{"id":299413,"date":"2025-08-27T11:13:31","date_gmt":"2025-08-27T08:13:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=299413"},"modified":"2025-08-27T11:14:49","modified_gmt":"2025-08-27T08:14:49","slug":"dunyanin-en-buyuk-yagmur-ormaniyla-ilgili-gercekler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/dunyanin-en-buyuk-yagmur-ormaniyla-ilgili-gercekler\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ya\u011fmur orman\u0131yla ilgili ger\u00e7ekler"},"content":{"rendered":"\n

Brezilya Amazon Atlas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ya\u011fmur orman\u0131n\u0131, yayg\u0131n stereotiplerden ar\u0131nd\u0131rarak b\u00f6lgenin \u00e7e\u015fitli yerli ve geleneksel halklar\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yeniden tan\u0131t\u0131yor. Atlas, Amazon\u2019un kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu \u00e7evresel ve toplumsal zorluklar\u0131 ele al\u0131rken, insan ve do\u011fa haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurguluyor ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, kendi kaderini tayin eden bir gelecek i\u00e7in ilham veriyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Haber: Imme Scholz, Marcelo Montenegro, Julia Dolce and Regine Sch\u00f6nenberg – Heinrich B\u00f6ll Stiftung
\u00c7eviri: \u00d6zlem G\u00fcrtunca<\/em><\/p>\n\n\n\n

S\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesinden bu yana Amazon b\u00f6lgesi, yabanc\u0131 fikirlerin ve arzular\u0131n yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir y\u00fczey g\u00f6revi g\u00f6rm\u00fc\u015f. Brezilya Amazon Atlas\u0131 ile b\u00f6lge hakk\u0131ndaki yayg\u0131n stereotipleri y\u0131kmak ve onu \u00e7e\u015fitli sakinlerinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla g\u00f6stermek istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Portekiz i\u015fgalinden bu yana Amazon b\u00f6lgesi, d\u0131\u015far\u0131dan getirilen projeksiyonlar\u0131n bir kab\u0131 olarak hizmet etmi\u015f. Bu, 16. y\u00fczy\u0131lda \u0130spanyol kaptan Francisco de Orellana’n\u0131n b\u00f6lgedeki en b\u00fcy\u00fck nehre verdi\u011fi, Yunan mitolojisinden t\u00fcretilen \u201cAmazon\u201d ad\u0131yla ba\u015flad\u0131. B\u00f6lgenin di\u011fer takma adlar\u0131n\u0131 da binlerce y\u0131ld\u0131r ormanda ya\u015fayan ve onu i\u015fleyen sakinleri dikkate almam\u0131\u015f. Bunlar aras\u0131nda kolonile\u015ftiriciler taraf\u0131ndan verilen \u201ccennetin kap\u0131s\u0131\u201d ve \u2018Eldorado\u2019 takma adlar\u0131 ile, y\u00fczy\u0131llar sonra yeni kolonile\u015ftirmeyi y\u00f6neten Brezilya askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc (1964-1985) taraf\u0131ndan verilen \u201cye\u015fil cehennem\u201d takma ad\u0131 bulunuyor. Bu s\u00fcre boyunca, yerel halk\u0131n uygulamalar\u0131 ve varl\u0131k anlay\u0131\u015flar\u0131, ister dini e\u011fitim yoluyla ister soyk\u0131r\u0131m arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olsun, s\u00fcrekli olarak bask\u0131 alt\u0131nda tutuldu; ayn\u0131 zamanda topraklar\u0131 \u015fiddetle ele ge\u00e7irildi ve \u00f6zel m\u00fclkiyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc; bu s\u00fcre\u00e7, y\u0131k\u0131c\u0131 fikirler veya s\u00f6zde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir oldu\u011fu iddia edilen uygulamalara dayansa da, h\u00e2l\u00e2 kalk\u0131nma idealiyle yo\u011frulmu\u015f bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lerleme vaadi ile iklim krizi aras\u0131nda<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Amazon, \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fiklikleri takdire \u015fayan bir diren\u00e7le entegre ederek kendini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Ancak, kalk\u0131nma yanl\u0131s\u0131 ilerleme vaatlerinin ard\u0131ndan yeni tehditler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Madencilik ve altyap\u0131 projeleri, tar\u0131m end\u00fcstrisi \u00fcretim modelinin yayg\u0131n tek tip ekim uygulamalar\u0131yla birle\u015ferek do\u011fal kaynaklar\u0131 giderek t\u00fcketiyor ve Amazon \u00fczerinde kritik bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olu\u015fturuyor. Bu, tam da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz iklim \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 nihai \u00e7\u00f6z\u00fcmler arand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fiyor; hem karbon tutma yoluyla hafifletme y\u00f6ntemleri hem de k\u00fcresel medeniyet krizine uyum sa\u011flama yollar\u0131 bu kapsamda de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak, bir\u00e7ok ki\u015fi b\u00f6lgeye ve s\u00fcrekli tehdit alt\u0131nda olmalar\u0131na ra\u011fmen, \u00e7ok t\u00fcrl\u00fc etkile\u015fimler sayesinde Amazon\u2019u korumay\u0131 ve ayakta tutmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f olan yerliler ve geleneksel halklara dikkatlerini y\u00f6neltiyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar\u0131n ve do\u011fan\u0131n haklar\u0131 i\u00e7in<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Alman bir siyasi vak\u0131f olarak, 2000 y\u0131l\u0131nda Brezilya’da faaliyetlerimize ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan beri t\u00fcm bu de\u011fi\u015fiklikleri ve gerilimleri yak\u0131ndan takip ediyoruz. Amazon b\u00f6lgesindeki direni\u015fle ilgili \u00e7e\u015fitli konular, \u00f6rne\u011fin insan haklar\u0131, yerli halklar\u0131n haklar\u0131, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik, agroekoloji, iklim adaleti ve u\u00e7an nehirler hakk\u0131nda diyalo\u011fu desteklemek ve te\u015fvik etmek istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Nesiller boyu ya\u011fmac\u0131 ekonomik sekt\u00f6rlerle m\u00fccadele eden ve \u00e7o\u011fu zaman bu sekt\u00f6rlerin temsilcilerinin elinde yenik d\u00fc\u015fenlerin rol\u00fcn\u00fc her zaman takdir ediyoruz. Bizim i\u00e7in, bu halklar\u0131n ve ya\u015fam bi\u00e7imlerinin savunulmas\u0131, Amazon’un kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu zorluklara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya y\u00f6nelik tart\u0131\u015fmalar\u0131n merkezinde olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Brezilya Amazon Atlas\u0131 ile, b\u00f6lge hakk\u0131ndaki stereotipleri y\u0131kmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz. Bu i\u00e7erik, Brezilya ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki insanlar\u0131n Amazon’u yeniden tan\u0131malar\u0131 i\u00e7in acil bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fine katk\u0131da bulunmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor ve bu kez b\u00f6lgenin \u00e7e\u015fitli sakinlerinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Bu ama\u00e7la, Amazon’dan akademisyenler, aktivistler ve ileti\u015fimcilerden veya on y\u0131llard\u0131r b\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerden olu\u015fan bir edit\u00f6rler kurulu olu\u015fturduk ve ele al\u0131nacak yerel yazarlar\u0131 ve konular\u0131 belirledik. Sonu\u00e7 olarak, bu Atlas’taki 32 makale, \u00e7o\u011funlu\u011fu Amazon’un farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden yazarlar taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131. Bu se\u00e7imlerde \u0131rk, etnik k\u00f6ken ve cinsiyet \u00e7e\u015fitlili\u011fi de dikkate al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, bu atlas Vak\u0131f i\u00e7in bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fini temsil ediyor: Heinrich B\u00f6ll Vakf\u0131’n\u0131n tamamen K\u00fcresel G\u00fcney’de tasarlan\u0131p \u00fcretilen ilk atlas\u0131. Bat\u0131 bilimcili\u011fine meydan okuyan, yerel bilgi ve bilimle zenginle\u015ftirilmi\u015f bir yay\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

