{"id":298941,"date":"2025-02-25T16:25:23","date_gmt":"2025-02-25T13:25:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=298941"},"modified":"2025-02-25T16:25:23","modified_gmt":"2025-02-25T13:25:23","slug":"iklim-agindan-tbmmye-sunulan-iklim-kanun-teklifine-yonelik-aciklama-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/iklim-agindan-tbmmye-sunulan-iklim-kanun-teklifine-yonelik-aciklama-dogayi-insani-ve-iklimi-koruyan-bir-yasa-talep-ediyoruz\/","title":{"rendered":"\u0130klim A\u011f\u0131\u2019ndan TBMM\u2019ye Sunulan \u0130klim Kanun Teklifine Y\u00f6nelik A\u00e7\u0131klama:\u00a0Do\u011fay\u0131, \u0130nsan\u0131 ve \u0130klimi Koruyan Bir Yasa Talep Ediyoruz"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>25 \u015eubat 2025 &#8211; \u0130stanbul, T\u00fcrkiye\u2019nin iklim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan 15 sivil toplum kurulu\u015funu bir araya getiren \u0130klim A\u011f\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne (TBMM)\u00a0 sunulan ilk \u0130klim Kanunu teklifine dair yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada eksikliklere dikkat \u00e7ekerek kanun teklifinin yeniden d\u00fczenlenmesini talep etti.\u00a0<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Hem do\u011fay\u0131, hem insanlar\u0131 hem de iklimi koruyan bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7in \u0130klim A\u011f\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>\u015eeffaf, sivil toplumu s\u00fcrece d\u00e2hil eden\u00a0ve hesap verebilir,\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131\u00a0bug\u00fcnden itibaren azaltmay\u0131 hedefleyen,<\/li>\n\n\n\n<li>Fosil yak\u0131tlar\u0131 yerin alt\u0131nda b\u0131rakan,<\/li>\n\n\n\n<li>Biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve do\u011fal sistemleri koruyan,<\/li>\n\n\n\n<li>Adil ge\u00e7i\u015f mekanizmas\u0131 olu\u015fturan<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>bir \u0130klim Kanunu talep ediyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim A\u011f\u0131\u2019n\u0131n kanun teklifine dair yeniden d\u00fczenlenmesini talep etti\u011fi eksiklikler ise \u015fu \u015fekilde:\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sivil toplum yok, denetim yok!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim Kanunu sadece \u00e7evreyle ilgili bir d\u00fczenleme de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin ekonomik ve sosyal gelece\u011fini de belirleyecek kritik bir ad\u0131m. Ancak, kanun teklifi haz\u0131rlan\u0131rken bilim insanlar\u0131n\u0131n ve iklim alan\u0131nda&nbsp; \u00e7al\u0131\u015fan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n (STK) g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u015fvurulmad\u0131. Ayr\u0131ca, STK\u2019lara teklif edilen kurul ve mekanizmalarda da yer verilmedi. Bu haliyle teklif, iklim politikas\u0131nda denetim ve \u015feffafl\u0131k sa\u011flamaktan uzak kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130klimi bozan sera gazlar\u0131n\u0131 azaltm\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilim insanlar\u0131, k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 1.5\u00b0C ile s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in emisyonlar\u0131n bug\u00fcnden itibaren h\u0131zla azalt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak kanun teklifinde, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 bug\u00fcnden itibaren azaltmay\u0131 taahh\u00fct eden mutlak bir azalt\u0131m hedefi bulunmuyor. T\u00fcrkiye\u2019nin sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 hangi seviyeye kadar ve hangi h\u0131zla azaltaca\u011f\u0131 net bir \u015fekilde\u00a0ortaya konmuyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00f6m\u00fcr, gaz, petrol t\u00fcketimini bitirme hedefi yok\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede en \u00f6nemli ad\u0131m fosil yak\u0131tlar\u0131n terk edilmesi. Ancak kanun teklifi k\u00f6m\u00fcr, petrol ve gaz kullan\u0131m\u0131n\u0131n sonland\u0131r\u0131lmas\u0131na dair bir hedef i\u00e7ermiyor. Bunun yerine, azalt\u0131m y\u00f6ntemleri olarak hen\u00fcz uygulanabilirli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f\u00a0karbon yakalama ve depolama gibi teknolojileri vurguluyor ve bu teknolojilerin geli\u015fmesine dayanarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadeleyi erteliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ETS emisyon azalt\u0131m\u0131na hizmet etmeyecek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Teklif, esasen emisyon ticaret sistemini (ETS) d\u00fczenlemeye