{"id":298165,"date":"2024-05-01T09:23:38","date_gmt":"2024-05-01T06:23:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=298165"},"modified":"2024-05-01T09:23:38","modified_gmt":"2024-05-01T06:23:38","slug":"metan-yeni-yenilenebilir-enerji-kaynagi-olabilir-mi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/metan-yeni-yenilenebilir-enerji-kaynagi-olabilir-mi-2\/","title":{"rendered":"Menstrual e\u015fitsizli\u011fe s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Menstrual d\u00f6ng\u00fclerin nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fi \u00e7evresel bir mesele olmakla birlikte k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k ve sosyal adalet meselesi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 2 milyar menstrual \u00fcr\u00fcn sifonla at\u0131l\u0131yor. Plajlarda kanalizasyonla ilgili at\u0131klar\u0131n y\u00fczde 10&#8217;unu regl pedleri, astarlar\u0131, tamponlar\u0131 ve tampon aplikat\u00f6rleri olu\u015fturuyor. Pamuksu g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerine ra\u011fmen pedler ve tamponlar, par\u00e7alanmas\u0131 bin y\u0131l s\u00fcrebilen plastikler i\u00e7eriyor. &nbsp; \u00dcstelik Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta menstrual \u00fcreticilerinin \u00fcr\u00fcnlerinin i\u00e7inde ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011fu da bulunmuyor. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, tek kullan\u0131ml\u0131k regl \u00fcr\u00fcnlerinin toksik kimyasallar i\u00e7erdi\u011fi tespit edildi ve aktivistler \u00fcreticileri, potansiyel olarak zararl\u0131 bu \u00fcr\u00fcnleri G\u00fcney\u2019deki&nbsp; k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na dayatt\u0131klar\u0131 i\u00e7in ele\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir alternatifler ise halihaz\u0131rda mevcuttur. Adet kaplar\u0131, regl \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 ve y\u0131kanabilir pedler gibi yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnler daha az at\u0131k yaratmakla birlikte 10 y\u0131la kadar dayanabiliyor. \u0130lk etapta daha pahal\u0131ya mal olsalar da uzun vadede \u00e7ok daha ucuzlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yeniden kullan\u0131labilir regl \u00fcr\u00fcnlerinin yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131, hem \u00e7evresel at\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 hem de regl e\u015fitsizliklerinin hafifletilmesi i\u00e7in bir ara\u00e7 olabilir. Yani herkesin g\u00fcvenli ve uygun fiyatl\u0131 regl \u00fcr\u00fcnlerine eri\u015fimini sa\u011flayabilir. Esas mesele ise insanlar\u0131n bunlar\u0131 kullanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnlerin te\u015fvik edilmesi&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yeniden kullan\u0131labilir regl \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engeller aras\u0131nda y\u00fcksek \u00f6n maliyetler, bu \u00fcr\u00fcnlerin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair bilgi eksikli\u011fi ve regl d\u00f6neminin toplumda bir tabu olarak yer almas\u0131 ve saklanmas\u0131 gereken kirli bir \u015fey oldu\u011funa dair k\u00fclt\u00fcrel inan\u00e7lar bulunuyor. Bu regl tabusu devam etti\u011fi s\u00fcrece, regl olan insanlar bir adet kab\u0131n\u0131 umumi tuvalette durulamaktan utanabilir veya s\u0131zd\u0131rma ihtimaline kar\u015f\u0131 yeni bir \u00fcr\u00fcn\u00fc denemekten korkabilirler. Regl \u00fcr\u00fcnleri pazar\u0131n\u0131n k\u00e2r odakl\u0131 yap\u0131s\u0131 da tek kullan\u0131ml\u0131k \u00fcr\u00fcnlerin tekrar kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnlere k\u0131yasla daha yayg\u0131n olmas\u0131n\u0131n bir ba\u015fka nedeni.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sko\u00e7 h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, \u00fclkedeki t\u00fcm tek kullan\u0131ml\u0131k regl \u00fcr\u00fcnleri pazar\u0131n\u0131n menstrual kaplara kaymas\u0131 halinde, toplam pazar de\u011ferinin y\u0131lda 48 milyon sterlinden 1,1 milyon sterline d\u00fc\u015fece\u011fini g\u00f6sterdi. Bu da b\u00fcy\u00fck markalar\u0131n ge\u00e7i\u015fi i\u00e7in pek te\u015fvik edici bir durum de\u011fil. Yine de menstrual ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 ve aktivistler, bu engellerin menstrual e\u011fitim ve yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnlere \u00fccretsiz eri\u015fim ile a\u015f\u0131labilece\u011fine inan\u0131yor.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Al\u0131\u015fkanl\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnler giderek daha pop\u00fcler hale gelirken sosyal medya bu pop\u00fclariteyi sa\u011flayan as\u0131l unsur oldu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Aralar\u0131nda Hertfordshire&#8217;daki bir at\u0131k idaresinin de bulundu\u011fu sadece birka\u00e7 kamu yetkilisi yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnleri te\u015fvik etmek i\u00e7in harekete ge\u00e7ti. Ge\u00e7ti\u011fimiz ay itibariyle \u0130spanya&#8217;n\u0131n Katalonya b\u00f6lgesindeki eczaneler \u00fccretsiz adet kaplar\u0131, regl \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 ve yeniden kullan\u0131labilir bez pedler da\u011f\u0131tmaya ba\u015flad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Regl \u00fcr\u00fcnleri bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline geldi. Pek \u00e7ok insan ilk regl oldu\u011funda annesinin verdi\u011fi markay\u0131 kullan\u0131yor. Kimseyi se\u00e7imlerinden dolay\u0131 utand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yoruz, sadece yeniden kullan\u0131labilir bir se\u00e7enek oldu\u011funu fark etmelerine yard\u0131mc\u0131 olmak istiyoruz.