{"id":298820,"date":"2025-01-08T11:56:59","date_gmt":"2025-01-08T08:56:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=298820"},"modified":"2025-01-08T11:57:02","modified_gmt":"2025-01-08T08:57:02","slug":"soframizda-zehir-istemiyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/soframizda-zehir-istemiyoruz\/","title":{"rendered":"Sofram\u0131zda Zehir \u0130stemiyoruz"},"content":{"rendered":"\n<p>2024 y\u0131l\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde Avrupa Birli\u011fine ihra\u00e7 edilen g\u0131dalarda ard arda pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Bildirimi yap\u0131lan pestisitlerin bir k\u0131sm\u0131 \u00fclkemizde kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanan pestisitlerden.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisitler, tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerde zararl\u0131 organizmalar\u0131n (b\u00f6cekler, yabani otlar, mantarlar, kemirgenler gibi) kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla kullan\u0131lan kimyasal maddeler veya mikroorganizmalard\u0131r. Tar\u0131mda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bu maddeler, hedef al\u0131nan canl\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek veya etkisiz hale getirmek \u00fczere form\u00fcle edilir. Ancak, pestisitlerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yaln\u0131zca hedef organizmay\u0131 de\u011fil, \u00e7evredeki di\u011fer canl\u0131lar\u0131 ve ekosistemleri de olumsuz etkileyerek insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ve do\u011faya ciddi zararlar verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit kelimesi, &#8220;pestis&#8221; (Latince&#8217;de &#8220;zararl\u0131&#8221;) ve &#8220;-cide&#8221; (\u00f6ld\u00fcrmek) eklerinden t\u00fcremi\u015ftir. Bu, pestisitlerin esasen &#8220;\u00f6ld\u00fcrmek&#8221; amac\u0131yla tasarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. B\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler (insektisit), mantar \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler (fungisit) ve yabani ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler (herbisit) gibi farkl\u0131 t\u00fcrleri vard\u0131r. Tar\u0131m ilac\u0131, bitki koruma \u00fcr\u00fcn\u00fc vb. gibi adlarla sat\u0131lan bu \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011findeki aktif maddelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00f6z\u00fcnde zehirdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130la\u00e7 de\u011fil zehir!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eczanelerden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ila\u00e7lar yan etkilerine ra\u011fmen kullanan canl\u0131y\u0131 iyile\u015ftirmek veya hastal\u0131\u011f\u0131n etkisini azaltmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r oysa pestisitler hedef al\u0131nan canl\u0131y\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca pestisitler, uyguland\u0131klar\u0131 alanlardan topra\u011fa, suya ve havaya yay\u0131labilir; bu nedenle hedef d\u0131\u015f\u0131 organizmalar, do\u011fal ortamlar ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde ciddi tehditler olu\u015fturur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Her y\u0131l d\u00fcnya genelinde 385 milyon pestisit zehirlenmesi vakas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Pestisitler parkinson, l\u00f6semi, meme kanseri, tip 2 diyabet, ast\u0131m, alerji, obezite gibi kronik hastal\u0131klara ve hormonal bozukluklara yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra pestisitler topra\u011fa, suya ve havaya kar\u0131\u015farak sadece hedef al\u0131nan canl\u0131lar\u0131 de\u011fil, b\u00fct\u00fcn ekosistemi olumsuz etkiliyor. Pestisitler sebebiyle t\u00fcm b\u00f6cek pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n %41\u2019i azalm\u0131\u015f durumda ve b\u00fct\u00fcn t\u00fcrlerin \u00fc\u00e7te biri yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kentlerde parklar, bah\u00e7eler, okullar gibi alanlarda da kullan\u0131lan pestisitlerin %98\u2019den fazlas\u0131 ile ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fclerin %95\u2019i, kullan\u0131lan bitki ya da \u00fcr\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda havaya, suya, topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131yor ve hedefte olmayan canl\u0131 t\u00fcrlerine bula\u015f\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tar\u0131m zehirleri yasaklans\u0131n!