{"id":3204,"date":"2018-10-26T05:46:02","date_gmt":"2018-10-26T02:46:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=3204"},"modified":"2018-11-07T09:10:36","modified_gmt":"2018-11-07T06:10:36","slug":"doga-dostu-bir-alisveris-ve-guvenilir-gida-icin-ipuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/doga-dostu-bir-alisveris-ve-guvenilir-gida-icin-ipuclari\/","title":{"rendered":"Do\u011fa dostu bir al\u0131\u015fveri\u015f ve g\u00fcvenilir g\u0131da i\u00e7in ipu\u00e7lar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi Oya Ayman, Sade Dergisi&#8217;nin Ekim-Kas\u0131m say\u0131s\u0131na verdi\u011fi r\u00f6portajda g\u00fcvenilir g\u0131daya eri\u015fimin yollar\u0131n\u0131, etiket okuman\u0131n p\u00fcf noktalar\u0131n\u0131 ve do\u011fa dostu al\u0131\u015fveri\u015fin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3206\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/oya-ayman.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"901\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/oya-ayman.jpg 600w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/oya-ayman-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/oya-ayman-348x523.jpg 348w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/oya-ayman-354x532.jpg 354w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">Kullan\u0131c\u0131lar, g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri al\u0131rken \u2018\u00e7evreci, duyarl\u0131\u2019 bir al\u0131\u015fveri\u015f i\u00e7in \u00f6ncelikle neye dikkat etmeliler?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Sizin de dedi\u011finiz gibi, \u00f6ncelikle t\u00fcketici olmaktan vazge\u00e7ip <\/span><span lang=\"tr-TR\">kullan\u0131c\u0131 olmaya<\/span><span lang=\"tr-TR\"> ya da bilin\u00e7li bir tercih yaparak <\/span><span lang=\"tr-TR\">t\u00fcretici olmaya<\/span><span lang=\"tr-TR\"> karar vermek gerekiyor. Gerekiyor, diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u015fekilde t\u00fcketmeye devam edersek marketlerde, pazarlarda sentetik g\u00fcbreler, sentetik ila\u00e7lar, hormonlar, antibiyotikler, katk\u0131 maddeleriyle \u201dg\u0131da\u201dym\u0131\u015f gibi sunulan yiyeceklerden ba\u015fka bir \u015fey bulamayaca\u011f\u0131z. <\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">S\u00f6zl\u00fck anlam\u0131nda g\u0131da \u201dyenilebilir, beslenmeye elveri\u015fli her t\u00fcrl\u00fc madde; ya\u015famak, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in gerekli \u015fey\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Yiyeceklerimizin besleyici de\u011feri ise topraktan ald\u0131\u011f\u0131 besin maddelerinin zenginli\u011fiyle do\u011fru orant\u0131l\u0131. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yabani otlar\u0131, \u00fcr\u00fcne zarar veren b\u00f6cek ve mantarlar\u0131 yok etmek i\u00e7in kullan\u0131lan ila\u00e7lar, hayvanlar\u0131 beslemek i\u00e7in kullan\u0131lan genleriyle oynanm\u0131\u015f m\u0131s\u0131r ve soyayla haz\u0131rlanm\u0131\u015f yemler, tat, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc vs i\u00e7in kullan\u0131lan katk\u0131 maddeleri, rafinasyon, y\u00fcksek \u0131s\u0131 ve bas\u0131n\u00e7 gibi i\u015flemler yiyecekleri do\u011fal yap\u0131lar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor. <\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">G\u0131da al\u0131\u015fveri\u015flerimizi de bu fark\u0131ndal\u0131kla yapmam\u0131z gerekiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc <\/span><span lang=\"tr-TR\">neyi desteklersek ona hizmet ediyor, onu b\u00fcy\u00fct\u00fcyoruz<\/span><span lang=\"tr-TR\">. Yani topra\u011f\u0131, suyu kirleten; ku\u015flara, ar\u0131lara zarar veren; sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tehdit eden tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131 ve sentetik g\u00fcbreleri kullanmadan, do\u011fal y\u00f6ntemlerle yeti\u015ftirilmi\u015f g\u0131da al\u0131\u015fveri\u015fi i\u00e7in do\u011fru sorular sormak, ara\u015ft\u0131rmak ve do\u011fa dostu \u00fcretim yapan \u00fcreticileri desteklememiz gerekiyor. <\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Bunun i\u00e7in \u00fc\u00e7 yol var: Birincisi kendi g\u0131dam\u0131z\u0131 yeti\u015ftirmek, ikincisi g\u0131dam\u0131z\u0131 g\u00fcvendi\u011fimiz \u00fcreticilerden sat\u0131n almak, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc g\u0131dan\u0131n zararl\u0131 kimyasallardan ar\u00ee yeti\u015ftirildi\u011finin kontrol\u00fcn\u00fc garantileyen organik sertifikal\u0131 yiyecekleri tercih etmek&#8230; Bu \u00fc\u00e7 yolu farkl\u0131 \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in ayn\u0131 anda da tercih edebilirsiniz. G\u0131dan\u0131z\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc organik al\u0131rs\u0131n\u0131z, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc nas\u0131l tohum kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, nas\u0131l y\u00f6ntemlerle yeti\u015ftiricilik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011finiz \u00fcreticilerden temin edersiniz, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de kendiniz yeti\u015ftirebilirsiniz. Organik sertifikal\u0131 g\u0131dalara ekolojik pazarlardan, marketlerden, internetten ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn. <\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">G\u00fcvendi\u011finiz \u00fcreticileri nereden bulabilece\u011finiz sorusuna gelince&#8230; T\u00fcrkiye\u2019de yerli tohum kullanan, kimyasal ila\u00e7 ve sentetik g\u00fcbre kullanmadan \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftiren, mera hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan \u00fcreticilerin say\u0131s\u0131 giderek art\u0131yor ve onlara ula\u015fmak isteyenler g\u0131da topluluklar\u0131 gibi dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131 olu\u015fturarak \u00fcreticilerini belirliyorlar. \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir, Adana, \u00c7anakkale gibi pek \u00e7ok \u015fehirde g\u00fcvenilir \u00fcreticilerin haftal\u0131k olarak sundu\u011fu \u00fcr\u00fcn listelerinden se\u00e7im yaparak g\u0131da al\u0131\u015fveri\u015fi yapan y\u00fczlerce insan var ve say\u0131lar\u0131 giderek art\u0131yor. \u00dcye olabilece\u011finiz g\u0131da topluluklar\u0131n\u0131n listelerine ve kendi g\u0131da toplulu\u011funuzu nas\u0131l olu\u015fturabilece\u011finize dair bilgilere, Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi\u2019nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 <\/span><a href=\"http:\/\/gidatopluluklari.org\/\"><span lang=\"tr-TR\">www.gidatopluluklari.org<\/span><\/a><span lang=\"tr-TR\"> sitesinden ula\u015fabilirsiniz. <\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Al\u0131\u015fveri\u015f yaparken sorulmas\u0131 gereken sorulara gelince; kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l \u00fcretilmi\u015f, \u00fcretiminde pestisit ya da sentetik g\u00fcbre kullan\u0131lm\u0131\u015f m\u0131, i\u00e7inde sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 kimyasallar var m\u0131, ne kadar mesafeden geliyor (g\u0131dalar\u0131n \u00e7ok uzak mesafelerden ta\u015f\u0131nmas\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin temel nedenlerinden biri olan karbon sal\u0131m\u0131na yol a\u00e7\u0131yor), hayvanlar GDO&#8217;lu yemle besleniyor mu, yerli tohumdan m\u0131 \u00fcretilmi\u015f? \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine ve hastal\u0131klara daha dayan\u0131kl\u0131 yerli tohumlar\u0131n ekilerek \u00e7o\u011falmas\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">\u0130\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n etiketlerinde tamamen bir pazarlama y\u00f6ntemi olan \u201ddo\u011fal\u201d, \u201dnaturel\u201d, \u201dk\u00f6yden gelen\u201d, \u201dninemin bah\u00e7esinden\u201d, \u201dsaf\u201d vs ifadeler de \u00e7o\u011fu zaman ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yor. Bir yiyece\u011fin etiketinde anla\u015f\u0131lamayan kimyasal maddeler artt\u0131k\u00e7a, o yiyecekten uzak durma nedenlerimizin de artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerek. <\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">G\u0131da sat\u0131n al\u0131rken katk\u0131 maddelerinin ne kadar\u0131n\u0131 tan\u0131yorsunuz, evde kullan\u0131yor musunuz gibi konular\u0131 da sorgulamak gerekiyor. \u00d6rne\u011fin, evde yemek yaparken E bilmem ka\u00e7 veya mono sodyum glutomat kullan\u0131yor musunuz? Benim i\u00e7in, i\u00e7eri\u011finde bilmedi\u011fim madde say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 o g\u0131daya mesafemi de art\u0131r\u0131r. E\u011fer ger\u00e7ek anlamda ihtiyac\u0131n\u0131z de\u011filse, do\u011fal oldu\u011fundan emin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u0131dalar\u0131 sat\u0131n almaktan vazge\u00e7ebilirsiniz. Az tu\u0308ketmek yanl\u0131\u015f tu\u0308ketmekten iyidir.<\/span><a style=\"font-size: 1rem;\" name=\"_GoBack\"><\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3207\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n.png\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n.png 800w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n-320x320.png 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n-300x300.