&#8221;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Etkileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar, regl d\u00f6nemi \u00fcr\u00fcnlerinin, pamuk mahsullerinde kullan\u0131lan pestisitler ve tampon ve pedleri beyazlatmak i\u00e7in kullan\u0131lan klor da dahil olmak \u00fczere zararl\u0131 kimyasallar ve kal\u0131nt\u0131lar i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6steriyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bunlar yaln\u0131zca sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde bilinmeyen etkilere sebep olmakla kalmay\u0131p ayn\u0131 zamanda bu t\u00fcr kimyasallar\u0131 ekleyerek regl d\u00f6nemlerinin hijyenik olmad\u0131\u011f\u0131 efsanesini per\u00e7inlemeye devam ediyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>Menstrual e\u015fitlik&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yeniden kullan\u0131labilir regl \u00fcr\u00fcnleri hem bir iklim \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hem de regl \u00fcr\u00fcnlerinin sat\u0131n al\u0131nabilirli\u011fi, eri\u015filebilirli\u011fi ve g\u00fcvenli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra e\u011fitime eri\u015fim ve adil bir regl e\u015fitli\u011fi i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Regl \u00fcr\u00fcnlerine eri\u015fimin olmamas\u0131 anlam\u0131na gelen regl yoksullu\u011fu, 2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta regl e\u015fitli\u011fi aktivizminin odak noktas\u0131 haline geldi. Aktivistler 2021 y\u0131l\u0131nda tek kullan\u0131ml\u0131k regl \u00fcr\u00fcnlerinden verginin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, \u0130sko\u00e7ya&#8217;n\u0131n ise 2022 y\u0131l\u0131nda \u00fcr\u00fcnlere evrensel eri\u015fim sa\u011flayan d\u00fcnyadaki ilk \u00fclke olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maliyetler&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnlerin tek kullan\u0131ml\u0131k \u00fcr\u00fcnlere k\u0131yasla nispeten daha ucuz olan \u00f6m\u00fcr boyu maliyeti, yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnleri, \u00f6zellikle d\u00f6nem yoksullu\u011funa ili\u015fkin olarak, menstrual e\u015fitlik i\u00e7in de\u011ferli bir ara\u00e7 haline getiriyor. Ancak yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnlerin regl e\u015fitli\u011fine katk\u0131s\u0131, dikkatimizi K\u00fcresel G\u00fcney&#8217;de b\u00fcy\u00fck markalar\u0131n regl \u00fcr\u00fcnlerine eri\u015fimi k\u0131s\u0131tl\u0131 olan gen\u00e7lere \u00fccretsiz, tek kullan\u0131ml\u0131k \u00fcr\u00fcnler verdi\u011fi &#8216;menstrual hijyeni y\u00f6netimine&#8217; (MHM) \u00e7evirdi\u011fimizde de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.&nbsp; Aktivistler ve akademisyenler bu markalar\u0131 hem savurgan, potansiyel olarak zararl\u0131 \u00fcr\u00fcnlere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratt\u0131klar\u0131 hem de regl d\u00f6neminin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sanitasyon krizi oldu\u011fu fikrini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri i\u00e7in ele\u015ftiriyor. MHM ayn\u0131 zamanda, K\u00fcresel G\u00fcney&#8217;deki savunmas\u0131z kad\u0131nlar\u0131n &#8216;daha iyisini bilen&#8217; Bat\u0131l\u0131 uzmanlar taraf\u0131ndan kurtar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi mecaz\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran beyaz kurtar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle de ele\u015ftiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel G\u00fcney&#8217;de ve\/veya \u0130sko\u00e7ya gibi \u00fcr\u00fcnlerin \u00fccretsiz olmas\u0131n\u0131 gerektiren \u00fclkelerde tek kullan\u0131ml\u0131k \u00fcr\u00fcnleri \u00fccretsiz da\u011f\u0131tan \u015firketlerle ilgili bir di\u011fer endi\u015fe de maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in kaliteden \u00f6d\u00fcn verme riski.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeniden kullan\u0131labilir \u00fcr\u00fcnler tek kullan\u0131ml\u0131k tampon ve pedlere g\u00f6re uzun vadede daha ucuz, daha g\u00fcvenli ve daha az kirletici alternatifler olarak, daha temiz bir gezegen ve daha adil bir gelecek i\u00e7in bir ara\u00e7 olabilirler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/theecologist.org\/2024\/apr\/22\/sustainable-solutions-menstrual-inequality\">Kaynak: Sustainable solutions to menstrual inequality<\/a>, Daisy Clague, The Ecologist<\/p>\n\n\n\n<p>Foto\u011fraf: The Ecologist<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7eviri: \u00d6yk\u00fc Ay<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Menstrual d\u00f6ng\u00fclerin nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fi \u00e7evresel bir mesele olmakla birlikte k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k ve sosyal adalet meselesi. Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 2 milyar menstrual \u00fcr\u00fcn sifonla at\u0131l\u0131yor. Plajlarda kanalizasyonla ilgili at\u0131klar\u0131n y\u00fczde 10&#8217;unu regl pedleri, astarlar\u0131,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":298166,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,280,18,30],"tags":[704,8,331,1413,1411,1412,520],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298167,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298165\/revisions\/298167"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}