{"id":3004,"date":"2018-07-31T11:18:42","date_gmt":"2018-07-31T08:18:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=3004"},"modified":"2018-08-03T07:35:27","modified_gmt":"2018-08-03T04:35:27","slug":"iklim-degisikligi-gozlerimizin-onunde-gerceklesiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/iklim-degisikligi-gozlerimizin-onunde-gerceklesiyor\/","title":{"rendered":"\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fiyor"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2018\/jul\/27\/extreme-global-weather-climate-change-michael-mann\">The Guardian<\/a>&#8216;da 27 Temmuz 2018&#8217;de yay\u0131mlanan Damian Carrington imzal\u0131 bu haberi Aslan K\u0131l\u0131n\u00e7lar Bu\u011fday i\u00e7in \u00e7evirdi.<\/strong><\/p>\n<p>Profes\u00f6r Michael Mann, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkilerinin \u201cger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak ya\u015fanmakta\u201d oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen iklim bilimcilerinden biri olan Michael Mann, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkilerinin \u201cger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak ya\u015fanmakta\u201d oldu\u011funu ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak dalgalar\u0131 ve \u00f6nlenemeyen orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n harap edici y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131n da \u201ciklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile y\u00fczle\u015fmek\u201d oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 hava olaylar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 uzun zamandan beridir tahmin edilmekte ve bilim adamlar\u0131 art\u0131k bu tahminlerin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi konusunda eminler. Bilim adamlar\u0131, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n haftalarca \u0130ngiltere&#8217;yi ve Kuzey Avrupa&#8217;y\u0131 yakan kavurucu s\u0131cakl\u0131klara katk\u0131da bulundu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finden kaynaklanan s\u0131cak hava dalgalanmas\u0131n\u0131n beklenenden iki kat daha fazla ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ve aralar\u0131nda \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren yeni bir analiz ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 hava olaylar\u0131, Kuzey Kutup Dairesi&#8217;nden Yunanistan&#8217;a Avrupa\u2019y\u0131 ve Kuzey Amerika&#8217;dan Japonya&#8217;ya kadar t\u00fcm D\u00fcnya\u2019y\u0131 vurdu. D\u00fcnyan\u0131n en se\u00e7kin iklim bilimcilerinden biri olan Penn State \u00dcniversitesi&#8217;ndeki Prof Michael Mann \u201cart\u0131k iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile y\u00fcz y\u00fczeyiz ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi var olmam\u0131\u015f olsayd\u0131 bu ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6rmezdik\u201d dedi.<\/p>\n<p>Guardian&#8217;a konu\u015fan Mann, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri art\u0131k fark edilmeyecek incelikte de\u011fil\u201d dedi. \u201cOnlar\u0131n art\u0131k ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz ve bu yaz olanlar ise bunun m\u00fckemmel bir \u00f6rne\u011fi. Tahminlerimizin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bir bilim adam\u0131 olarak g\u00fcven verici, ancak D\u00fcnya gezegeninin bir vatanda\u015f\u0131 olarak, bunun gerekli \u00f6nlemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fimiz anlam\u0131na geldi\u011fini g\u00f6rmek \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc.\u201d<\/p>\n<p>Kuzey Avrupa s\u0131cak hava dalgas\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 bilimsel de\u011ferlendirmesi, Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Geert Jan van Oldenborgh, ve D\u00fcnya Hava Niteleme (WWA) konsorsiyumundaki meslekta\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. Oldenborg, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin parmak izlerini yerel olarak a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7larda g\u00f6rebiliyoruz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Mevcut s\u0131cak hava dalgas\u0131, genellikle k\u0131tada serin Atlantik havas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131ran jet ak\u0131\u015f r\u00fczg\u00e2r\u0131n\u0131n s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde durmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu, her zamankinden daha uzun bir s\u00fcre, iki ay boyunca yerinde s\u0131cak ve kuru bir hava b\u0131rakt\u0131 . Kuzey yar\u0131mk\u00fcre jet ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n durmas\u0131, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya ve \u00f6zellikle de Kuzey Kutbu&#8217;ndaki h\u0131zl\u0131 \u0131s\u0131nma ve bunun sonucundaki deniz buzu kayb\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Prof Mann, \u201ciklim de\u011fi\u015fikli\u011finin belirli olaylara neden olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorman\u0131n yanl\u0131\u015f bir soru oldu\u011funu\u201d s\u00f6yledi. \u201cSorulmas\u0131 gereken soru \u015fu: &#8216;\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi bu olaylar\u0131 etkiliyor ve onlar\u0131 daha a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131l\u0131yor mu?&#8217; ve evet ku\u015fkusuz bunun oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.\u201d<\/p>\n<p>Mann, sigara i\u00e7mek ile akci\u011fer kanseri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n istatistiksel bir g\u00f6stergesi oldu\u011funa i\u015faret etmektedir, ayn\u0131 zamanda bu, her kanser vakas\u0131na sigara i\u00e7ilmesinin neden oldu\u011funu da kan\u0131tlamamaktad\u0131r, ancak epidemiyologlar sigara i\u00e7menin riski b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131rmakta oldu\u011funu bilmektedir. Mann, \u201cNereden bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n sigara i\u00e7mek ve akci\u011fer kanseri\u00a0 aras\u0131nda nedensel bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 hava olaylar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek yeterli\u201d dedi.<\/p>\n<p>Di\u011fer k\u0131demli bilim adamlar\u0131 da , ba\u011flant\u0131n\u0131n net oldu\u011fu konusunda hemfikir. Reading \u00dcniversitesi&#8217;ndeki Prof Rowan Sutton, ciddi iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u201cg\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fiyor\u201d oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u201cD\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok yerinde \u00e7ok ciddi \u0131s\u0131 dalgalar\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 etkilerini g\u00f6r\u00fcyor oldu\u011fumuz i\u00e7in hi\u00e7 kimse en ufak bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde olmamal\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Mann, \u201cSera gaz\u0131 emisyonlar\u0131nda gerekli olan \u00f6nemli kesintileri yapmak i\u00e7in \u00e7ok ge\u00e7 de\u011fil, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma artt\u0131k\u00e7a etkileri katlanarak k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor\u201d dedi. &#8220;Bir u\u00e7urumdan gitmek de\u011fil, bir may\u0131n tarlas\u0131n\u0131n i\u00e7ine y\u00fcr\u00fcy\u00fcp gitmek gibi. Yani, bir \u015fey yapmak i\u00e7in \u00e7ok ge\u00e7 oldu\u011fu arg\u00fcman\u0131, &#8216;Sadece y\u00fcr\u00fcmeye devam ediyorum&#8217; demek gibi. Bu sa\u00e7ma olurdu rotay\u0131 tersine \u00e7evir ve o may\u0131n tarlas\u0131ndan olabildi\u011fince \u00e7abuk kurtul. As\u0131l sorulmas\u0131 gereken daha ne kadar k\u00f6t\u00fcye gidece\u011fi.\u201d<\/p>\n<p>Yazar: Damian Carrington<\/p>\n<p>Kaynak: The Guardian<\/p>\n<p>\u00c7eviri: Aslan K\u0131l\u0131n\u00e7lar<\/p>\n<p>Foto\u011fraf: Erc\u00fcment G\u00fcr\u00e7ay \/ Ye\u015fil Kamp<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The Guardian&#8216;da 27 Temmuz 2018&#8217;de yay\u0131mlanan Damian Carrington imzal\u0131 bu haberi Aslan K\u0131l\u0131n\u00e7lar Bu\u011fday i\u00e7in \u00e7evirdi. Profes\u00f6r Michael Mann, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkilerinin \u201cger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak ya\u015fanmakta\u201d oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen iklim bilimcilerinden biri olan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3059,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,30],"tags":[121],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3004"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3004"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3061,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3004\/revisions\/3061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}