{"id":300793,"date":"2026-10-27T15:06:54","date_gmt":"2026-10-27T12:06:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=300793"},"modified":"2026-10-27T15:06:55","modified_gmt":"2026-10-27T12:06:55","slug":"300793-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/300793-2\/","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"\n<h5 class=\"wp-block-heading has-text-align-left\"><\/h5>\n\n\n\n<p><em>\u0130klim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan 17 sivil toplum kurulu\u015fundan olu\u015fan \u0130klim A\u011f\u0131 27 Ekim 2026&#8217;da yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n b\u00fclteninde, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Ulusal Adil Ge\u00e7i\u015f Stratejisi ve Eylem Plan\u0131 Tasla\u011f\u0131\u2019n\u0131n k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerinde adil ge\u00e7i\u015f ihtiyac\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim A\u011f\u0131, tasla\u011f\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k, istihdam g\u00fcvencesi ve k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerinin ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli eksiklikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. A\u00e7\u0131klamada, bu eksikliklerin \u00f6zellikle i\u015f\u00e7iler ve yerel topluluklar \u00fczerindeki etkileri ele al\u0131nd\u0131:\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Ulusal Adil Ge\u00e7i\u015f Stratejisi ve Eylem Plan\u0131 Tasla\u011f\u0131, k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerinde adil ge\u00e7i\u015f ihtiyac\u0131na yan\u0131t vermiyor. 2022 y\u0131l\u0131ndan bu yana s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinde iklim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan sivil toplumun taleplerinin dikkate al\u0131nmamas\u0131, adil ge\u00e7i\u015fin temel ilkelerinden biri olan kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha en ba\u015f\u0131ndan zedeliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Son y\u0131llarda k\u00f6m\u00fcr madencileri ve k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santral i\u015f\u00e7ileri <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/articles\/cj3d5xelmkpo\">Eski\u015fehir,<\/a> <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/articles\/cj3d5xelmkpo\">Ankara<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/5978644\/celikler-holding-elbistan-a-coktu-once-topraksiz-sonra-issiz-birakti\">Af\u015fin Elbistan<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.sondakika.com\/3-sayfa\/haber-soma-da-maden-iscileri-maas-eylemi-duzenledi-19611454\/\">Soma<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.sozcu.com.tr\/yatagan-termik-santralinde-184-kisi-isten-cikarildi-p82872\">Yata\u011fan<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/545136\/cayirhan-iscileri-eylemlerine-yer-ustunde-devam-edecek\">\u00c7ay\u0131rhan<\/a>\u2019da \u00f6zelle\u015ftirme, \u00fcretim daralmas\u0131\/kapanma gibi sebeplerle ya i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor ya da zaten i\u015f g\u00fcvenli\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131 sekt\u00f6rde maa\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6denmemesi, d\u00fc\u015f\u00fck maa\u015f gibi sorunlarla \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na mahk\u00fbm ediliyor.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6m\u00fcr sekt\u00f6r\u00fcndeki daralma yaln\u0131zca \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 de\u011fil, ge\u00e7imini bu sekt\u00f6re ba\u011fl\u0131 ekonomik faaliyetlerden sa\u011flayan b\u00f6lge halk\u0131n\u0131 da etkiliyor. Uzun vadeli \u00f6nlemlerin ortaya konulmamas\u0131, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn y\u00fck\u00fcn\u00fc krizde en az sorumlulu\u011fu olan kesimlerin ta\u015f\u0131mas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim kriziyle m\u00fccadele s\u00fcreci, fosil yak\u0131tlardan a\u015famal\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n yan\u0131nda, yenilenebilir enerji temelli bir enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve a\u011f\u0131r sanayinin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluyla yeni i\u015f alanlar\u0131 da yarat\u0131yor. Ancak bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gerekli haz\u0131rl\u0131k ve planlama olmadan ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, i\u015f\u00e7iler g\u00fcvencesiz ko\u015fullarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Taslak strateji belgesi k\u00f6m\u00fcrden elektrik \u00fcretimindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar ve yerel topluluklar \u00fczerindeki olas\u0131 etkilerini tan\u0131ml\u0131yor. \u0130stihdam ve gelir kay\u0131plar\u0131na dikkat \u00e7ekmesi; sosyal koruma, yeniden beceri kazand\u0131rma ve b\u00f6lgesel ekonomik \u00e7e\u015fitlendirme ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmesi adil ge\u00e7i\u015f politikalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ba\u015flang\u0131\u00e7 sunuyor. Ancak, bu tespitlerin s\u00f6z konusu sorunlara yan\u0131t verecek somut eylemlerle desteklenmesi de gerekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Ayr\u0131ca tasla\u011f\u0131n kad\u0131n istihdam\u0131na ayr\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm ay\u0131rmas\u0131 ve bak\u0131m hizmetlerini adil ge\u00e7i\u015fin \u2018destekleyici sosyal altyap\u0131s\u0131\u2019 olarak tan\u0131mlamas\u0131 da \u00f6nemli. Ancak bu yakla\u015f\u0131m, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn toplumsal cinsiyet boyutunu b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bi\u00e7imde ele almak i\u00e7in yeterli de\u011fil. Taslak, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden en fazla etkilenmesi beklenen gruplardan biri olarak k\u00f6m\u00fcr de\u011fer zincirinde \u00e7al\u0131\u015fan 35-55 ya\u015f aras\u0131 tam zamanl\u0131 erkek \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u015ften \u00e7\u0131karmalar\u0131n ve gelir kay\u0131plar\u0131n\u0131n hanelerde yaratt\u0131\u011f\u0131 etkiler, \u00fccretsiz bak\u0131m eme\u011finin artmas\u0131 ve k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan kad\u0131nlar\u0131n istihdam olanaklar\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez kal\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 zamanda taslak,&nbsp; k\u00f6m\u00fcr\u00fc stratejik bir maden olarak tan\u0131mlayarak temel bir \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fcyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Metinlerde, kriz i\u00e7indeki k\u00f6m\u00fcr sekt\u00f6r\u00fc ve k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flayacak somut b\u00f6lgesel eylemler yer alm\u0131yor. K\u00f6m\u00fcrden planl\u0131 bir adil \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcrecinde hangi b\u00f6lgelerde hangi yeni istihdam alanlar\u0131n\u0131n yarat\u0131laca\u011f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n gelir ve istihdam g\u00fcvencesinin nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131, yerel ekonomilerin nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirilece\u011fi belirsiz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Taslak, enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde bak\u0131m hizmetleri ve yerel kalk\u0131nman\u0131n birlikte ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtse de bu yakla\u015f\u0131m eylem plan\u0131na yans\u0131m\u0131yor. Plandaki 109 eylemden yaln\u0131zca sekizi kad\u0131nlara ya da k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na de\u011finiyor; bu eylemlerin&nbsp; hi\u00e7biri k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerine \u00f6zg\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu eksiklikler, adil ge\u00e7i\u015fin yaln\u0131zca d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn olas\u0131 etkilerini tan\u0131mlamakla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamayaca\u011f\u0131n\u0131; \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ge\u00e7imini, b\u00f6lgesel ekonomilerin gelece\u011fini ve etkilenen topluluklar\u0131n haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak somut ad\u0131mlarla desteklenmesi gerekti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131, bu tasla\u011f\u0131, adil ge\u00e7i\u015f mekanizmas\u0131n\u0131n uygulama y\u00f6ntemlerinin tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131 COP31&#8217;de a\u00e7\u0131klayarak T\u00fcrkiye&#8217;yi iyi \u00f6rnek olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karmay\u0131 planl\u0131yor. Ancak yukar\u0131daki unsurlar\u0131 i\u00e7ermeyen bir adil ge\u00e7i\u015f stratejisi, di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in iyi bir \u00f6rnek te\u015fkil edemez.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ulusal Adil Ge\u00e7i\u015f Stratejisi ve Eylem Plan\u0131 Tasla\u011f\u0131\u2019n\u0131n k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015f takvimini, k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerine y\u00f6nelik somut eylemleri ve i\u015f\u00e7iler ile etkilenen topluluklar\u0131n haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan politikalar\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde yeniden d\u00fczenlenmesini talep ediyoruz. Haz\u0131rl\u0131k ve uygulama s\u00fcre\u00e7lerinde sendikalar\u0131n, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin, yerel y\u00f6netimlerin, meslek \u00f6rg\u00fctlerinin ve b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n karar alma mekanizmalar\u0131na etkin kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanmal\u0131. K\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerine y\u00f6nelik planlar \u00e7ocuk ve ya\u015fl\u0131 bak\u0131m hizmetlerini i\u00e7ermeli, eylem plan\u0131ndaki t\u00fcm g\u00f6stergeler, uygulaman\u0131n kad\u0131nlar ve erkekler \u00fczerindeki etkilerinin ayr\u0131 ayr\u0131 izlenebilmesini sa\u011flayacak bi\u00e7imde d\u00fczenlenmeli.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130klim A\u011f\u0131 \u00dcyeler<\/strong>i<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi, ClientEarth, Do\u011fa Derne\u011fi, Greenpeace T\u00fcrkiye, Hukuk Do\u011fa ve Toplum Vakf\u0131 (HUDOTO), \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Derne\u011fi (\u0130DPAD), \u0130klim i\u00e7in 350 Derne\u011fi (350 T\u00fcrkiye), Kad\u0131n Eme\u011fini De\u011ferlendirme Vakf\u0131 (KEDV), Mekanda Adalet Derne\u011fi (MAD), S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Ekonomi ve Finans Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi (SEFiA), Temiz Hava Hakk\u0131 Derne\u011fi (THHD), T\u00fcretim Ekonomisi Derne\u011fi, TEMA, T\u00fcrkiye Erozyonla M\u00fccadele, A\u011fa\u00e7land\u0131rma ve Do\u011fal Varl\u0131klar\u0131 Koruma Vakf\u0131, WWF-T\u00fcrkiye (Do\u011fal Hayat\u0131 Koruma Vakf\u0131), Ye\u015fil D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi (YDD), Fosil Yak\u0131tlar\u0131n \u00d6tesi A\u011f\u0131 (Beyond Fossil Fuels), CAN Europe (Avrupa \u0130klim Eylem A\u011f\u0131) (G\u00f6zlemci \u00fcye)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130klim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan 17 sivil toplum kurulu\u015fundan olu\u015fan \u0130klim A\u011f\u0131 27 Ekim 2026&#8217;da yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n b\u00fclteninde, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Ulusal Adil Ge\u00e7i\u015f Stratejisi ve Eylem Plan\u0131 Tasla\u011f\u0131\u2019n\u0131n k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerinde adil ge\u00e7i\u015f ihtiyac\u0131na&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":300794,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1658,804,336,1541,1475,30,1606,1537],"tags":[1659,1608,1607,1661,1662,1660],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300793"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300793"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300793\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":300795,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300793\/revisions\/300795"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/300794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=300793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=300793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}