\u00f6stermemiz, bizim gibi \u00e7aba g\u00f6sterenlerle yan yana gelmemiz, o sorumlulu\u011fu kolektif bir s\u00fcrece evriltmemiz gerekiyor. Bunu yaparken ger\u00e7ekten g\u00fcvenilir bilgi kaynaklar\u0131n\u0131 se\u00e7ebilmemiz, onlardan esin almam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r yazd\u0131\u011f\u0131 makaleleri ka\u00e7\u0131rmadan takip etti\u011fim B\u00fclent \u015e\u0131k, bilim insan\u0131 sorumlulu\u011fuyla bilgisini, g\u00f6zlemlerini, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 payla\u015fan de\u011ferli kaynaklardan biri g\u0131da konusunda. 2018 yaz\u0131nda bu makaleler <em>Mutfaktaki Kimyac\u0131<\/em> ad\u0131yla tek bir kitapta topland\u0131 ve yol g\u00f6sterici bir rehbere sahip olduk. <em>Mutfaktaki Kimyac\u0131<\/em>\u2019da bebek mamas\u0131ndan pirince, sudan konserveye kadar pek \u00e7ok konuda bilgiye ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fclent \u015e\u0131k\u2019\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferli k\u0131lan en \u00f6nemli \u00f6zelliklerin ba\u015f\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131 meseleyi b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015fla ifade ediyor olmas\u0131 geliyor. G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ya da sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya ula\u015fma \u00e7abas\u0131, ekolojik kayg\u0131lardan ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Do\u011fan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 birbirini etkileyen, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f s\u00fcre\u00e7ler, birini g\u00f6zetmeden di\u011ferini ba\u015farmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kitab\u0131n di\u011fer \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri ise, sorunu bilimsel bir dille ifade ediyor ve \u201cne yapmal\u0131\u201d sorusuna da \u00f6neriler getiriyor olmas\u0131. Yani mevcut sorunlar\u0131 ifade edip korku ve \u00e7aresizlik atmosferi yaratan paranoyay\u0131 de\u011fil, \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 desteklemeye \u00e7al\u0131\u015fan bir dil kullan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cToprak, hava, su, ormanlar, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik gibi m\u00fc\u015ftereklerimizi koruman\u0131n, sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne bir araya gelerek m\u00fc\u015fterek yan\u0131tlar bulman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramal\u0131y\u0131z. Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz sorunlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7abalar\u0131n \u00f6nemini azaltmaz; \u015fimdi \u00f6nemsiz, etkisiz g\u00f6r\u00fcnen \u00e7abalar\u0131n; ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan m\u00fctevaz\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin yak\u0131n bir gelecekte b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yabilece\u011fini dikkate almal\u0131y\u0131z.\u201d(s. 189)<\/p>\n\n\n\n<p>Ne yiyip, ne i\u00e7ti\u011fimizi bilebilmek, kendimizi, yak\u0131n\u0131m\u0131zdakileri, toplumu, do\u011fay\u0131, di\u011fer canl\u0131lar\u0131 anlayabilmenin ve birlikte ya\u015fayabilmenin \u00f6nemli u\u011frak noktalar\u0131ndan biri. <em>Mutfaktaki Kimyac\u0131<\/em> da bu yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmadan, ya da yolculuk esnas\u0131nda okumak isteyebilece\u011finiz de\u011ferli bir kaynak.<\/p>\n\n\n\n<p>Yolculu\u011fun sonunda, herkes i\u00e7in zehirsiz sofralar kurmak umuduyla\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Turgay \u00d6z\u00e7elik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">*Mutfaktaki Kimyac\u0131, B\u00fclent \u015e\u0131k, Do\u011fan Kitap, A\u011fustos 2018, Ara\u015ft\u0131rma-\u0130nceleme, 288 sayfa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fclent \u015e\u0131k imzal\u0131 Mutfaktaki Kimyac\u0131* kitab\u0131n\u0131, Bu\u011fday Derne\u011fi \u0130leti\u015fim Koordinat\u00f6r\u00fc Turgay \u00d6z\u00e7elik de\u011ferlendirdi. \u0130nsanl\u0131k olarak binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en \u00f6nemli eylemlerden biridir yemek. Yiyebilmek u\u011fruna yeni aletler, toplumsal bi\u00e7imler, teknolojik bulu\u015flar, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, sanatsal \u00e7al\u0131\u015fmalar&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3401,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,49,182],"tags":[199,52,265],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3400"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3400"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3404,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3400\/revisions\/3404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}