{"id":331,"date":"2016-02-01T11:12:08","date_gmt":"2016-02-01T09:12:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=331"},"modified":"2016-02-08T13:31:12","modified_gmt":"2016-02-08T11:31:12","slug":"iklim-icin-yeni-ekonomi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/iklim-icin-yeni-ekonomi\/","title":{"rendered":"\u0130klim \u0130\u00e7in Yeni Ekonomi"},"content":{"rendered":"<p>195 \u00fclkeden liderlerin, karar vericilerin, siyasilerin, \u00e7ift\u00e7ilerin, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ile \u00f6zel sekt\u00f6r temsilcilerinin, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n son ay\u0131nda Paris\u2019te kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi S\u00f6zle\u015fmesi Taraflar Konferans\u0131\u2019nda (COP21) onaylanan <a href=\"http:\/\/www.bugday.org\/portal\/haber_detay.php?hid=7882\">Paris Anla\u015fmas\u0131<\/a>, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin durdurulmas\u0131 konusunda umut vaadediyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in ortaya konulan se\u00e7eneklerin \u00e7o\u011fu, bizi hep ayn\u0131 soruyu yan\u0131tlamaya y\u00f6neltiyor: Ekonomik ko\u015fullara m\u0131, yoksa do\u011fal ya\u015fam\u0131n kurallar\u0131na g\u00f6re mi davranaca\u011f\u0131z?&#8230;<\/p>\n<p>K\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 1,5- 2 derece ile s\u0131n\u0131rland\u0131rma ve -uzun vadede k\u00f6m\u00fcr ba\u015fta\u00a0olmak \u00fczere- fosil yak\u0131tlar\u0131 terk etme gereklili\u011fini ortaya koyan Paris\u00a0Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n, zirveye kat\u0131lan \u00fclkeler taraf\u0131ndan gelecek y\u0131l imzalanmas\u0131\u00a0bekleniyor.\u00a0Zirveye kat\u0131lan bilim insanlar\u0131n\u0131n da tekrar tekrar a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, d\u00fcnya\u00a0iklim\u00a0de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda geri d\u00f6n\u00fclmez bir yolda. Bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak veren karar\u00a0vericiler art\u0131k fosil yak\u0131tlara, k\u00f6m\u00fcre ba\u011fl\u0131 ekonominin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funu\u00a0kabul ediyorlar. T\u00fcm \u00fclkelerle birlikte T\u00fcrkiye\u2019nin de en k\u0131sa s\u00fcrede, fosil\u00a0yak\u0131tlar\u0131 terk edip, ormans\u0131zla\u015fmaya yol a\u00e7an devasa in\u015faat projelerinin yerine\u00a0yenilenebilir enerji ve do\u011fa koruma uygulamalar\u0131n\u0131 ortaya koymas\u0131n\u0131, g\u0131dadan\u00a0kentle\u015fmeye kadar her alanda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini durduracak politikalar\u0131 hayata\u00a0ge\u00e7irmesini bekliyoruz.<\/p>\n<p><strong>Enerjide d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u015fart<\/strong><\/p>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin ba\u015f sorumlular\u0131ndan olan enerji \u00fcretiminin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde\u00a070\u2019i fosil yak\u0131tlar ile \u00e7al\u0131\u015fan santrallerden, y\u00fczde 25\u2019 i\u00a0HES\u2019 lerden geliyor. Ancak\u00a0bu santrallerde \u00fcretilen enerji i\u00e7in \u00f6denen tek bedel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi de\u011fil:\u00a0K\u00f6m\u00fcr madenlerinde zor \u015fartlarda, hayati risk alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n\u00a0ya\u015fam\u0131ndan, santral \u00e7evresinde ya\u015fayan insanlar\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klara ve\u00a0derelerin kurumas\u0131 sonucu o \u00e7evrede ya\u015fayan t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n susuz kalmas\u0131na\u00a0kadar ciddi bedellerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. B\u00fct\u00fcn bu etkiler, talep etti\u011fimiz enerjinin\u00a0her bir watt&#8217;\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi konusunda da sorumluluk almay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n<p>Paris zirvesi h\u00fckumetlerin yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015fin yolunu a\u00e7mada \u00f6nemli\u00a0bir ad\u0131m oldu. Ancak yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda da do\u011fa dostu kriterleri\u00a0g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamak gerekiyor. T\u00fcrkiye\u2019de sadece termik santraller i\u00e7in de\u011fil,\u00a0devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki r\u00fczg\u00e2r t\u00fcrbinleri i\u00e7in de zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesiliyor; k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn\u00a0ba\u011f\u0131, bah\u00e7esi elinden al\u0131nmak isteniyor; projeler ya\u015fam merkezlerinin hemen\u00a0yan\u0131 ba\u015f\u0131nda, insan ve orada ya\u015fayan di\u011fer canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam alan\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden yap\u0131l\u0131yor. Bu nedenle enerji santralleri kurulurken iklim\u00a0dengesine duyulan hassasiyetin, ku\u015f g\u00f6\u00e7 yollar\u0131na, orman ekosisteminin\u00a0b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u00e7evresinde ya\u015fayan insanlar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131na da g\u00f6sterilmesi\u00a0gereklili\u011fi giderek daha a\u011f\u0131r bas\u0131yor.