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n-768x768.png 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n-700x700.png 700w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n-348x348.png 348w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n-354x354.png 354w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/31590580_1629730650408674_6693687263592710144_n-100x100.png 100w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">\u0130\u00e7inde \u015fu (\u2026) koruyucu maddeler olan bir g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc asla al\u0131nmamal\u0131 dedi\u011finiz ne var?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">B\u00f6yle bir liste vermek zor. \u00c7\u00fcnk\u00fc olduk\u00e7a uzun olabilir ve muhtemelen de eksik kal\u0131r. O y\u00fczden birka\u00e7 \u00f6rnek verebilirim: \u00c7<\/span><span lang=\"tr-TR\">o\u011funlukla sosis, salam, sucuk, f\u00fcme somon vs. i\u015flenmi\u015f et u\u0308ru\u0308nlerine eklenen koruyucu madde sodyum nitritin; kahvalt\u0131l\u0131k gevrek, sak\u0131z, patates cipsi ve sebze ya\u011flar\u0131na eklenen koruyucular BHA ve BHT\u2019nin etlerde, tavuk \u00e7orba bazlar\u0131nda ve sak\u0131zlarda bulunan propil galat\u0131n, kanserle ili\u015fkisi oldu\u011fu belirtiliyor. 2007\u2019de Lancet\u2019te yay\u0131mlanan bir \u00e7al\u0131\u015fma, sentetik g\u0131da boyalar\u0131n\u0131n 3 ve 8-9 ya\u015flar\u0131ndaki \u00e7ocuklarda hiperaktiviteyi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Bu \u00e7al\u0131\u015fmadan sonra Avrupa\u2019da baz\u0131 sentetik g\u0131da boyalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ildi. <\/span><span lang=\"tr-TR\">Neurotoxicity Research<\/span><span lang=\"tr-TR\">\u2019de yay\u0131mlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re ise, aspartam\u0131n beyinde lipid peroksidasyonuna (kimyasal bozulma) neden oldu\u011fu belirtiyor.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">\u0130\u00e7erikte belirtilen katk\u0131 maddeleri evde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z baharatlardan ba\u015fka \u015feylerse, sat\u0131n al\u0131rken bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u0130\u00e7erikte yaz\u0131lan maddeler hakk\u0131nda detayl\u0131 a\u00e7\u0131klama verilmemi\u015fse, \u00f6rne\u011fin ay\u00e7i\u00e7ek ya da soya ya\u011f\u0131 yerine bitkisel ya\u011f diye ge\u00e7i\u015ftirilmi\u015fse, kodlara ve telaffuz bile edemedi\u011finiz ifadelere nas\u0131l g\u00fcvenebilirsiniz?<\/span><\/p>\n<p><strong>\u201d<span lang=\"tr-TR\">Organik\u201d ad\u0131 alt\u0131ndaki baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin (mercimek, fasulye, yo\u011furt vb\u2026) naylon po\u015fetlerde ya da plastik kutularda sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, i\u015fin felsefesine ters de\u011fil mi? Ve her \u015feyden \u00f6nemlisi o \u00fcr\u00fcn\u00fc organik olmaktan \u00e7\u0131karm\u0131yor mu?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Evet sorunlar\u0131 tek tek ele al\u0131rsan\u0131z hakl\u0131s\u0131n\u0131z, plastik po\u015fet veya kutular petrol bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerdir ve geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir olsalar dahi \u00fcretimlerinde ciddi miktarda su ve enerji t\u00fcketilir. Plastik at\u0131klar do\u011fada y\u00fczlerce y\u0131l ciddi kirlilik yarat\u0131r ve sadece topra\u011fa ve suya de\u011fil, yaban hayvanlara da zarar verir. G\u0131daya uygun olmayan baz\u0131 plastikler g\u0131da ile temas etti\u011finde sa\u011fl\u0131k i\u00e7in risk olu\u015fturabilir. Organik g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131lan ambalajlar g\u0131daya uygun olarak \u00fcretiliyor ve normal \u015fartlar alt\u0131nda (yani y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k, s\u00fcrekli nem vs gibi olumsuz ko\u015fullarda kalmazsa) temas etti\u011fi g\u0131daya zarar vermiyor.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Ambalaj ihtiyac\u0131, uzak mesafelerden pazara ya da markete ula\u015ft\u0131r\u0131lan g\u0131dalar\u0131n \u00e7e\u015fitli d\u0131\u015f etkenlerden korunmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Yumurtay\u0131 plastik ambalaj yerine kartonda almak, cam kavanozlardaki \u00fcr\u00fcnleri tercih etmek elbette \u00f6nemli ama ekolojik ya\u015fam bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Yapmam\u0131z gereken \u015fey, ambalaj\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmak, bunun i\u00e7in yerel \u00fcreticilerden al\u0131\u015fveri\u015f etmek, gerekirse \u00fcr\u00fcnleri kendi saklama kaplar\u0131m\u0131z, sepetimiz ya da torbam\u0131zla ta\u015f\u0131yarak al\u0131\u015fveri\u015f yapmak en ideali.