{"id":300096,"date":"2026-01-30T20:14:20","date_gmt":"2026-01-30T17:14:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=300096"},"modified":"2026-01-30T20:14:21","modified_gmt":"2026-01-30T17:14:21","slug":"ab-sinirlarindan-donen-gidalar-bize-ne-anlatiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/ab-sinirlarindan-donen-gidalar-bize-ne-anlatiyor\/","title":{"rendered":"AB s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan d\u00f6nen g\u0131dalar bize ne anlat\u0131yor?"},"content":{"rendered":"\n<p>Yaz\u0131: Merve At\u0131n\u00e7 Saral<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Avrupa Birli\u011fi bildirimleri, T\u00fcrkiye\u2019den ihra\u00e7 edilen g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde\u00a0pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 nedeniyle ciddi bir denetim sorunu\u00a0oldu\u011funu g\u00f6sterdi.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2025 verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye, Avrupa Birli\u011fi\u2019ne ihra\u00e7 etti\u011fi g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 nedeniyle en \u00e7ok bildirim alan ikinci \u00fclke. 124 bildirimle Hindistan\u2019\u0131n ard\u0131ndan gelen T\u00fcrkiye i\u00e7in bildirilen 105 vakan\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rda geri \u00e7evrildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirimler \u00f6zellikle\u00a0<strong>biber<\/strong>, <strong>domates<\/strong> ve <strong>nar<\/strong>\u00a0gibi taze \u00fcr\u00fcnlerde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu \u00fcr\u00fcnlerden biberde kullan\u0131m\u0131 yasak\u00a0<strong>Formetanate<\/strong>, 2020\u2019de yasaklanan\u00a0<strong>Chlorpyrifos-metil<\/strong>, 2023\u2019te yasaklanan\u00a0<strong>Linuron<\/strong>\u00a0gibi etken maddeler tespit edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>PAN Europe\u2019a g\u00f6re Formetanate ve Chlorpyrifos-metil i\u00e7in, \u00f6zellikle\u00a0\u00e7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcvenli bir maruziyet e\u015fi\u011fi tan\u0131mlanam\u0131yor. <strong>Bildirimlerde yaln\u0131zca tek bir kal\u0131nt\u0131 de\u011fil; bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnde\u00a0limit \u00fcst\u00fc pestisit, baz\u0131lar\u0131nda ise\u00a0birden fazla pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 birlikte\u00a0yer al\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu tablo,\u00a0<strong>\u00e7oklu maruziyet (kokteyl etki)\u00a0<\/strong>riskine i\u015faret ediyor. Farkl\u0131 g\u0131dalardan al\u0131nan pestisitler v\u00fccutta ayn\u0131 biyolojik sistemleri etkiliyor; \u00f6zellikle\u00a0sinir ve hormon sistemi \u00fczerinde birikimli bir sa\u011fl\u0131k y\u00fck\u00fc\u00a0olu\u015fturuyor. Mevzuatta tek tek de\u011ferlendirilen kal\u0131nt\u0131lar, ger\u00e7ek hayatta\u00a0toplam bir risk\u00a0olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortaya \u00e7\u0131kan tablo yaln\u0131zca d\u0131\u015f ticaret ile ilgili de\u011fil. Sebze ve meyve \u00fcretiminin\u00a0\u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7 pazarda t\u00fcketiliyor. \u0130hracata giden \u00fcr\u00fcnler s\u0131k\u0131 denetimlerden ge\u00e7erken,\u00a0i\u00e7 piyasada t\u00fcketilen \u00fcr\u00fcnlere ili\u015fkin \u015feffaf ve d\u00fczenli payla\u015f\u0131lan denetim verileri bulunmuyor. Bu durum, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir bilgi bo\u015flu\u011fu yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmek hepimizin hakk\u0131<\/strong><br>Pestisitlerin etkileri insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil;\u00a0toprak, su ve ekosistem \u00fczerinde uzun vadeli y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara yaratt\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Bu ger\u00e7ekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Organik, zehirsiz \u00fcretimi desteklemek,<\/li>\n\n\n\n<li>Agroekoloji gibi do\u011fa dostu, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi koruyan ve besleyen \u00fcretim modellerini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak,<\/li>\n\n\n\n<li>Pestisit analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u015feffaf bi\u00e7imde kamuoyuyla payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak hepimizin ortak sorumlulu\u011fu.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131: Merve At\u0131n\u00e7 Saral Avrupa Birli\u011fi bildirimleri, T\u00fcrkiye\u2019den ihra\u00e7 edilen g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde\u00a0pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 nedeniyle ciddi bir denetim sorunu\u00a0oldu\u011funu g\u00f6sterdi.\u00a0 2025 verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye, Avrupa Birli\u011fi\u2019ne ihra\u00e7 etti\u011fi g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 nedeniyle en \u00e7ok bildirim&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":300097,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,49,41,716,91,25,337],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300096"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":300100,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300096\/revisions\/300100"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/300097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=300096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=300096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}