{"id":299457,"date":"2025-09-12T20:30:51","date_gmt":"2025-09-12T17:30:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=299457"},"modified":"2025-09-12T20:31:51","modified_gmt":"2025-09-12T17:31:51","slug":"turkiye-bugunden-itibaren-emisyonlari-azaltmayi-hedeflemeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/turkiye-bugunden-itibaren-emisyonlari-azaltmayi-hedeflemeli\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye bug\u00fcnden itibaren emisyonlar\u0131 azaltmay\u0131 hedeflemeli"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin iklim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan 15 sivil toplum kurulu\u015funu bir araya getiren \u0130klim A\u011f\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin yak\u0131n zamanda a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 2035 iklim hedefinin, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 bug\u00fcnden itibaren azaltacak \u015fekilde belirlenmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerine kar\u015f\u0131 Avrupa&#8217;n\u0131n en k\u0131r\u0131lgan \u00fclkesi. H\u00e2lihaz\u0131rda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerini her g\u00fcn seller, kurakl\u0131k ve yang\u0131nlarla deneyimledi\u011fimiz \u00fclkemizde,<strong> <\/strong>iklim krizine kar\u015f\u0131 bizi daha diren\u00e7li hale getirecek ve&nbsp; zengin biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi ve do\u011fal sistemlerin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak etkili bir iklim hedefine ihtiyac\u0131m\u0131z var.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 zamanda, iddial\u0131 bir iklim hedefi ekonomilerin karbonsuzla\u015fmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131larak toplum i\u00e7in adil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn zaman\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayacak.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye, yak\u0131n zamanda Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi (BM\u0130D\u00c7S) Sekreteryas\u0131na, toplumda iklim hedefi olarak bilinen 2035 y\u0131l\u0131 i\u00e7in ulusal katk\u0131 beyan\u0131n\u0131 (NDC, Nationally Determined Contribution) sunacak.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>T\u00fcrkiye emisyon art\u0131rmay\u0131 taahh\u00fct etmi\u015fti<\/strong>T\u00fcrkiye 2022 y\u0131l\u0131nda sundu\u011fu iklim hedefinde, 2030\u2019a kadar art\u0131\u015ftan %41 azalt\u0131m hedeflemi\u015fti. Bu \u015fu anlama geliyor; T\u00fcrkiye\u2019nin referans ald\u0131\u011f\u0131 mevcut b\u00fcy\u00fcme senaryosunda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 artmaya devam ediyor, iklim hedefi ile bu b\u00fcy\u00fcme senaryosu \u00fczerinden bir azalt\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu art\u0131\u015ftan azalt\u0131m hedefi asl\u0131nda emisyonlar\u0131n 2030\u2019a kadar <strong>%30\u2019dan fazla artmas\u0131 anlam\u0131na <\/strong>geliyor.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130klim A\u011f\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 ortak a\u00e7\u0131klamada, iklim politikas\u0131 yap\u0131m s\u00fcrecinin en yetkili makam\u0131 olan &nbsp; \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve Uyum Koordinasyon Kurulu\u2019nda (\u0130DUKK) iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda uzman hi\u00e7bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek \u0130klim A\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u0130DUKK \u00fcyesi olmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin 1,5 derece e\u015fi\u011fi ve 2053 net s\u0131f\u0131r hedefine uyumlu olarak verece\u011fi iklim hedefinde yer almas\u0131 gerekenler \u015f\u00f6yle s\u0131raland\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Fosil yak\u0131tlardan \u00e7\u0131k\u0131\u015f: <\/strong>T\u00fcrkiye\u2019nin iklim kriziyle m\u00fccadele i\u00e7in emisyonlar\u0131n\u0131 bug\u00fcnden ba\u015flayarak azaltmas\u0131 gerekiyor. Elektrik \u00fcretiminde k\u00f6m\u00fcr t\u00fcketiminin s\u0131f\u0131rlanmas\u0131na ve gaz ile petrol i\u00e7in yeni yat\u0131r\u0131mlar\u0131n sonland\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir tarih a\u00e7\u0131klanmal\u0131. N\u00fckleer enerji, n\u00fckleer enerjiden hidrojen \u00fcretimi, karbon yakalama ve depolama gibi yan\u0131lt\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden uzak durulmal\u0131. 2030 y\u0131l\u0131na kadar fosil yak\u0131t te\u015fvikleri kald\u0131r\u0131lmal\u0131. \u0130letim ve da\u011f\u0131t\u0131m \u015febekesinin kapasitesi geli\u015ftirilmeli.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Adil ge\u00e7i\u015f: <\/strong>Fosil yak\u0131t sekt\u00f6rlerinde i\u015fg\u00fcc\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve enerji yoksullu\u011funa ili\u015fkin tedbirleri de i\u00e7erecek bi\u00e7imde k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131n \u201cgeride kalmamas\u0131\u201dn\u0131 sa\u011flayacak bir \u201cAdil Ge\u00e7i\u015f Mekanizmas\u0131\u201d 2030 y\u0131l\u0131na kadar kurulmal\u0131.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Do\u011fa koruma:<\/strong> 2030\u2019a kadar korunan alanlar\u0131n pay\u0131 y\u00fczde 30\u2019a \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131 ve bozulmu\u015f ekosistemlerin (orman, sulak alan, tar\u0131m alan\u0131 vs.) en az y\u00fczde 30\u2019u onar\u0131lmal\u0131.