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hem sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 etkileyen hem de havay\u0131, suyu, topra\u011f\u0131 kirleten D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan son derece tehlikeli, y\u00fcksek seviyede tehlikeli ve muhtemel kanserojen olarak ilan edilen 8 pestisit etken maddesi \u015funlar:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Fenamiphos: \u00c7ok tehlikeli; solundu\u011funda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkili; \u00fcreme sistemine zararl\u0131; n\u00f6rolojik geli\u015fim bozucu; \u00e7ift\u00e7iler ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerine \u00e7ok zararl\u0131; ar\u0131lar, ku\u015flar, faydal\u0131 b\u00f6cekler ve su canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zehirli.<\/li>\n\n\n\n<li>Malathion: \u00c7ok tehlikeli; hormonal sistem bozucu; \u015f\u00fcpheli \u00fcreme sistemi bozucu; n\u00f6rolojik geli\u015fim bozucu; ar\u0131lar, ku\u015flar, faydal\u0131 b\u00f6cekler ve su canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zehirli.<\/li>\n\n\n\n<li>Glyphosate: Muhtemel kanserojen; hormonal sistem bozucu<\/li>\n\n\n\n<li>Beta-cyfluthrin: \u00c7ok tehlikeli; n\u00f6rolojik geli\u015fim bozucu; \u015f\u00fcpheli hormonal sistem bozucu; \u00fcreme sistemine zararl\u0131; solundu\u011funda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkili; \u00e7ift\u00e7iler ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerine \u00e7ok zararl\u0131; ar\u0131lar, ku\u015flar, faydal\u0131 b\u00f6cekler ve su canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zehirli; biyolojik birikim yapar.<\/li>\n\n\n\n<li>Zeta-cypermethrin: \u00c7ok tehlikeli; muhtemel kanserojen; hormonal sistem bozucu; ar\u0131lar ve su canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zehirli.<\/li>\n\n\n\n<li>Formetanate \/ formetanate hydrochloride: \u00c7ok tehlikeli; solundu\u011funda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkili; \u00e7ift\u00e7ilere ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerine \u00e7ok zararl\u0131; ar\u0131lar, faydal\u0131 b\u00f6cekler ve su canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zararl\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>Tefluthrin: \u00c7ok tehlikeli; solundu\u011funda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkili; n\u00f6rolojik geli\u015fim bozucu; \u00e7ift\u00e7ilere ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerine \u00e7ok zararl\u0131; ar\u0131lar ve su canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zehirli; biyolojik birikim yapar.<\/li>\n\n\n\n<li>Zinc phosphide: \u00c7ok tehlikeli; \u00fcreme sistemine zararl\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Pestisitte G\u00fcvenli Doz Olabilir mi?&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, baz\u0131 pestisitlerin d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda dahi endokrin (hormonal) sistemde bozukluklara yol a\u00e7arak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tehdit edebilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Endokrin bozucular, hormon sistemine etki ederek insan v\u00fccudunun do\u011fal sinyal mekanizmalar\u0131n\u0131 bozan kimyasallard\u0131r. Pestisitlerin aktif bile\u015fenleri, hormonlar\u0131 taklit ederek ya da bloklayarak; tiroid, \u00fcreme sistemi, b\u00fcy\u00fcme, davran\u0131\u015f ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k fonksiyonlar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisitlerin g\u0131dalarda bulunabilece\u011fi Maksimum Kal\u0131nt\u0131 Seviyesi, bir kimyasal\u0131n toksik etkilerinin ancak belirli bir dozu a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131na dayan\u0131yor. Ancak ara\u015ft\u0131rmalar, hormonal ve n\u00f6rolojik geli\u015fim bozucu olarak tan\u0131mlanan pestisitlerin, Maksimum Kal\u0131nt\u0131 Seviyesi de\u011ferlerinin alt\u0131nda olsa bile sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ard arda uygulanan pestisitlerin birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda daha zararl\u0131 hale geldiklerini g\u00f6steren ara\u015ft\u0131rmalar var. Bu \u201ckokteyl etkisi\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Ancak, mevcut d\u00fczenlemeler kimyasallar\u0131 tek tek inceliyor ve kokteyl etkisini de\u011ferlendirmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sofram\u0131zda zehir istemiyoruz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu\u011fday Derne\u011fi\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Zehirsiz