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-3208\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-1024x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"700\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-320x320.jpg 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-700x700.jpg 700w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-348x348.jpg 348w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-354x354.jpg 354w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/29873223_1599069866808086_3007818884492196228_o.jpg 1833w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">Ambalajlardaki i\u015faretleri, sembolleri nas\u0131l okumam\u0131z gerek?\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn organik olarak etiketlenmesi i\u00e7in mutlaka organik standartlara uygunlu\u011fuyla ilgili denetimleri yapan kontrol ve sertifika \u015firketinin logosu ile G\u0131da, Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u201dekolojik tar\u0131m\u201d logosunun bulunmas\u0131 gerekiyor. Al\u0131c\u0131lar organik g\u0131da al\u0131rken bu logolar\u0131 mutlaka kontrol etmeli. Kontrol ve sertifika \u015firketleri G\u0131da, Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcrekli denetleniyor ve usuls\u00fcz uygulama yapan \u015firketlerin faaliyetine son veriliyor. Organik sertifikas\u0131 olmayan bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn organik\/ekolojik ifadesiyle sat\u0131lmas\u0131 da yasak.<\/span><\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">Ambalajlar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131c\u0131lar nelere dikkat etmeli?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Plastik, ka\u011f\u0131t ve metal ambalajlarda geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ya da geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir olduklar\u0131na dair baz\u0131 i\u015faretler kullan\u0131l\u0131yor. Bu i\u015faretlerin ne anlama geldi\u011fine dair internette k\u0131sa bir ara\u015ft\u0131rma yapmak yeterli.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Ancak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de o kadar masum de\u011fil. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u0131ras\u0131nda da ciddi miktarda su ve enerji kullan\u0131l\u0131yor. Ve bildi\u011finiz gibi T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretilen enerjinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden olan k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerden ve pek \u00e7ok insan\u0131n yerinden olmas\u0131na, tarlalar\u0131n\u0131n, bah\u00e7elerinin su alt\u0131nda kalmas\u0131na, derelerin kurumas\u0131na neden olan hidroelektrik santrallerden geliyor. <\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">En do\u011frusu ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 tekrar tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irerek t\u00fcketimlerimizi azaltmak, kullan-at al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yerine yeniden kullan\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1104\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/1493179_652974664750949_1483521318_n.jpg\" alt=\"\" width=\"591\" height=\"551\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/1493179_652974664750949_1483521318_n.jpg 591w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/1493179_652974664750949_1483521318_n-300x280.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">G\u0131dalar kadar \u00f6nemli bir ba\u015fka konu da kozmetikler ve temizlik \u00fcr\u00fcnleri\u2026 Bunlar\u0131 \u00e7evreci bir yakla\u015f\u0131mla almak i\u00e7in bize \u00f6nerebilece\u011finiz etiket okuma tavsiyeleri ne olur?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimyasallar sadece cildimize de\u011fil, nefesimize, ci\u011ferlerimize, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimize, sinir sistemimize etki ediyor. <\/span><\/p>\n<p lang=\"tr-TR\">Son yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar temizlikte pek \u00e7ok kad\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmezi olan \u00e7ama\u015f\u0131r suyu kokusunun koah ve ast\u0131ma yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. \u00d6yle ki, b\u0131rak\u0131n \u00e7ama\u015f\u0131rda kullanmay\u0131, baz\u0131 kad\u0131nlar \u00e7ama\u015f\u0131r suyu ile \u00e7ay barda\u011f\u0131 y\u0131kayabiliyor; hijyen tak\u0131nt\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden insanlar kendilerini zehirleyebiliyor.