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>G\u0131da g\u00fcvencesi: <\/strong>Agroekoloji ve onar\u0131c\u0131 tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n (organik tar\u0131m da dahil olmak \u00fczere) mevcut \u00fclke tar\u0131m topraklar\u0131 i\u00e7erisinde pay\u0131 y\u00fczde 10\u2019a \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131. Tar\u0131mda do\u011fru \u00fcr\u00fcn planlamas\u0131 ve tasarruflu sulama sistemleriyle su t\u00fcketimi y\u00fczde 50 azalt\u0131lmal\u0131.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Orman yang\u0131nlar\u0131yla m\u00fccadele: <\/strong>Geleneksel yang\u0131n \u00f6nleme y\u00f6ntemleri yeni iklim projeksiyonlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uygulanmal\u0131, orman yang\u0131nlar\u0131 ile m\u00fccadele te\u015fkilat\u0131 e\u011fitim ve donan\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131 yeni yang\u0131n rejimine g\u00f6re g\u00fc\u00e7lendirilmeli.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sa\u011fl\u0131k: <\/strong>Ekosistem odakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ye\u015fil alan miktar\u0131 yakla\u015f\u0131k iki kat\u0131na \u00e7\u0131kmal\u0131. S\u0131cak hava dalgalar\u0131na maruz kalarak sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ya\u015fayan n\u00fcfusa dair planlama yap\u0131lmal\u0131. T\u00fcm hava kirleticiler \u00f6l\u00e7\u00fclerek izlenmeli, \u00e7evre mevzuat\u0131nda fosil yak\u0131tl\u0131 elektrik \u00fcretim santralleri ve sanayi tesislerine tan\u0131nan kirletme istisnalar\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Net s\u0131f\u0131r Nedir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Net s\u0131f\u0131r emisyon; insan faaliyetleri sonucu (fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131, ormans\u0131zla\u015fma, at\u0131k y\u00f6netimi, hayvanc\u0131l\u0131k, vb.) atmosferde biriken sera gaz\u0131 miktar\u0131n\u0131n, yine insan faaliyetleri ile sa\u011flanan azalt\u0131m miktar\u0131 ile (yutak alanlar\u0131n restorasyonu, do\u011fa tabanl\u0131 karbon tutma ve yakalama vb.) birbirini dengelemesi anlam\u0131na geliyor.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer yandan \u201ckarbon n\u00f6tr\u201d ifadesi ise atmosfere sal\u0131nan karbondioksit (CO2) miktar\u0131 ile yutak alanlar\u0131n tuttu\u011fu karbondioksit (CO2) miktar\u0131n\u0131n birbirini dengeler hale gelmesi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka deyi\u015fle<strong> karbon n\u00f6tr <\/strong>kavram\u0131 yaln\u0131zca CO2 emisyonlar\u0131n\u0131n dengelenmesini ifade ederken<strong> net s\u0131f\u0131r emisyon<\/strong> CO2 de dahil olmak \u00fczere t\u00fcm sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n dengelenmesine i\u015faret etmektedir. CO2 toplam sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 76\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fundan iklim kriziyle m\u00fccadelede CO2 azalt\u0131m\u0131na daha \u00e7ok vurgu yap\u0131l\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Agroekoloji ve onar\u0131c\u0131 tar\u0131m uygulamalar\u0131 nedir?&nbsp;<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Agroekoloji, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 ve sosyal hareketleri bir araya getirirken \u00e7evreyi iyile\u015ftirip d\u0131\u015f girdi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 en aza indiren; \u00fcreticiler, sivil toplum, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve kurumlar aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011fini te\u015fvik eden; ekolojik ve sosyal ilkelere dayanan bir bilim, hareket ve uygulama yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Agroekoloji g\u0131da sistemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ile ilgili sorunlar\u0131n temelindeki nedenleri ele al\u0131r ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl, uzun vadeli \u00e7\u00f6z\u00fcmler yoluyla dayan\u0131kl\u0131 b\u00f6lgeleri te\u015fvik eder.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Onar\u0131c\u0131 tar\u0131m, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi art\u0131ran, topraklar\u0131 zenginle\u015ftiren, su havzalar\u0131n\u0131 iyile\u015ftiren ve ekosistem hizmetlerini geli\u015ftiren tar\u0131m ilkeleri ve uygulamalar\u0131 sistemidir. Topraktaki ve toprak \u00fcst\u00fc biyok\u00fctledeki karbonu yakalayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki k\u00fcresel atmosferde birikme e\u011filimlerini tersine \u00e7evirmeyi ama\u00e7lar.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019nin iklim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan 15 sivil toplum kurulu\u015funu bir araya getiren \u0130klim A\u011f\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin yak\u0131n zamanda a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 2035 iklim hedefinin, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 bug\u00fcnden itibaren azaltacak \u015fekilde belirlenmesi gerekti\u011fini belirtti. T\u00fcrkiye, iklim&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":299458,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,336,18,716,1475,30],"tags":[1515,198,1470,331],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299457"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":299460,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299457\/revisions\/299460"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/299458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=299457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=299457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}