Brezilya Amazon Atlas\u0131’n\u0131n, b\u00f6lgeye ili\u015fkin bilginin kap\u0131s\u0131 ve bu muazzam topraklar\u0131 olu\u015fturan karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler hakk\u0131nda bilgi edinme arac\u0131 olmas\u0131n\u0131 umuyoruz. Bundan yola \u00e7\u0131karak, Amazon ve halklar\u0131 i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve kendi kaderini tayin eden bir gelecek te\u015fvik etmek amac\u0131yla, tart\u0131\u015fmalar ve diyaloglar ba\u015flatmas\u0131n\u0131 ve farkl\u0131 zorluklara \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilmesine ilham vermesini umuyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Amazon b\u00f6lgesinde d\u00fczenlenen ilk COP olan COP 30’un ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi bu y\u0131lda, bu materyal, b\u00f6lgenin bin y\u0131ll\u0131k korumas\u0131ndan sorumlu halklar\u0131n \u00f6nc\u00fc rol\u00fcn\u00fcn, \u00e7ok tarafl\u0131 iklim m\u00fczakereleri ve nihayetinde gezegenin hayatta kalmas\u0131 i\u00e7in kilit \u00f6neme sahip oldu\u011funu vurgulamak i\u00e7in de hizmet edecektir.<\/p>\n\n\n\n

Kat\u0131lan yerel kurulu\u015flara te\u015fekk\u00fcr <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Edit\u00f6rler kurulu \u00fcyeleri olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc katk\u0131lar\u0131 i\u00e7in Aiala Colares, Angela Mendes, Ela\u00edze Freitas, Jo\u00e3o Paulo Tukano, Jos\u00e9 H\u00e9der Benatti, Karina Penha, K\u00e1tia Brasil ve Marcela Vecchione’ye i\u00e7tenlikle te\u015fekk\u00fcr ederiz. Bu atlas\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 s\u00fcrecinde, \u00f6zellikle kolektif \u00fcretimi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan karma\u015f\u0131k ve hassas epistemolojik tart\u0131\u015fmalarda, onlar\u0131n i\u015fbirli\u011fi vazge\u00e7ilmezdi.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm okuyucular\u0131, bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fine kat\u0131lmaya ve burada sunulan Amazon ile entelekt\u00fcel ve duygusal olarak ilgilenmeye davet ediyoruz. Ayn\u0131 zamanda, Heinrich B\u00f6ll Vakf\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi yapan kurulu\u015flar\u0131n, a\u011flar\u0131n, kolektiflerin ve hareketlerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tan\u0131maya davet ediyoruz. Hepsi Amazon halklar\u0131n\u0131 ve topraklar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in yorulmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar:<\/p>\n\n\n\n