{"id":299336,"date":"2025-07-22T16:33:20","date_gmt":"2025-07-22T13:33:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=299336"},"modified":"2025-07-22T16:33:22","modified_gmt":"2025-07-22T13:33:22","slug":"surdurulebilir-tarim-neden-iklim-finansmaninin-merkezinde-yer-almali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/surdurulebilir-tarim-neden-iklim-finansmaninin-merkezinde-yer-almali\/","title":{"rendered":"S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m neden iklim finansman\u0131n\u0131n merkezinde yer almal\u0131?"},"content":{"rendered":"\n

G\u0131da \u00fcretimini onar\u0131c\u0131 ve do\u011fa dostu y\u00f6ntemlerle yapan \u00e7ift\u00e7iler, hem ekosistemleri koruyor hem de krize kar\u015f\u0131 en dayan\u0131kl\u0131 g\u0131da sistemini kuruyor. Bu nedenle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m, iklimle uyumlu bir gelece\u011fin merkezinde yer almal\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Haber: Patricia Espinosa – <\/em>Reuters<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri: \u00d6zlem G\u00fcrtunca<\/em><\/p>\n\n\n\n

Foto\u011fraf: Amanda Perobelli<\/em><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel iklim \u00e7abalar\u0131, enerji, ula\u015f\u0131m ve sanayinin karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na odaklan\u0131yor. Ancak tar\u0131m, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn kritik ve yetersiz finanse edilen bir par\u00e7as\u0131 olmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Tropikal ormans\u0131zla\u015fman\u0131n yakla\u015f\u0131k %90’\u0131ndan ve toplam emisyonlar\u0131n \u00fc\u00e7te birinden sorumlu olan g\u0131da sistemleri ve tar\u0131m, iklim finansman\u0131n\u0131n %5’inden az\u0131n\u0131 al\u0131yor. Yeni ara\u015ft\u0131rmalar, bu sekt\u00f6r\u00fcn istihdam\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan ve Paris Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n hedeflerine ula\u015fan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, diren\u00e7li g\u0131da \u00fcretim modellerine ge\u00e7i\u015f i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131l i\u00e7inde y\u0131ll\u0131k 1,1 trilyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131ma ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu, Brezilya’da yap\u0131lacak COP30 zirvesi \u00f6ncesinde, Bonn’daki BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fczakerelerinde delegelerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu zorluklardan biri.<\/p>\n\n\n\n

\u015eu ana kadar, y\u0131l ortas\u0131nda d\u00fczenlenen bu konsens\u00fcs olu\u015fturma oturumlar\u0131 yava\u015f ba\u015flad\u0131 ve \u00fclkelerin iklim konusunda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu ger\u00e7ek sorunlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktirdi. Bunlardan biri, k\u00fcresel \u00e7apta tar\u0131m\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in acilen ihtiya\u00e7 duyulan finansman\u0131n nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m, g\u0131da ve ekonomik g\u00fcvenli\u011fin temeli ve milyarlarca insan\u0131n ge\u00e7im kayna\u011f\u0131. Ayn\u0131 zamanda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 giderek daha savunmas\u0131z hale geliyor. Son 30 y\u0131lda, y\u00fckselen s\u0131cakl\u0131klar ve a\u015f\u0131r\u0131 hava ko\u015fullar\u0131 3,8 trilyon dolarl\u0131k verimlilik kayb\u0131na yol a\u00e7t\u0131. \u0130klim krizinin tar\u0131ma olan olumsuz etkisini azaltmak ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini korumak i\u00e7in daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim modellerine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Bir i\u015f\u00e7i, Amazon’daki \u00e7evre dostu yeniden a\u011fa\u00e7land\u0131rma programlar\u0131nda kullan\u0131lacak olan Peru’daki organik bir fidanl\u0131ktaki fideleri inceliyor. Foto\u011fraf: REUTERS\/Enrique Castro-Mendivil\u00a0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan Brezilya, k\u00fcresel g\u0131da talebini kar\u015f\u0131lamada merkezi bir rol oynuyor. Ayn\u0131 zamanda Amazon ve Cerrado gibi, gezegenin en \u00f6nemli karbon yutaklar\u0131 ve biyolojik \u00e7e\u015fitlilik rezervlerinden baz\u0131lar\u0131na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Bu b\u00f6lgelerde tar\u0131msal geni\u015fleme h\u00e2l\u00e2 ormans\u0131zla\u015fmay\u0131 tetikliyor, ancak bu ili\u015fki art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Brezilya h\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, \u00fclkede 100 milyon hektardan fazla bozulmu\u015f otlak alan\u0131 bulunmuyor ve bunlar\u0131n %40’\u0131 g\u0131da \u00fcretimi ve y\u00fcksek verimli ormanlar i\u00e7in uygun. Genellikle \u00fcretim potansiyelinin \u00fc\u00e7te biri ile \u00e7al\u0131\u015fan bu arazilerin geri kazan\u0131lmas\u0131, tek bir a\u011fa\u00e7 bile kesilmeden gelecekteki k\u00fcresel s\u0131\u011f\u0131r eti ve soya talebini kar\u015f\u0131layabilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ift\u00e7iler ve i\u015fletmeler bu de\u011fi\u015fimin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu, daha verimli ve giderek daha karl\u0131 oldu\u011funu \u015fimdiden kan\u0131tl\u0131yor. Mera alanlar\u0131n\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131, s\u0131\u011f\u0131r yeti\u015ftiricili\u011finin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde uygulanmas\u0131, entegre tar\u0131m-hayvanc\u0131l\u0131k sistemleri ve tar\u0131msal ormanc\u0131l\u0131k gibi kan\u0131tlanm\u0131\u015f modeller, habitat kayb\u0131na yol a\u00e7madan \u00fcretimi art\u0131rabilir, dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebilir ve gelirleri art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n

Teknolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmler de mevcut, ancak finansman eksikli\u011fi teknolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin b\u00f6lgeler aras\u0131nda yayg\u0131nla\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engel.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tar\u0131msal kredilerin \u00e7o\u011fu k\u0131sa vadeli, pahal\u0131 ve geleneksel uygulamalara y\u00f6nelik. Bozulmu\u015f arazilerin rehabilitasyonu 7 ila 10 y\u0131l s\u00fcrebiliyor. Bu onar\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar i\u00e7in kredi vade s\u00fcreleri \u00e7ok k\u0131sa, faiz oranlar\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek. D\u00f6viz riski yabanc\u0131 sermayeyi cayd\u0131r\u0131yor. Teminat \u015fartlar\u0131 genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticileri d\u0131\u015fl\u0131yor. Bu zorluklar\u0131 kendi \u00fclkem Meksika’da bizzat ya\u015fad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Brezilya’n\u0131n kuzeydo\u011fusundaki Sergipe eyaletinde bir \u00e7ift\u00e7i ve \u00e7ocuklar\u0131, mera arazilerinin bozulmas\u0131 nedeniyle s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131 beslemek i\u00e7in kakt\u00fcsleri kesiyor. Foto\u011fraf: REUTERS\/Lunae Parracho<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

\u0130klim dostu tar\u0131m\u0131 \u00f6l\u00e7eklendirebilmek i\u00e7in Brezilya’n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar yakla\u015f\u0131k 2 milyar dolarl\u0131k katalitik sermayeye ihtiyac\u0131 var. Bu kaynak sayesinde 8 milyar dolarl\u0131k ticari finansman harekete ge\u00e7irilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu esnek ve risk alabilen finansman \u2013 ilk zarar riskini \u00fcstlenen sermaye, ikincil bor\u00e7lar, garantiler ve imtiyazl\u0131 ko\u015fullar gibi ara\u00e7lar\u0131 i\u00e7erir \u2013 erken d\u00f6nem yat\u0131r\u0131mlar\u0131n riskini azaltmak ve \u00f6zellikle geri d\u00f6n\u00fc\u015flerin zaman ald\u0131\u011f\u0131 durumlarda ana ak\u0131m sermayeyi \u00e7ekmek i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere yeni fonlar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar aras\u0131nda en umut verici olanlardan biri, COP30\u2019a kadar 200 milyon dolar toplamay\u0131 ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k 800 milyon dolarl\u0131k ek ticari finansman\u0131 harekete ge\u00e7irmeyi hedefleyen Tar\u0131m D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in Katalitik Sermaye (CCAT) fonudur.<\/p>\n\n\n\n

Riski payla\u015farak, fon \u00e7ift\u00e7ilere daha iyi kredi ko\u015fullar\u0131 sunabilir ve Brezilya’n\u0131n Amazon ve Cerrado b\u00f6lgelerinde halihaz\u0131rda temizlenmi\u015f bozulmu\u015f arazilerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir soya ve s\u0131\u011f\u0131r \u00fcretimini hayata ge\u00e7irmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Gordon ve Betty Moore Vakf\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen ve The Nature Conservancy’nin dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda VOX Capital taraf\u0131ndan y\u00f6netilen CCAT, bankalar ve tedarik zinciri \u015firketleriyle i\u015fbirli\u011fi yaparak Amazon, Cerrado ve Chaco i\u00e7in Yenilik\u00e7i Finansman platformu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla haz\u0131r projelerin finansman\u0131na katk\u0131da bulunacak.<\/p>\n\n\n\n

