{"id":299507,"date":"2025-09-14T11:14:05","date_gmt":"2025-09-14T08:14:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=299507"},"modified":"2025-09-14T11:14:51","modified_gmt":"2025-09-14T08:14:51","slug":"etiket-hafiyesi-palm-yagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/etiket-hafiyesi-palm-yagi\/","title":{"rendered":"Etiket Hafiyesi: Palm ya\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bisk\u00fcvimizden \u015fampuan\u0131m\u0131za kadar pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde yer alan palm ya\u011f\u0131 iklim krizinden biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131na kadar pek \u00e7ok sorunun da gizli faili.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Haz\u0131rlayan: G\u00fclnak\u0131\u015f Demiren<\/em> <em>(G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130llustrasyon: Neval Erg\u00fcn (G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Palm ya\u011f\u0131, g\u0131da ve kozmetik sekt\u00f6r\u00fcnde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan; ucuz, i\u015flenmesi kolay ve uzun raf \u00f6mr\u00fc sa\u011flayan bir bitkisel ya\u011f. Bisk\u00fcvi, margarin, \u00e7ikolata, sabun ve \u015fampuan gibi pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak \u00fcr\u00fcn etiketlerinde her zaman a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cpalm oil\u201d yazm\u0131yor. \u00c7o\u011fu zaman vegetable oil (bitkisel ya\u011f), palm kernel oil, sodium palmate (sabunlarda) ya da hydrogenated vegetable oil (hidrojene bitkisel ya\u011f) ifadeleriyle gizleniyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Palm ya\u011f\u0131 \u00e7o\u011funlukla y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda rafine ediliyor ve yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 doymu\u015f ya\u011f asitlerinden olu\u015fuyor. D\u00fczenli ve y\u00fcksek t\u00fcketim, kolesterol\u00fcn y\u00fckselmesine ve kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 riskinin artmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>End\u00fcstriyel palm ya\u011f\u0131 \u00fcretimi ekolojik a\u00e7\u0131dan da tahribat yarat\u0131yor. G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n palm ya\u011f\u0131 tarlalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Orangutan gibi t\u00fcrler ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 kaybederken, turbal\u0131k alanlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rarak iklim krizine katk\u0131da bulunuyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil) gibi kurulu\u015flar daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim standartlar\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ne Yapabiliriz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Etiketlerde \u201cvegetable oil\u201d yaz\u0131yorsa kayna\u011f\u0131n\u0131 sorgula, RSPO sertifikal\u0131 \u00fcr\u00fcnleri tercih et.<\/li>\n\n\n\n<li>Palm ya\u011f\u0131 i\u00e7eren i\u015flenmi\u015f g\u0131da ve kozmetik yerine sa\u011fl\u0131\u011fa ve \u00e7evreye duyarl\u0131 \u00fcr\u00fcnleri tercih et.<\/li>\n\n\n\n<li>Bebek beslenmesinde palm ya\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6zellikle dikkatli ol!<\/li>\n\n\n\n<li>M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda alternatif bitkisel ya\u011f kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nel.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Emektar, K., Kantekin Erdo\u011fan, M. N., &amp; Tekin, A. (2020). Bitkisel ya\u011flarda 3-MCPD ve glisidil esterleri olu\u015fumu ve azalt\u0131lmas\u0131. Akademik G\u0131da, 18(1), 96\u2013104. Dergipark<\/p>\n\n\n\n<p>Duman, E. (2019). Palm ya\u011f\u0131 ve kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar. T\u00fcrkiye KlinikleriBeslenme ve Diyetetik Dergisi. Dergipark<\/p>\n\n\n\n<p>Carlson, K. M., Curran, L. M., et al. (2013). Carbon emissions from forestconversion by Kalimantan oil palm plantations. Nature Climate Change, 3, 283\u2013287.<\/p>\n\n\n\n<p>WWF (World Wide Fund for Nature). (2016). Living Forests Report: Palm oil and biodiversity loss. WWF International<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bisk\u00fcvimizden \u015fampuan\u0131m\u0131za kadar pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde yer alan palm ya\u011f\u0131 iklim krizinden biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131na kadar pek \u00e7ok sorunun da gizli faili. Haz\u0131rlayan: G\u00fclnak\u0131\u015f Demiren (G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi) \u0130llustrasyon: Neval Erg\u00fcn (G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi) Palm ya\u011f\u0131,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":299067,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,18,49,41,716,715],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299507"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":299508,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299507\/revisions\/299508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/299067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=299507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=299507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}