<\/p>\n<p lang=\"tr-TR\">Amerika\u2019da yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir yeti\u015fkinin ortalama dokuz ki\u015fisel bak\u0131m malzemesi kulland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. \u015eampuan, di\u015f macunu ve sabun hemen her evde var. \u00c7o\u011funluk deodorant, sa\u00e7 kremi, y\u00fcz ve el kremi, after shave ya da makyaj malzemesi kullan\u0131yor. Bu dokuz bak\u0131m malzemesi ortalama 120 kimyasal i\u00e7eriyor. Bunlardan ka\u00e7\u0131n\u0131 biliyoruz? Hangimizin 120 kimyasal\u0131n zararlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131racak vakti ve bilgisi var? Buldu\u011fumuz bilgilerin g\u00fcvenilirli\u011fini nas\u0131l test edece\u011fiz?<\/p>\n<p lang=\"tr-TR\">Avrupa Birli\u011fi\u2019nin kimyasallarla ilgili mevzuat\u0131 REACH\u2019e g\u00f6re hayat\u0131m\u0131zda maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z 100 binden fazla kimyasal var. Bu kimyasallarda kanserojenler, hormonal sistem \u00fczerinde ciddi sorunlar yaratt\u0131\u011f\u0131 bilimsel olarak tespit edilmi\u015f olanlar, cilt ve akci\u011fere zarar verenler, patlay\u0131c\u0131 ve yan\u0131c\u0131 maddeler var. Ama baz\u0131lar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k ve \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l bir tahribata yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilinmiyor.<\/p>\n<p lang=\"tr-TR\">B\u00fct\u00fcn bu \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc tablo, ya ekolojik sertifikal\u0131 temizlik ve kozmetik \u00fcr\u00fcnlerini se\u00e7memiz ya da kendimiz \u00fcretmemiz gerekti\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">\u00d6zellikle kozmetik i\u00e7in geli\u015ftirilen baz\u0131 aplikasyonlar var. Barkodu okutuyorsunuz ve i\u00e7eri\u011findeki \u00fcr\u00fcnleri size analiz ediyorlar. Bu t\u00fcr aplikasyonlar sizce ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Bu siteler hakk\u0131nda bilgim yok. Kan\u0131mca b\u00f6yle ara\u00e7lar yol g\u00f6sterici olabilir ama tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n konuya hakim olmas\u0131 gerekir ki, analizleri iyi yorumlayabilsin. Di\u011fer yandan bu t\u00fcr kozmetik ve temizlik \u00fcr\u00fcnlerinin i\u00e7eri\u011fine her ge\u00e7en g\u00fcn yeni bir kimyasal ekleniyor ki bunlar\u0131 takip etmek, sa\u011fl\u0131\u011fa etkilerini ara\u015ft\u0131rmak, ciddi bir mesai gerektiriyor. Bu endi\u015felerle bilgisayar ba\u015f\u0131nda yo\u011fun mesailer vermek yerine, ekolojik sertifikal\u0131 temizlik ve kozmetik \u00fcr\u00fcnleri kullanmay\u0131 ya da temizlik ve kozmetik \u00fcr\u00fcnlerimizi kendimiz haz\u0131rlamay\u0131 tercih edebiliriz. Do\u011fal temizlik ve kozmetik konusunda tariflerle ilgilenenler, Mercan Yurdakuler\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 zehirsizev.com\u2019dan yararlanabilirler. Ya da Bu\u011fday Derne\u011fi&#8217;ni <a href=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/gercek-temizlik-mumkun\/\">buradaki<\/a> makalesine bakabilirler<\/span><\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">Naylon torba kullan\u0131m\u0131 azalt\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ama h\u00e2l\u00e2 pek yol kat edemedik. Kullan\u0131c\u0131lar ve \u015firketler bu alanda iyile\u015fmeyi nas\u0131l h\u0131zland\u0131rabilir? <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Naylon po\u015fet kullan\u0131m\u0131 konusunda son y\u0131llarda yap\u0131lan bilgilendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli kampanyalar hem ki\u015fisel kullan\u0131mlarda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesini hem de perakendeci \u015firketlerin ve yerel y\u00f6netimlerin bu konuda \u00f6nlemler almas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Tek tek ki\u015filerin naylon po\u015fetten vazge\u00e7mesi bir ad\u0131m olsa da, baz\u0131 marketlerin naylon po\u015feti \u00fccretli yapmas\u0131 ya da yerel y\u00f6netimlerin pazar yerlerinde naylon po\u015feti yasaklamas\u0131 gibi uygulamalar bu y\u00f6ndeki kullan\u0131mlar\u0131 azaltabilir. Bu uygulamalar\u0131n daha da yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, bez torba, pazar \u00e7antas\u0131 ya da sepet gibi yeniden kullan\u0131labilen \u00fcr\u00fcnlerin daha \u00e7ok \u00f6zendirilmesi gerek.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2750\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44.jpeg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44.jpeg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44-320x320.jpeg 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44-300x300.jpeg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44-768x768.