500.000 hektardan fazla alan\u0131 onarmak veya korumak, 1.200 \u00fcreticiye destek sa\u011flamak, 2030 y\u0131l\u0131na kadar 2,5 milyar dolarl\u0131k ticari sermaye elde ederek 1,25 milyon hektarl\u0131k alana ve binlerce \u00e7ift\u00e7iye olumlu etki yaratmak hedefleniyor.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Brezilya’n\u0131n en g\u00fcneydeki eyaleti Nao Me Toque’de, Rio Grande do Sul’da rekor bir soya hasat sezonu s\u0131ras\u0131nda bir hasat\u00e7\u0131, soya fasulyelerini bir kamyona bo\u015falt\u0131yor, 3 Nisan 2024. Foto\u011fraf: REUTERS\/Diego Vara<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Katalitik sermayeye y\u00f6nelik bu iddial\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n, Latin Amerika ve \u00f6tesindeki di\u011fer \u00fcretici \u00fclkelerdeki ge\u00e7i\u015fler i\u00e7in bir model olabilece\u011fine inan\u0131yorum. Erken a\u015famadaki m\u00fcdahalelerin \u00e7evresel ve sosyal getirisi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olan kritik sekt\u00f6rlerde iklim finansman\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in gerekli olan \u00f6l\u00e7eklenebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Bence en \u00f6nemlisi, bu yakla\u015f\u0131m e\u015fitlik de sa\u011fl\u0131yor: hizmetlerden yeterince yararlanamayan \u00fcreticileri destekliyor ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim, da\u011f\u0131t\u0131m ve t\u00fcketime adil bir ge\u00e7i\u015fi destekliyor.<\/p>\n\n\n\n

Zaten temizlenmi\u015f arazileri geri kazanma \u00e7abalar\u0131, do\u011fal peyzajlar\u0131n restore edilmesi ve mevcut ormanlar\u0131n korunmas\u0131 da dahil olmak \u00fczere, ormans\u0131zla\u015fmay\u0131 durdurmay\u0131 ama\u00e7layan daha geni\u015f bir iklim finansman\u0131 yenilikleri dizisinin par\u00e7as\u0131. Bunun yak\u0131n tarihli bir \u00f6rne\u011fi, Brezilya h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan ve K\u00fcresel G\u00fcney tropikal orman \u00fclkeleri taraf\u0131ndan y\u00f6netilen yeni bir yat\u0131r\u0131m arac\u0131 olan Tropical Forest Forever Facility.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, bir miktar katalitik finansman devreye giriyor. Ancak mevcut h\u0131z, ne iklim hedeflerine ula\u015fmak ne de \u00fclkeleri giderek artan iklim krizi risklerinden korumak i\u00e7in yeterli.<\/p>\n\n\n\n

G\u0131da sisteminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetlerin, kalk\u0131nma finansman\u0131 kurumlar\u0131n\u0131n ve hay\u0131rsever kurulu\u015flar\u0131n imtiyazl\u0131 garantiler, ikincil bor\u00e7lar ve sabit sermaye arz\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rmas\u0131 gerekiyor. Finansal kurumlar da yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler yap\u0131land\u0131rarak ve yat\u0131r\u0131m yap\u0131labilir f\u0131rsatlara yat\u0131r\u0131m yaparak bu s\u00fcrecin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l belirleyici olabilir. \u00dclkelerin BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00fcreci kapsam\u0131nda verdikleri taahh\u00fctler, k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f tahminlerini \u015fimdiden d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ve \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131n i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak COP s\u00fcreci bu y\u0131l en zorlu s\u0131navlar\u0131ndan biriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir liderli\u011fe ihtiya\u00e7 var. Bu y\u0131l\u0131n ilerleyen d\u00f6neminde Bel\u00e9m\u2019de uzun s\u00fcrecek usule ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalara girmek yerine, \u00fclkelerin yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrece kat\u0131lmas\u0131 ve somut \u00e7\u00f6z\u00fcmler ile projelere odaklanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m konusunda ise, katalitik sermayenin h\u0131zl\u0131 ve geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte harekete ge\u00e7irilmesi, pilot projelerin sistem genelinde bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flayabilir \u2013 hem Brezilya\u2019da hem de \u00e7ok daha \u00f6tesinde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0131da \u00fcretimini onar\u0131c\u0131 ve do\u011fa dostu y\u00f6ntemlerle yapan \u00e7ift\u00e7iler, hem ekosistemleri koruyor hem de krize kar\u015f\u0131 en dayan\u0131kl\u0131 g\u0131da sistemini kuruyor. Bu nedenle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m, iklimle uyumlu bir gelece\u011fin merkezinde yer almal\u0131. Haber: Patricia Espinosa…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":299342,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,1461,18,49,41,716,30],"tags":[579,52,1517,331,474],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299336"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299336"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":299341,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299336\/revisions\/299341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/299342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=299336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=299336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}