{"id":298408,"date":"2024-09-04T15:43:50","date_gmt":"2024-09-04T12:43:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=298408"},"modified":"2024-09-04T17:51:23","modified_gmt":"2024-09-04T14:51:23","slug":"dunya-isindikca-agaclarin-kuzeye-goc-etmesine-yardimci-olmak-onlari-koruyabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/dunya-isindikca-agaclarin-kuzeye-goc-etmesine-yardimci-olmak-onlari-koruyabilir-mi\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a a\u011fa\u00e7lar\u0131n kuzeye g\u00f6\u00e7 etmesine yard\u0131mc\u0131 olmak onlar\u0131 koruyabilir mi?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile birlikte bir\u00e7ok t\u00fcr daha serin iklimlere do\u011fru ilerliyor, ancak a\u011fa\u00e7lar bu de\u011fi\u015fime ayak uyduram\u0131yor. Baz\u0131 ekolojistler, bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn destekli g\u00f6\u00e7 (assisted movement) oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 Sussex&#8217;teki Knepp arazisinde kadim bir me\u015fe a\u011fac\u0131n\u0131n tepesinde beyaz bir leylek da\u011f\u0131n\u0131k bir yuva yapm\u0131\u015f. Leylekler, 2020 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta y\u00fczy\u0131llard\u0131r ilk kez bir yavru leyle\u011fin do\u011fmas\u0131yla man\u015fetlere \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bizonlar, kunduzlar ve ak kuyruklu kartallar\u0131n yan\u0131nda, bu leylekler de son as\u0131rda ekosistemlerine yeniden kazand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir\u00e7ok t\u00fcrden sadece biri. Buna kar\u015f\u0131n, me\u015fe a\u011fac\u0131 12.000 y\u0131ld\u0131r burada kesintisiz olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak ekolojist Charlie Gardner, me\u015fe a\u011fac\u0131n\u0131n gelece\u011finden endi\u015fe duyuyor. 2050 y\u0131l\u0131na kadar Londra&#8217;n\u0131n iklimi Barselona&#8217;n\u0131nkine benzeyebilir, uzun yaz kurakl\u0131klar\u0131 ya\u015fanabilir. Bu kadim a\u011fa\u00e7lar, b\u00f6yle ko\u015fullarda geli\u015fmek \u00fczere tasarlanmam\u0131\u015f. Gardner, &#8220;Daha fazla a\u011fa\u00e7 \u00f6lecek ve \u00fcreme ba\u015far\u0131s\u0131 azalacak&#8221; diyor. D\u00fcnya genelinde, benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f s\u0131cakl\u0131klar ve habitat kayb\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan milyonlarca canl\u0131 t\u00fcr\u00fc yer de\u011fi\u015ftiriyor. \u0130klim krizi alglerden kelebeklere, tahtakurular\u0131ndan ku\u015flara kadar bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fcn kuzeye do\u011fru kaymas\u0131na neden oluyor. 2011&#8217;de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, t\u00fcrler on y\u0131lda ortalama 17 km h\u0131zla kuzeye do\u011fru hareket ediyor. Bu ortalama, saatte 20 cm\u2019ye e\u015fde\u011fer &#8211; \u00f6nceki tahminlerden iki ila \u00fc\u00e7 kat daha h\u0131zl\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 canl\u0131lar daha h\u0131zl\u0131 hareket ediyor. \u00d6rne\u011fin, virg\u00fcl kelebe\u011fi y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 11 km kuzeye do\u011fru ilerliyor. Ancak a\u011fa\u00e7lar bu \u00f6l\u00e7e\u011fin di\u011fer ucunda yer al\u0131yor. Onlar\u0131 g\u00f6\u00e7 eden canl\u0131lar olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filiminde de\u011filiz; b\u00f6cekler, ku\u015flar ve memelilerin aksine yava\u015f b\u00fcy\u00fcrler ve k\u00f6kleri topra\u011fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak ormanlar da nesiller ve y\u00fczy\u0131llar boyunca yava\u015f yava\u015f hareket eder; \u0131l\u0131man iklimlerde filizlenen fidanlar ba\u015far\u0131l\u0131 olurken, daha zorlu ko\u015fullarda olanlar ba\u015far\u0131s\u0131z olur. A\u011fa\u00e7lar\u0131n \u015fu anki sorunu ise h\u0131zla ilgili: Bug\u00fcn dikilen bir\u00e7ok a\u011fa\u00e7, 100 y\u0131l