odaklan\u0131yor. Ancak, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131m\u0131n\u0131 hedeflemeden devreye al\u0131nacak bir ETS d\u00fc\u015f\u00fck karbon fiyatlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu, s\u0131\u011f bir emisyon piyasas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fme riski ta\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca, mevcut teklifle \u00f6nerilen \u201cdenkle\u015ftirme\u201d y\u00f6ntemiyle tesisler, emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak yerine fidan\u00a0dikmek gibi uygulamalarla emisyon bedeli \u00f6demekten ka\u00e7\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Adil ge\u00e7i\u015fin ad\u0131 var, mekanizmas\u0131 yok<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller gibi fosil yak\u0131ta dayal\u0131 sekt\u00f6rlerin kademeli olarak ortadan kalkmas\u0131yla etkilenecek \u00e7al\u0131\u015fanlar ve ge\u00e7imi bu sekt\u00f6rlere dayal\u0131 olan hane halklar\u0131n\u0131n ma\u011fdur olmamas\u0131 i\u00e7in adil bir ge\u00e7i\u015f mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131 gerekiyor. Ancak kanun teklifinde adil ge\u00e7i\u015f kavram\u0131 yer alsa da, buna y\u00f6nelik somut bir mekanizma sunulmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gelirler \u015firket de\u011fil, toplum yarar\u0131na kullan\u0131lmal\u0131&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ETS\u2019den elde edilecek gelirlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar ve hane halklar\u0131 yarar\u0131na kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir d\u00fczenleme bulunmuyor; gelirler yaln\u0131zca \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne ayr\u0131l\u0131yor.\u00a0Oysa iklim adaletinin bir gere\u011fi olarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri (ta\u015fk\u0131nlar, f\u0131rt\u0131nalar, orman yang\u0131nlar\u0131 vb.) nedeniyle bireylerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 kay\u0131p ve zararlar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na y\u00f6nelik bir mekanizma tan\u0131mlanmas\u0131 ve bu mekanizman\u0131n ETS gelirleriyle finanse edilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130klim A\u011f\u0131&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin iklim kriziyle m\u00fccadelesini g\u00fc\u00e7lendirecek politikalar\u0131n geli\u015ftirilmesi amac\u0131yla kurulan \u0130klim A\u011f\u0131, bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan 15 sivil toplum kurulu\u015funu kaps\u0131yor. \u0130klim A\u011f\u0131 \u00fcyeleri:<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa \u0130klim Eylem A\u011f\u0131 (CAN Europe)<\/p>\n\n\n\n<p>Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi<\/p>\n\n\n\n<p>ClientEarth<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fa Derne\u011fi<\/p>\n\n\n\n<p>Greenpeace T\u00fcrkiye<\/p>\n\n\n\n<p>Hukuk Do\u011fa ve Toplum Vakf\u0131 (HUDOTO)<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Politika ve Ara\u015ft\u0131rmalar Derne\u011fi (\u0130DPAD)<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim i\u00e7in 350 Derne\u011fi (350 T\u00fcrkiye)<\/p>\n\n\n\n<p>Mekanda Adalet Derne\u011fi (MAD)<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Ekonomi ve Finans Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi (SEFiA)<\/p>\n\n\n\n<p>Temiz Hava Hakk\u0131 Derne\u011fi<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcretim Ekonomisi Derne\u011fi<\/p>\n\n\n\n<p>TEMA, T\u00fcrkiye Erozyonla M\u00fccadele, A\u011fa\u00e7land\u0131rma ve Do\u011fal Varl\u0131klar\u0131 Koruma Vakf\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>WWF-T\u00fcrkiye (Do\u011fal Hayat\u0131 Koruma Vakf\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>Ye\u015fil D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>25 \u015eubat 2025 &#8211; \u0130stanbul, T\u00fcrkiye\u2019nin iklim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan 15 sivil toplum kurulu\u015funu bir araya getiren \u0130klim A\u011f\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne (TBMM)\u00a0 sunulan ilk \u0130klim Kanunu teklifine dair yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada eksikliklere dikkat \u00e7ekerek kanun&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":298942,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,336,716,1475,30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298941"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298941"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298943,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298941\/revisions\/298943"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}