Sofralar Projesi kapsam\u0131nda tar\u0131m zehirlerinin yasaklanmas\u0131 ve alternatiflerinin desteklenmesi i\u00e7in bir araya gelen \u00f6rg\u00fctler bug\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Zehirsiz Sofralar Platformu \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Zehirsiz Sofralar Platformu\u2019nun, bizleri ve di\u011fer do\u011fal varl\u0131klar\u0131 zehirleyen pestisitlerin yasaklanmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kampanyada Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan taleplerimiz \u015f\u00f6yle:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Tar\u0131mda kullan\u0131lan ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan son derece tehlikeli, y\u00fcksek seviyede tehlikeli ve muhtemel kanserojen 8 pestisit etken maddesi acilen yasaklans\u0131n.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130nsan ve \u00e7evreye zararl\u0131 pestisitlerin tamam\u0131na 2030\u2019a kadar yasaklama getirilsin. Do\u011fa dostu, zehirsiz y\u00f6ntemlerle tar\u0131msal \u00fcretime ge\u00e7i\u015f i\u00e7in gerekli ad\u0131mlar at\u0131ls\u0131n.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130nsana ve do\u011faya zarar vermeyen agroekolojik y\u00f6ntemlerle tar\u0131m yapan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticileri destekleyici, \u00f6zendirici politikalar hayata ge\u00e7irilsin.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131lan pestisitlerle ilgili denetimler art\u0131r\u0131ls\u0131n, elde edilen denetim sonu\u00e7lar\u0131 kamuoyunda \u015feffaf bi\u00e7imde payla\u015f\u0131ls\u0131n.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fi, temiz toprak, su ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 2019&#8217;da Zehirsiz Sofralar Platformu taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan <a href=\"https:\/\/change.org\/zehirsizsofralar\">Zehirsiz Sofralar kampanyas\u0131<\/a>n\u0131 imzalayarak zehirsiz bir gelecek i\u00e7in destek olabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zehirsiz Sofralar m\u00fcmk\u00fcn\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m zehiri pestisitlerden kurtulmak, \u00fcretimden t\u00fcketime ve pazarlama kanallar\u0131na kadar ciddi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc gerektiriyor. Sorumluluk ne sadece \u00e7ift\u00e7ilere ne de t\u00fcketicilere y\u00fcklenebilir! Tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi, pestisitlerin kademeli olarak yasaklanarak do\u011fa dostu agroekolojik \u00fcretime ge\u00e7i\u015f i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetlerin, yerel y\u00f6netimlerin, \u015firketlerin, t\u00fcccarlar\u0131n, esnaf\u0131n, \u00fcretici \u00f6rg\u00fctleri ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m zehirlerinden kurtulmak i\u00e7in mutfa\u011f\u0131n\u0131za gelmesini beklemeyin:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Do\u011fa dostu y\u00f6ntemlerle yeti\u015ftirilmi\u015f \u00fcr\u00fcnleri tercih edin.<\/li>\n\n\n\n<li>Do\u011fa dostu \u00fcretim yapan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcr\u00fcnlerini alarak onlar\u0131 destekleyin.<\/li>\n\n\n\n<li>Pestisitlerin yasaklanarak do\u011fa dostu \u00fcretimi \u00f6zendirici tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesini talep edin.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zehirsiz g\u0131daya ula\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/zs_brosur.pdf\">Zehirsiz Sofralar M\u00fcmk\u00fcn rehberi<\/a> ile ke\u015ffedebilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2024 y\u0131l\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde Avrupa Birli\u011fine ihra\u00e7 edilen g\u0131dalarda ard arda pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Bildirimi yap\u0131lan pestisitlerin bir k\u0131sm\u0131 \u00fclkemizde kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanan pestisitlerden. Pestisitler, tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerde zararl\u0131 organizmalar\u0131n (b\u00f6cekler, yabani otlar, mantarlar, kemirgenler gibi) kontrol&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":298821,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,18,42,43,49,41,716,91,25,1135],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298820"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298822,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298820\/revisions\/298822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}