boyunca olgunla\u015fmayacak ve iklim krizinin neden oldu\u011fu de\u011fi\u015fiklikler, a\u011fa\u00e7lar\u0131n uyum sa\u011flayamayaca\u011f\u0131 kadar h\u0131zl\u0131. Bu sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan Gardner, giderek artan say\u0131da ekolojist ve bilim insan\u0131 gibi radikal ve tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neriyor: A\u011fa\u00e7lara bu g\u00f6\u00e7lerinde yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cE\u011fer varsay\u0131m, her \u015feyin oldu\u011fu gibi kalaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeyse \u2013 kalmayacak,\u201d diyor Gardner. \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finden \u00e7\u0131kar\u0131lacak ders, gelece\u011fin ge\u00e7mi\u015fe benzemeyece\u011fidir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Orman Ekolojisine Etkileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fa\u00e7lar\u0131n s\u0131cakl\u0131k sorunu can s\u0131k\u0131c\u0131 boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f durumda. 2022&#8217;deki kurakl\u0131kta Kew Kraliyet Botanik Bah\u00e7eleri 400&#8217;den fazla a\u011fa\u00e7 kaybetti. Normal bir y\u0131lda ise bu say\u0131 30&#8217;dur. Ara\u015ft\u0131rmalar, \u0130ngiliz me\u015fesi, kay\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f hu\u015f ve \u00e7obanp\u00fcsk\u00fcl\u00fcn\u00fcn daha y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara ve daha uzun kurak d\u00f6nemlere kar\u015f\u0131 \u00f6zellikle savunmas\u0131z oldu\u011funu ve Kew&#8217;deki t\u00fcm a\u011fa\u00e7 t\u00fcrlerinin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n iklim krizi nedeniyle risk alt\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6steriyor. D\u00fcnya \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a, g\u00fcney \u0130ngiltere&#8217;de yeni kurulan gen\u00e7 a\u011fa\u00e7lar ilk etkilenenler aras\u0131nda olacak, daha s\u0131k ve yo\u011fun yaz kurakl\u0131klar\u0131 s\u0131ras\u0131nda b\u00fcy\u00fcme d\u00fc\u015fecek ve \u00f6l\u00fcmler artacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD&#8217;de kuzey k\u0131z\u0131l me\u015feleri ve balsam k\u00f6knar\u0131n\u0131n kuzeye do\u011fru hareket etti\u011fine dair a\u00e7\u0131k i\u015faretler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve bunun orman ekolojisi \u00fczerinde \u00f6nemli etkileri olacak. \u00dclkenin kuzeydo\u011fusu, y\u00fczy\u0131llar boyunca yerli Abenaki halk\u0131n\u0131n, \u00f6zsuyunu yarat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bir arma\u011fan\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feker ak\u00e7aa\u011fac\u0131 a\u011fa\u00e7lar\u0131 i\u00e7in yak\u0131nda \u00e7ok s\u0131cak olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hava \u00e7ok \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, a\u011fa\u00e7lar hastalanmaya ba\u015flar: stres belirtileri aras\u0131nda g\u00f6lgeliklerin d\u00fc\u015fmesi, b\u00fcy\u00fcmenin azalmas\u0131, yapraklar\u0131n renginin solmas\u0131 ve baz\u0131 durumlarda \u00f6l\u00fcm yer al\u0131r. Modeller, 2100 y\u0131l\u0131na kadar yakla\u015f\u0131k 4 derecelik en k\u00f6t\u00fc durumdaki \u0131s\u0131nma y\u00f6r\u00fcngesi alt\u0131nda, t\u00fcyl\u00fc hu\u015f, di\u015fbudak, me\u015fe ve karaa\u011fa\u00e7lar\u0131n 2080&#8217;lerde Britanya&#8217;n\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde savunmas\u0131z kalabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Bu veriler y\u00fcksek d\u00fczeyde belirsizlikle birlikte geliyor &#8211; farkl\u0131 iklim projeksiyonlar\u0131 bize a\u011fa\u00e7lar\u0131n nas\u0131l tepki verece\u011fi konusunda farkl\u0131 \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor. Forestry England&#8217;da \u00e7evre ve ormanc\u0131l\u0131k planlama m\u00fcd\u00fcr\u00fc olan Andrew Stringer, \u201cHerhangi bir t\u00fcr hakk\u0131nda emin olamay\u0131z\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/BULTEN-4.