{"id":298101,"date":"2024-04-01T18:56:12","date_gmt":"2024-04-01T15:56:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=298101"},"modified":"2024-04-01T18:56:15","modified_gmt":"2024-04-01T15:56:15","slug":"metan-yeni-yenilenebilir-enerji-kaynagi-olabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/metan-yeni-yenilenebilir-enerji-kaynagi-olabilir-mi\/","title":{"rendered":"Metan yeni yenilenebilir enerji kayna\u011f\u0131 olabilir mi?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Genellikle yenilenebilir enerjinin en eski bi\u00e7imlerinden biri olarak kabul edilen hidroelektrik barajlar ve rezervuarlar\u0131, su, elektrik \u00fcreten t\u00fcrbinlere yakla\u015f\u0131rken ve ard\u0131ndan bu t\u00fcrbinlerden ge\u00e7erken atmosfere neredeyse bir milyar tona e\u015fde\u011fer karbondioksit sal\u0131nmas\u0131ndan sorumlu. Bu sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu metan formunda. Ara\u015ft\u0131rmalar, metan\u0131n 20 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fc boyunca karbondioksitten 80 kat daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sera gaz\u0131 oldu\u011funu ve ayn\u0131 zamanda atmosferde CO2&#8217;den daha h\u0131zl\u0131 par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu gizli emisyonlar, hidroelektri\u011fin temiz bir yenilenebilir enerji olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bunun nedeni, t\u00fcrbinlerden sadece su de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00e7ok say\u0131da \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f sera gaz\u0131n\u0131n da ge\u00e7mesi. T\u0131pk\u0131 karbondioksitin bas\u0131n\u00e7 alt\u0131ndayken \u00e7\u00f6z\u00fcnmesi gibi, metan gaz\u0131 da belirli ko\u015fullar alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck su k\u00fctlelerinde \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Elinizde bir \u015fi\u015fe maden suyu tuttu\u011funuzu hayal edin. A\u00e7madan \u00f6nce i\u00e7inde hi\u00e7 kabarc\u0131k g\u00f6rm\u00fcyorsunuz \u00e7\u00fcnk\u00fc karbondioksit gaz\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f halde kal\u0131yor. Kapa\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ve bas\u0131n\u00e7 serbest kald\u0131\u011f\u0131nda, karbondioksit kabarc\u0131klar\u0131 y\u00fckseliyor ve bir f\u0131slama sesi duyuluyor. E\u011fer a\u00e7madan \u00f6nce maden suyunu iyice \u00e7alkalarsak, a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda maden suyu her yere patlar ve bu patlama an\u0131nda t\u0131pk\u0131 hidroelektrik santrallerinde oldu\u011fu gibi metana benzer bir gaz \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>Her y\u0131l insanlar taraf\u0131ndan sal\u0131nan 51 milyar ton sera gaz\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 milyar tonu sudan ka\u00e7an metandan kaynaklan\u0131yor. Su \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde, metan \u00e7\u00f6zeltiden \u00e7\u0131kar ve gaz kabarc\u0131klar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu gazla\u015fan metan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kaynaklar\u0131ndan biri de s\u00fcrpriz bir \u015fekilde Tucuru\u00ed gibi hidroelektrik barajlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Olimpik y\u00fczme havuzu b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki d\u00f6rt farkl\u0131 su k\u00fctlesinin Brezilya&#8217;n\u0131n kuzeyindeki Tucuru\u00ed baraj\u0131ndaki t\u00fcrbinlerden ge\u00e7mesi sadece bir saniye s\u00fcr\u00fcyor. Amazon b\u00f6lgesindeki en b\u00fcy\u00fck hidroelektrik rezervuarlar\u0131ndan birindeki su ak\u0131nt\u0131s\u0131 kulaklar\u0131 sa\u011f\u0131r ediyor ama baraj\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck be\u015finci enerji santrali yapan da bu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak \u015fimdi bu metan\u0131 atmosfere ka\u00e7madan \u00f6nce yakalaman\u0131n ve bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullanman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fine dair umutlar var.