{"id":300558,"date":"2026-07-17T21:53:08","date_gmt":"2026-07-17T18:53:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=300558"},"modified":"2026-08-11T09:33:59","modified_gmt":"2026-08-11T06:33:59","slug":"dunden-bugune-turkiyede-yenilenebilir-enerji-kooperatifleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/dunden-bugune-turkiyede-yenilenebilir-enerji-kooperatifleri\/","title":{"rendered":"D\u00fcnden Bug\u00fcne T\u00fcrkiye\u2019de Yenilenebilir Enerji Kooperatifleri\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Anadolu\u2019da eski bir yard\u0131mla\u015fma gelene\u011fi olan imece ve ahilik k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dayanan kooperatif\u00e7ilik 1969 tarihli 1163 Say\u0131l\u0131 Kooperatifler Kanunu ile yasal bir \u00e7er\u00e7eve kazand\u0131. Enerji kooperatiflerinin kurulmas\u0131 ise \u00e7ok daha yak\u0131n bir tarihte oldu. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcketicilerin elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 en yak\u0131n \u00fcretim tesisinden temin etmelerini sa\u011flayan Lisanss\u0131z Enerji Y\u00f6netmeli\u011fi<\/strong> (Elektrik Piyasas\u0131nda Lisanss\u0131z Elektrik \u00dcretimine \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik) EPDK taraf\u0131ndan 2011 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe kondu. Bu d\u00fczenleme, k\u00fc\u00e7\u00fck tesisler yoluyla ki\u015filerin kendi elektri\u011fini \u00fcretmesine yasal zemin haz\u0131rlad\u0131. 2013 y\u0131l\u0131nda y\u00f6netmeli\u011fin Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanmas\u0131yla lisanss\u0131z elektrik \u00fcretimi alan\u0131nda faaliyet g\u00f6sterecek kooperatiflerin kurulu\u015f ko\u015fullar\u0131<\/strong> belirlendi.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00f6netmeli\u011fe 2016 y\u0131l\u0131nda eklenen “Yenilenebilir Enerji Kooperatifleri” tan\u0131m\u0131 ile b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fand\u0131 ve bir y\u0131l i\u00e7inde yakla\u015f\u0131k 20 enerji kooperatifi kuruldu. \u00d6zellikle g\u00fcne\u015f enerjisi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 planlanandan \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin ilk enerji kooperatiflerinden biri 2014-2015 y\u0131llar\u0131nda Denizli\u2019de kuruldu, aktif olarak \u00fcretim hizmeti veren ilk kooperatif ise 2018\u2019de Kayseri\u2019de (Kayseri Mobilyac\u0131lar Yenilenebilir Enerji Kooperatifi<\/a>) faaliyete ge\u00e7ti. <\/p>\n\n\n\n

Fakat 12 May\u0131s 2019\u2019da yap\u0131lan y\u00f6netmelik de\u011fi\u015fikli\u011fi ile farkl\u0131 ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131ndaki abonelerin t\u00fcketim birle\u015ftirme yolunun kapat\u0131lmas\u0131, enerji kooperatif\u00e7ili\u011fini durma noktas\u0131na getirdi.<\/p>\n\n\n\n

Son y\u00f6netmelik neleri k\u0131s\u0131tlad\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

H\u0131zl\u0131 bir ivme ile geli\u015fen enerji kooperatifleri 2019 y\u0131l\u0131ndaki y\u00f6netmelikle adeta bir duvara \u00e7arpm\u0131\u015f gibi duraksad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yeni y\u00f6netmelikte t\u00fcketim birle\u015ftirme yolu kapat\u0131larak farkl\u0131 adreslerdeki ve farkl\u0131 ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131ndaki abonelerin t\u00fcketimlerini birle\u015ftirme imk\u00e2n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u011flant\u0131 noktas\u0131 zorunlulu\u011fu ile abonelerin bir kooperatif yap\u0131s\u0131 alt\u0131nda birle\u015febilmeleri i\u00e7in ayn\u0131 ba\u011flant\u0131 noktas\u0131nda yer almalar\u0131 \u015fart\u0131 getirildi. Bu durum, farkl\u0131 konumlardaki vatanda\u015flar\u0131n ortak bir enerji tesisi kurmas\u0131n\u0131 hukuken zorla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

“T\u00fcketim birle\u015ftirme” esas\u0131, yaln\u0131zca ayn\u0131 tarife grubunda yer alan t\u00fcketicilerin bir araya gelmesine izin verecek \u015fekilde daralt\u0131ld\u0131; farkl\u0131 tarife gruplar\u0131ndaki (\u00f6rne\u011fin sanayi ve mesken gibi) abonelerin birle\u015ftirilmesi k\u0131s\u0131tland\u0131. Abonelerin ayn\u0131 ba\u011flant\u0131 noktas\u0131nda bulunma zorunlulu\u011fu, kooperatiflerin kurulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok daha kat\u0131 ve s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n