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"522\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/BULTEN-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-298412\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/BULTEN-4.png 1000w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/BULTEN-4-300x157.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/BULTEN-4-768x401.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Foto\u011fraf: Toby Melville\/Reuters<br>Londra&#8217;daki Kew Kraliyet Botanik Bah\u00e7eleri&#8217;nin a\u011fa\u00e7 koleksiyonlar\u0131 sorumlusu, 2022&#8217;de kurakl\u0131ktan zarar g\u00f6ren bir do\u011fu \u00e7\u0131nar\u0131n\u0131n d\u00f6k\u00fclen yapraklar\u0131n\u0131 tutuyor. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Koruma uzmanlar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 Sussex ormanl\u0131k alan\u0131nda, a\u011fa\u00e7lardan karatavuklar\u0131n ve \u00e7itlembiklerin \u015fark\u0131lar\u0131 duyulabilir. Gelecekte bunlara Akdeniz a\u011fustosb\u00f6cekleri ve c\u0131rc\u0131r b\u00f6ceklerinin sesleri de kat\u0131labilir. Gardner, g\u00fcneyli t\u00fcrleri ta\u015f\u0131yarak \u0130ngiliz ormanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131 s\u0131cak hava dalgalar\u0131na ve kurakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 daha dayan\u0131kl\u0131 hale getirmemiz gerekti\u011fine inanan ekolojistler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu uygulama \u201cdestekli g\u00f6\u00e7\u201d (assisted migration) ya da destekli kolonizasyon (assisted colonisation) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor&nbsp; ve olduk\u00e7a tart\u0131\u015fmal\u0131. Koruma uzmanlar\u0131 uzun zamand\u0131r yerli olmayan t\u00fcrlerin getirilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunu yapmak, do\u011faya m\u00fcdahale etmek anlam\u0131na gelir diyorlar ve yerli \u00e7evreye b\u00fcy\u00fck zararlar verebilecek istilac\u0131 t\u00fcrlerin kazara getirilme riskini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak di\u011ferleri, bu arg\u00fcmanlar\u0131n \u0131s\u0131nan iklimin neden oldu\u011fu de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131 ve boyutuyla ba\u015fa \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fik Krall\u0131k h\u00fck\u00fcmetinin \u00e7evre denetim kurumu Natural England, destekli g\u00f6\u00e7\u00fcn nas\u0131l i\u015fleyebilece\u011fini incelemek i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu olu\u015fturdu. \u00c7al\u0131\u015fma grubunun bir par\u00e7as\u0131 olan Liverpool John Moores \u00dcniversitesi&#8217;nden koruma ekolojisti Sarah Dalrymple, \u201c\u0130lk kez bir \u015feyleri ta\u015f\u0131maktan a\u00e7\u0131k\u00e7a bahsedebiliyoruz,\u201d diyor. \u201cKariyerimin ba\u015flar\u0131nda anlat\u0131 hep ge\u00e7mi\u015fteki durumlar\u0131 geri kazand\u0131rmak \u00fczerineydi, ancak ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mda daha ba\u011f\u0131ms\u0131z hale geldik\u00e7e bunun imkans\u0131z oldu\u011funu fark ettim \u2013 art\u0131k bunu yapamay\u0131z. \u0130klimi o kadar \u00e7ok de\u011fi\u015ftiriyoruz ki, biraz daha yarat\u0131c\u0131 olmam\u0131z gerekiyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;T\u00fcm risklerden asla kurtulamazs\u0131n\u0131z, ancak hareketsizlikte de bir risk vard\u0131r.