{"id":299174,"date":"2025-05-19T12:41:00","date_gmt":"2025-05-19T09:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=299174"},"modified":"2025-05-19T12:45:41","modified_gmt":"2025-05-19T09:45:41","slug":"atmosferik-nehirler-nedir-ve-neden-sellere-sebep-olurlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/atmosferik-nehirler-nedir-ve-neden-sellere-sebep-olurlar\/","title":{"rendered":"Atmosferik nehirler nedir ve neden sellere sebep olurlar?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birlikte \u015fiddetlenen atmosferik nehirler, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 devasa su buhar\u0131 miktar\u0131yla art\u0131k sadece ya\u011fmur getirmiyor; ani seller, toprak kaymalar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlar da yarat\u0131yor. Kurakl\u0131kla m\u00fccadeleye katk\u0131 sa\u011flarken ayn\u0131 zamanda felaketlere de neden olabilen bu do\u011fa olaylar\u0131 su y\u00f6netimi ve afet planlamas\u0131nda daha kapsaml\u0131 ve \u00f6nleyici yakla\u015f\u0131mlar\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Atmosferik nehirler, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki nehirler gibi hareket eden, b\u00fcy\u00fck miktarda ya\u011fmur bo\u015faltabilen ve sel, toprak kaymalar\u0131na neden olabilen, can kayb\u0131 ve b\u00fcy\u00fck m\u00fclk hasarlar\u0131na yol a\u00e7abilen f\u0131rt\u0131nalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm d\u00fcnyada meydana gelebilen bir hava sistemi olan atmosferik nehirler tropikal okyanuslardan gelen yo\u011fun miktarda su buhar\u0131n\u0131n bir jet ak\u0131m\u0131yla karaya ta\u015f\u0131nmas\u0131yla ba\u015fl\u0131yor, hava y\u00fckseldik\u00e7e so\u011fuyor ve yo\u011funla\u015f\u0131yor, bunun sonucunda ya\u011fmur veya kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>NASA&#8217;ya g\u00f6re, genellikle orta enlemdeki okyanuslarda, yakla\u015f\u0131k 30 ve 60 derece kuzey ve g\u00fcney enlemlerinde olu\u015fuyor ve y\u00fczlerce mil boyunca uzayabilen incecik bulut izleri gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:7px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/graphic.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"742\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/graphic-1024x742.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-299177\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/graphic-1024x742.jpg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/graphic-300x218.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/graphic-768x557.jpg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/graphic.jpg 1320w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Atmosferik nehirin nas\u0131l geli\u015fti\u011fini g\u00f6steren Sierra Nevada, Kaliforniya haritas\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Atmosferik Nehirler Nas\u0131l Sele Neden Olur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Atmosferik nehirlerin \u00e7o\u011fu g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr ve hasara neden olmaz. Hatta ihtiya\u00e7 duyulan kar veya ya\u011fmuru sa\u011flayabilirler. \u00d6te yandan Ulusal Okyanus ve Atmosfer \u0130dairesi&#8217;ne (NOAA) g\u00f6re, atmosferik nehirler Mississippi Nehri&#8217;nin hacminin 15 kat\u0131na kadar su ta\u015f\u0131yabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kurakl\u0131ktan etkilenen Kaliforniya&#8217;da bu tarz f\u0131rt\u0131nalar, toprak kaymalar\u0131n\u0131 tetikledi, elektrik direklerini devirdi ve yollar\u0131 kapatt\u0131, ama ayn\u0131 zamanda kurumu\u015f rezervlerin dolmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu ve eyaletin susuz kalm\u0131\u015f bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc nemlendirerek orman yang\u0131n\u0131 riskini azaltt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2019&#8217;da, &#8220;Pineapple Express&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir atmosferik nehir Kaliforniya&#8217;y\u0131 vurdu. Hawaii yak\u0131nlar\u0131ndan gelen su buhar\u0131 \u015fiddetli ya\u011fmur getirerek s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin hayatta kalmak i\u00e7in y\u00fczmek zorunda kalmas\u0131na ve evlerin yama\u00e7lardan kayarak a\u015fa\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fcklenmesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2021&#8217;de bir atmosferik nehir, Britanya Kolombiyas\u0131&#8217;na bir ayl\u0131k ya\u011fmuru 2 g\u00fcnde ya\u011fd\u0131rarak \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sellere ve heyelanlara yol a\u00e7t\u0131, halk\u0131 peri\u015fan etti ve Kanada&#8217;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck liman\u0131na eri\u015fimini engelledi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Atmosferik Nehirleri Nas\u0131l Etkileyecek?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re, son y\u0131llarda Kaliforniya&#8217;y\u0131 etkileyen ve Britanya Kolombiyas\u0131&#8217;n\u0131 sular alt\u0131nda b\u0131rakan t\u00fcrden atmosferik nehirler, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sebebiyle daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 &#8211; ve muhtemelen daha y\u0131k\u0131c\u0131&nbsp; &#8211; hale gelecekler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikan Meteoroloji Derne\u011fi&#8217;ne g\u00f6re, atmosferde y\u00fczlerce mil uzunlu\u011funda uzanan kolonlar, tropik b\u00f6lgelerden daha \u0131l\u0131man b\u00f6lgelere Amazon Nehri&#8217;nin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n iki kat\u0131ndan fazla su buhar\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>2018 tarihli bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, gelecekte atmosferik nehirlerin say\u0131s\u0131n\u0131n %10 daha az olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, ancak bunlar\u0131n %25 daha geni\u015f ve uzun olmas\u0131 ve daha fazla su ta\u015f\u0131mas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, su kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00f6netilmesini \u00e7ok daha zor hale getirebilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc su kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 olan orta \u015fiddetteki atmosferik nehirler daha az s\u0131kl\u0131kla meydana gelirken, g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar daha y\u0131k\u0131c\u0131 hale gelebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Haber ve foto\u011fraf: <a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/business\/environment\/what-californias-atmospheric-rivers-means-water-snowpack-levels-2024-01-30\/\">Reuters<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7eviri: Filiz \u00d6nay (Bu\u011fday Derne\u011fi G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi) <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birlikte \u015fiddetlenen atmosferik nehirler, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 devasa su buhar\u0131 miktar\u0131yla art\u0131k sadece ya\u011fmur getirmiyor; ani seller, toprak kaymalar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlar da yarat\u0131yor. Kurakl\u0131kla m\u00fccadeleye katk\u0131 sa\u011flarken ayn\u0131 zamanda felaketlere de neden olabilen bu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":299176,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,1461,18,716,30],"tags":[121,331],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299174"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299174"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":299180,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/299174\/revisions\/299180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/299176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=299174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=299174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}