Bu k\u0131s\u0131tlamalar, kooperatiflerin esnekli\u011fini azaltarak \u00fcretim-t\u00fcketim dengesini bozdu ve \u00f6zellikle hen\u00fcz \u00fcretime ge\u00e7ememi\u015f olan kooperatifler i\u00e7in ciddi mali ve idari sorunlar yaratt\u0131. Enerji kooperatif\u00e7ili\u011finin geli\u015fimini durduran bu geli\u015fme, baz\u0131 nitelikli giri\u015fimlerin tasfiye edilmesine veya kooperatiflerin \u00fcretim a\u015famas\u0131na ge\u00e7ememesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcne kadar T\u00fcrkiye genelinde 50\u2019den fazla enerji kooperatifi kurulmu\u015f olsa da, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunlar\u0131n sadece 45 tanesi faal durumda. Bu 45 kooperatifin ise yaln\u0131zca 11 tanesi elektrik \u00fcretmeye devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 kooperatifler aktif \u00fcretim yapmaya devam ederken baz\u0131lar\u0131 mevzuat de\u011fi\u015fiklikleri ve altyap\u0131 sorunlar\u0131 nedeniyle 2023 y\u0131l\u0131nda tasfiye edildi.<\/p>\n\n\n\n

Enerji kooperatiflerinin \u00f6n\u00fcndeki engeller <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Enerji kooperatifleri mevzuat ve b\u00fcrokrasi, finansal engeller, teknik ve sosyal k\u0131s\u0131tlar nedeniyle geli\u015femiyor. S\u0131k de\u011fi\u015fen ve belirsiz yasal d\u00fczenlemeler, b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7lerin yava\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve yerel y\u00f6netimlerle koordinasyon eksikli\u011fi; y\u00fcksek ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyetleri, kooperatiflere \u00f6zel kredi ve hibe programlar\u0131n\u0131n eksikli\u011fi ve kamusal finansman yetersizli\u011fi; eski enerji altyap\u0131lar\u0131, trafo kapasitelerinin dolulu\u011fu, uzman deste\u011fi eksikli\u011fi ve halk\u0131n bu modele y\u00f6nelik bilgi eksikli\u011fi\/g\u00fcvensizli\u011fi yeni kooperatiflerin kurulmas\u0131n\u0131 ve mevcut olanlar\u0131n faaliyetlerini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Engeller nas\u0131l a\u015f\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mevzuat\u0131 sadele\u015ftirmek, kooperatiflere \u00f6zel d\u00fc\u015f\u00fck faizli kredi mekanizmalar\u0131 kurmak, yerel enerji dan\u0131\u015fma merkezleri a\u00e7mak ve t\u00fcm kooperatifleri bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplayacak bir \u00dcst Birlik (Konfederasyon) yap\u0131s\u0131 olu\u015fturmak yeni kooperatiflerin \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n

Yenilenebilir enerji kooperatiflerinin kurulmas\u0131, hem \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hem de yerel ve ulusal d\u00fczeydeki ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir \u00f6neme sahip. Yenilenebilir enerji kooperatifleri<\/strong>, enerjiyi teknik bir konu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p toplumsal dayan\u0131\u015fma, sosyal adalet ve yerel ekonomik g\u00fc\u00e7lenme<\/strong> i\u00e7in bir ara\u00e7 haline getiriyor. Sivil toplum, i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ve yerel y\u00f6netimler hep birlikte \u00e7al\u0131\u015farak karar vericilerin bu konuda harekete ge\u00e7mesini sa\u011flayabilece\u011fimize inan\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019deki Yenilenebilir Enerji Kooperatiflerinin G\u00fcncel Durumu, Troya \u00c7evre Derne\u011fi, 2025.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Anadolu\u2019da eski bir yard\u0131mla\u015fma gelene\u011fi olan imece ve ahilik k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dayanan kooperatif\u00e7ilik 1969 tarihli 1163 Say\u0131l\u0131 Kooperatifler Kanunu ile yasal bir \u00e7er\u00e7eve kazand\u0131. Enerji kooperatiflerinin kurulmas\u0131 ise \u00e7ok daha yak\u0131n bir tarihte oldu.  T\u00fcketicilerin elektrik…<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":300561,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,18,1490,1553,1552,1537,1551],"tags":[160,1554,1555,1558,1557,1556,1043],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300558"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":300563,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300558\/revisions\/300563"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/300561"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=300558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=300558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}