&#8221; Sarah Dalrymple<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 bilim insanlar\u0131 belirli t\u00fcrlerin, \u00fclke i\u00e7inde veya yurt d\u0131\u015f\u0131ndan, y\u00fczlerce kilometre kuzeye ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 savunuyor. Kew, iklim a\u00e7\u0131s\u0131ndan en savunmas\u0131z t\u00fcrlerin, \u0130berya di\u015fbuda\u011f\u0131 (Portekiz ve \u0130spanya&#8217;dan), Montezuma \u00e7am\u0131 (Orta Amerika&#8217;dan) ve ka\u015f\u0131k me\u015fesi (Meksika&#8217;dan) ile de\u011fi\u015ftirilebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. G\u00fcney \u0130ngiltere, daha iyi yang\u0131nlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kan, g\u00fcney Fransa&#8217;n\u0131n kuru manzaralar\u0131na \u00f6zg\u00fc sert yaprakl\u0131 \u00e7al\u0131lar ve k\u00fc\u00e7\u00fck a\u011fa\u00e7lar ile, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklarla Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;a \u00f6zg\u00fc t\u00fcrlerden daha iyi ba\u015fa \u00e7\u0131kabilecek g\u00fcney Avrupa me\u015felerine ev sahipli\u011fi yapabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011ferleri, bir kerede birden fazla t\u00fcr\u00fcn ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131, sadece a\u011fa\u00e7lar\u0131n de\u011fil t\u00fcm ekosistemin nakledilmesi gerekti\u011fini savunuyor. Birle\u015fik Krall\u0131k Ekoloji ve Hidroloji Merkezi&#8217;nden James Bullock, g\u00fcney Britanya&#8217;da \u00e7e\u015fitli Akdeniz tarz\u0131 ormanl\u0131k alanlar veya \u00e7ay\u0131rlardan olu\u015fan pilot b\u00f6lgelerin kurulabilece\u011fini ve ard\u0131ndan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha geni\u015f \u00e7apta uygulanabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00c7e\u015fitli ekosistemleri denemek ve hangilerinin iklim de\u011fi\u015ftik\u00e7e iyi tepki verdi\u011fini g\u00f6rmek isteyebiliriz. Bu bir deney.\u201d diyor Bullock, \u201cEn b\u00fcy\u00fck zorluk, gelece\u011fin ne getirece\u011fini bilmememiz.\u201d 2050 y\u0131l\u0131nda g\u00fcney Britanya\u2019da ba\u015far\u0131l\u0131 olan bir habitat, 2070 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde art\u0131k uygun olmayabilir. \u201cKo\u015fullar de\u011fi\u015fmeye devam edecek,\u201d diyor Bullock. \u201cBu sorunlar\u0131 ele almaya ba\u015flamal\u0131 ve \u2018bu biraz tehlikeli\u2019, \u2018bu biraz endi\u015fe verici\u2019 diyerek bir kenara itmek yerine onlar\u0131 dikkatlice d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Orman Komisyonu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan bir rapora g\u00f6re, de\u011fi\u015fen iklim k\u00fcresel olarak ormanc\u0131l\u0131k i\u00e7in \u00f6nemli bir sorun: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u201cHi\u00e7bir \u015fey yapmamak, mant\u0131kl\u0131 bir se\u00e7enek de\u011fil.\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Forestry England&#8217;dan Stringer, yayg\u0131n a\u011fa\u00e7 hastal\u0131\u011f\u0131 tahminlerinin \u201ck\u00f6t\u00fcmser\u201d oldu\u011funa inan\u0131yor &#8211; ancak bir orman i\u00e7indeki t\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011fini art\u0131rman\u0131n \u201cm\u00fckemmel bir fikir\u201d oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ticari ormanc\u0131lar zaten de\u011fi\u015fime haz\u0131rl\u0131k yap\u0131yor. Kent&#8217;teki Pleasant Orman\u0131 ad\u0131 verilen bir b\u00f6lgede, Fransa\u2019daki ana a\u011fa\u00e7lardan k\u00fc\u00e7\u00fck yaprakl\u0131 \u0131hlamur ve g\u00fcrgen tohumlar\u0131, \u0130talya\u2019dan ise bir Akdeniz di\u015fbuda\u011f\u0131 t\u00fcr\u00fc getiriyorlar. Di\u011fer b\u00f6lgelerde ise daha s\u0131cak ve daha kuru ko\u015fullara al\u0131\u015fk\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in Fransa\u2019dan saps\u0131z me\u015fe tohumlar\u0131 getirmeyi umuyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Stringer\u2019a g\u00f6re, Avrupa\u2019dan yerli t\u00fcrlerin ta\u015f\u0131nmas\u0131 nispeten g\u00fcvenli \u00e7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcrler birlikte evrimle\u015fmi\u015f. Bir\u00e7ok kuzey Avrupa t\u00fcr\u00fc, Man\u015f Denizi olmasayd\u0131 do\u011fal