<\/p>\n\n\n\n<p>Karbon a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin organik maddeler oksijen yoklu\u011funda mikroplar taraf\u0131ndan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tatl\u0131 su \u00e7\u00f6keltilerinde de metan \u00fcretilir &#8211; do\u011fal olarak olu\u015fan tropikal batakl\u0131klar, turba batakl\u0131klar\u0131 ve suyla t\u0131kanm\u0131\u015f topraklar da buna dahildir. T\u00fcm bu do\u011fal kaynaklar\u0131n metan gibi sera gazlar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 ya da yuta\u011f\u0131 olma durumu, arazi kullan\u0131m uygulamalar\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilir. Bir de at\u0131k su ar\u0131tma tesisleri ve pirin\u00e7 tarlalar\u0131 gibi insan yap\u0131m\u0131 metan kaynaklar\u0131 var. T\u00fcm bu kaynaklarda bakteriler organik maddenin par\u00e7alanmas\u0131ndan ve metan sal\u0131n\u0131m\u0131ndan sorumlu.<\/p>\n\n\n\n<p>Barajlar ve rezervuarlar ise y\u0131lda 22 milyon ton metana katk\u0131da bulunur &#8211; pirin\u00e7 \u00fcretimi ya da at\u0131k su ar\u0131t\u0131m\u0131 ile \u00fcretilen metan\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinden biraz daha az\u0131 (her biri 35 milyon ton). Metan, su k\u00fctlesinin dibindeki organik maddelerin ayr\u0131\u015fmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Kanalizasyon tesislerinde oldu\u011fu gibi rezervuarlarda da bu su \u00e7alkaland\u0131\u011f\u0131nda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bluemethane&#8217;in CEO&#8217;su ve kurucu orta\u011f\u0131 Louise Parlons Bentata, teknolojisinin metan kabarc\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fczeye \u00e7\u0131karken yakalayabilece\u011fini ve fosil olmayan bir biyogaz kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lmak \u00fczere toplanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini umuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Patent bekleyen bu mod\u00fcler teknoloji, mevcut altyap\u0131ya kolayca monte edilebilir ve kanalizasyon ar\u0131tma tesisleri, bira fabrikalar\u0131 ve ka\u011f\u0131t hamuru \u00fcreticileri gibi y\u00fcksek organik y\u00fck \u00fcreten end\u00fcstrilerin emisyonlar\u0131 azalt\u0131rken sahada daha fazla enerji \u00fcretmesini sa\u011flayabilir. Parlons Bentata ve kurucu orta\u011f\u0131 Nestor Rueda-Vallejo&#8217;nun y\u00f6ntemi, suyun aktif olarak pompalanmas\u0131 yerine zor i\u015fi yer\u00e7ekimine b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlons Bentata, &#8220;D\u00fc\u015f\u00fck enerji bizim birincil tasar\u0131m gereksinimimiz oldu&#8221; diyor. &#8220;En az enerji kullanarak en fazla metan\u0131 \u00e7\u0131karmak istiyoruz.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fik Krall\u0131k su \u015firketleri 2030 y\u0131l\u0131na kadar operasyonel olarak net s\u0131f\u0131r olma taahh\u00fcd\u00fcnde bulunmu\u015f olsa da, temel metan emisyonlar\u0131 hen\u00fcz yayg\u0131n olarak \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fcyor. Parlons Bentata, metan\u0131 daha do\u011fru \u00f6l\u00e7ebilen a\u00e7\u0131k eri\u015fimli uydular i\u00e7in daha fazla finansman talep ediyor ve bunun metan giderme teknolojisine daha fazla k\u00fcresel yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini umuyor.&nbsp; \u015eu anda israf edilen bu gaz i\u00e7in bir de\u011fer yaratmak isteyen Parlons Bentata, &#8220;Bunu sadece b\u00fcy\u00fck bir sorun olarak de\u011fil, yeni bir kaynak olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz&#8221; diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7eviri: \u00d6yk\u00fc Ay<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak: Hydroelectricity is a hidden source of methane emissions. These people want to solve that, BBC, Anna Turns<\/p>\n\n\n\n<p>Foto\u011fraf: BBC<\/p>\n\n\n\n<p><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Genellikle yenilenebilir enerjinin en eski bi\u00e7imlerinden biri olarak kabul edilen hidroelektrik barajlar ve rezervuarlar\u0131, su, elektrik \u00fcreten t\u00fcrbinlere yakla\u015f\u0131rken ve ard\u0131ndan bu t\u00fcrbinlerden ge\u00e7erken atmosfere neredeyse bir milyar tona e\u015fde\u011fer karbondioksit sal\u0131nmas\u0131ndan sorumlu. Bu sera&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":298103,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,280,18,30],"tags":[1401,1397,1399,1398,520,1400,1043],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298101"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298101"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298104,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298101\/revisions\/298104"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}