\u00a0Enerjide s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir model i\u00e7in, daha az t\u00fcketimle birlikte, enerjiyi har\u00a0vurup harman savurmadan verimli kullanan mekanizmalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi\u00a0ve ihtiyac\u0131n b\u00fcy\u00fck ve merkezi santraller yerine, yerelde ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte\u00a0yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p><strong>Enerji ve g\u0131dada yerellik<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131rsalda ya\u015fayan insanlar\u0131n do\u011fa dostu geleneksel ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 korumas\u0131na\u00a0destek olmak, onlar\u0131n kente g\u00f6\u00e7 edip t\u00fcketici olmak yerine, \u00fcretenler olarak\u00a0ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine de destek olmak anlam\u0131na geliyor. T\u00fcketim yerine do\u011fa\u00a0dostu \u00fcreticiyi destekleyen ve \u00fcretimin her a\u015famas\u0131nda sorumluluk alan\u00a0t\u00fcreticilerin olu\u015fturaca\u011f\u0131 t\u00fcretim ekonomisini desteklemek, hem iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi\u00a0hem de giderek artan kirlili\u011fin durdurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir ad\u0131m olabilir.<\/p>\n<p>Merkezi sistemler yerine tar\u0131mda, enerjide ve di\u011fer alanlarda yerel ekonomileri\u00a0destekleyen bir ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini durdurmadaki rol\u00fc de\u00a0g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e belirginle\u015fiyor.\u00a0Yerel \u00fcretimin ve yerel \u00fcr\u00fcn al\u0131\u015fveri\u015finin desteklenmesi, yerelde \u00fcretilen g\u0131daya\u00a0yine yerelden ula\u015fabilmek, ula\u015f\u0131mdan kaynakl\u0131 sera gaz\u0131 sal\u0131mlar\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 gibi,\u00a0g\u0131da ve besin g\u00fcvenilirli\u011fini, yeterli miktar ve eri\u015filebilirlik istikrar\u0131n\u0131 da\u00a0sa\u011fl\u0131yor. End\u00fcstriyel tar\u0131m yerine ekolojik tar\u0131m, biyodinamik tar\u0131m,\u00a0permak\u00fclt\u00fcr tasar\u0131m\u0131 ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl mera y\u00f6netimi gibi uygulamalara ge\u00e7i\u015f,\u00a0k\u00fcresel sera gazlar\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 azaltabilir.<\/p>\n<p><strong>Sorgulama zaman\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in ortaya konulan se\u00e7eneklerin \u00e7o\u011fu, bizi hep ayn\u0131 soruyu yan\u0131tlamaya\u00a0y\u00f6neltiyor: Ekonomik ko\u015fullara m\u0131, yoksa do\u011fal ya\u015fam\u0131n kurallar\u0131na g\u00f6re mi\u00a0davranaca\u011f\u0131z?\u00a0Ekonominin kurallar\u0131n\u0131 ekolojik d\u00f6ng\u00fclere uygun hale getirmedik\u00e7e bu soruyu\u00a0sormaya devam edece\u011fiz. Sorgulamadan t\u00fcketmeye ve daha \u00e7ok t\u00fcketmek i\u00e7in\u00a0daha \u00e7ok \u00fcretmeye devam edersek, kendimizi ve do\u011fay\u0131 yok etme noktas\u0131na\u00a0varmam\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz.\u00a0Ancak do\u011fan\u0131n ger\u00e7ek bilimine, resmin b\u00fct\u00fcn\u00fcne bakarak hareket etmeye\u00a0ba\u015flarsak i\u015fin y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015febilir. Bu da ancak yeni bir ekonomi ya da ba\u015fka bir\u00a0deyi\u015fle ekolojik ekonomi i\u00e7in harekete ge\u00e7mekle m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n<p>Bireysel olarak t\u00fcketimlerimizi ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 sorgulaman\u0131n zaman\u0131\u00a0\u00e7oktan geldi. Art\u0131k neyi, ne zaman, ne miktarda t\u00fcketti\u011fimiz, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden\u00a0\u00e7ok daha \u00f6nemli. Bu sorulara verdi\u011fimiz yan\u0131tlar ile iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine\u00a0sundu\u011fumuz katk\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011f var. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fini durdurmak ve\u00a0de\u011fi\u015fikliklere uyum sa\u011flamak i\u00e7in ekonomik ve ekolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yolunda\u00a0at\u0131lacak k\u00fc\u00e7\u00fck ya da b\u00fcy\u00fck her bir ad\u0131m, gezegendeki ya\u015fam\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na\u00a0katk\u0131 yapacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>195 \u00fclkeden liderlerin, karar vericilerin, siyasilerin, \u00e7ift\u00e7ilerin, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ile \u00f6zel sekt\u00f6r temsilcilerinin, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n son ay\u0131nda Paris\u2019te kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi S\u00f6zle\u015fmesi Taraflar Konferans\u0131\u2019nda (COP21) onaylanan Paris Anla\u015fmas\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin durdurulmas\u0131 konusunda umut&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":332,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=331"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":333,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331\/revisions\/333"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}