olarak Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019a kolonize olabilirdi. Daha uzak yerlerden gelen t\u00fcrler ise farkl\u0131 bir ekolojik ni\u015fte evrimle\u015ftikleri i\u00e7in istilac\u0131 olma ve zarar verme olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Beklenmedik Sonu\u00e7lar<\/strong><br>Bir\u00e7ok do\u011fa korumac\u0131, destekli g\u00f6\u00e7\u00fcn beklenmedik sonu\u00e7lar\u0131 ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemezli\u011fi konusunda endi\u015feli. Woodland Trust&#8217;tan Andrew Allen, <strong>&#8220;Ekosistemlerin toptan ta\u015f\u0131nmas\u0131 geri al\u0131namaz, bu y\u00fczden son \u00e7are olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir&#8221;<\/strong> diyor. &#8220;Ormanl\u0131k alanlar\u0131m\u0131zdaki yaban hayat\u0131 genellikle yerli a\u011fa\u00e7lara ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r; \u00f6rne\u011fin, 300&#8217;den fazla t\u00fcr tamamen yerli me\u015fe a\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131za ba\u011f\u0131ml\u0131.&#8221; diye ekliyor. <strong>Allen, yerli a\u011fa\u00e7lar\u0131n iklim de\u011fi\u015fikliklerine uyum sa\u011flamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131, do\u011fal yenilenmeyi te\u015fvik etmeyi, mevcut ormanl\u0131k alanlar\u0131 geni\u015fletmeyi ve birle\u015ftirmeyi ve arazi sahiplerini ormanlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirme konusunda desteklemeyi \u00f6nceliklendirmemiz gerekti\u011fine inan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, zamanla baz\u0131 ormanlar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek. Bu, d\u00fcnyadaki ba\u015fka yerlerden t\u00fcrleri ormanlar\u0131m\u0131za eklememiz gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmez,&#8221; diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Destekli g\u00f6\u00e7 fikri ilk olarak 1980&#8217;lerde ortaya at\u0131ld\u0131, ancak yirmi y\u0131l sonra daha kapsaml\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bu alandaki ara\u015ft\u0131rma eksikli\u011fi ve t\u00fcrlerin yer de\u011fi\u015ftirmesine kar\u015f\u0131 uzun s\u00fcredir devam eden endi\u015fe nedeniyle, destekli g\u00f6\u00e7\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131 h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bilinmiyor. \u00d6zellikle ekosistemlerin toptan ta\u015f\u0131nmas\u0131 gibi daha a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6neriler i\u00e7in g\u00fcvenilir vaka \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7ok az.<\/p>\n\n\n\n<p>Haber: Phobe Weston &#8211; <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/article\/2024\/aug\/19\/the-world-is-getting-hotter-could-helping-englands-trees-migrate-northwards-protect-them-climate-aoe\">The Guardian<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Kapak Foto\u011fraf\u0131: Louise Jasper<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7eviri: \u00d6zlem G\u00fcrtunca<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile birlikte bir\u00e7ok t\u00fcr daha serin iklimlere do\u011fru ilerliyor, ancak a\u011fa\u00e7lar bu de\u011fi\u015fime ayak uyduram\u0131yor. Baz\u0131 ekolojistler, bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn destekli g\u00f6\u00e7 (assisted movement) oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bat\u0131 Sussex&#8217;teki Knepp arazisinde kadim bir me\u015fe&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":298409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,1461,716,29,72],"tags":[640,8,33,918],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298408"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298408"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298414,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298408\/revisions\/298414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}