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44-700x700.jpeg 700w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44-348x348.jpeg 348w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44-354x354.jpeg 354w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/WhatsApp-Image-2018-05-01-at-11.13.44-100x100.jpeg 100w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p><strong><span lang=\"tr-TR\">Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131c\u0131lara \u2018do\u011fa ve sa\u011fl\u0131k dostu al\u0131\u015fveri\u015f\u2019 i\u00e7in \u00f6nerileriniz varsa l\u00fctfen bizimle payla\u015f\u0131n. <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Her ne kadar reklamlar ve di\u011fer ara\u00e7larla insanlar daha fazla t\u00fcketmeye \u00f6zendiriliyor olsa da art\u0131k az t\u00fcketmek, yeniden kullanmak, ikinci el sat\u0131n almak, giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yor ve daha pop\u00fcler hale geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc gezegenin verebilece\u011finden \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 kullan\u0131yoruz ve <\/span><span lang=\"tr-TR\">daha fazla t\u00fcketerek ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcremeyiz. \u00dcretici arz\u0131 bizim taleplerimizle \u015fekilleniyor. Bu nedenle t\u00fcketici olarak devam edemeyece\u011fimiz \u00e7ok a\u00e7\u0131k&#8230;<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">T\u00fcketmek yerine t\u00fcretici olarak, kullan\u0131m d\u00f6ng\u00fclerinin i\u015flerli\u011fine hizmet edebilir, do\u011fa dostu \u00fcretim yapanlar\u0131 destekleyerek \u00e7o\u011falmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliriz.<\/span><span lang=\"tr-TR\"> Al\u0131\u015fveri\u015flerimizde, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnlerin nereden geldi\u011fi, kimler taraf\u0131ndan ne \u015fekilde \u00fcretildi\u011fi, i\u00e7inde ne oldu\u011fu gibi sorular bizi do\u011fru se\u00e7imlere yakla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">Bununla birlikte ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 sadele\u015fme y\u00f6n\u00fcnde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, en az al\u0131\u015fveri\u015flerimizde yapaca\u011f\u0131m\u0131z se\u00e7imler kadar \u00f6nemli. Form\u00fcl \u00e7ok basit: <\/span><span lang=\"tr-TR\">\u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irin ve ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 sadele\u015ftirin&#8230; Evde \u00fcretin&#8230; M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kendi y\u00f6renizden, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini bildi\u011finiz \u00fcreticilerden sat\u0131n al\u0131n. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 alabilmek i\u00e7in topluluklar olu\u015fturun, \u00fcreticileri tan\u0131mak, \u00fcretim hik\u00e2yelerini \u00f6\u011frenmek, do\u011fa dostu \u00fcretimlere katk\u0131da bulunmak i\u00e7in dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131na kat\u0131l\u0131n. Arma\u011fan, takas ya da ikinci el organizasyonlar\u0131na dahil olun.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\">\u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irip, do\u011fru sorular\u0131 sorup, dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131na kat\u0131ld\u0131k\u00e7a ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edeceksiniz.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu\u011fday Derne\u011fi Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi Oya Ayman, Sade Dergisi&#8217;nin Ekim-Kas\u0131m say\u0131s\u0131na verdi\u011fi r\u00f6portajda g\u00fcvenilir g\u0131daya eri\u015fimin yollar\u0131n\u0131, etiket okuman\u0131n p\u00fcf noktalar\u0131n\u0131 ve do\u011fa dostu al\u0131\u015fveri\u015fin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131&#8230; Kullan\u0131c\u0131lar, g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri al\u0131rken \u2018\u00e7evreci, duyarl\u0131\u2019 bir al\u0131\u015fveri\u015f&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3205,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,49,41,72],"tags":[251,197],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3204"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3204"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3210,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3204\/revisions\/3210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}