Tam 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131 Bush giriyor, sava\u015flar \u00e7\u0131k\u0131yor, petrol sava\u015flar\u0131\u2026 Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z elektri\u011fi ve ne kadar dikkat etsek bile o t\u00fcketti\u011fimiz en ufak bir malzemenin bile nas\u0131l bir ayak izi oldu\u011funu ya da emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne neden oldu\u011funun fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131yla bunu \u00e7ok fazla s\u00fcrd\u00fcremedik. Psikolojik olarak da \u00e7ok s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir gelmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o hayaller o kafa, o hassasiyet varken ayn\u0131 zamanda dayat\u0131lm\u0131\u015f bu ya\u015fam\u0131n i\u00e7erisinde dolayl\u0131 ya da dolays\u0131z \u015fekilde sebep oldu\u011fumuz \u015feylerin y\u00fck\u00fcn\u00fc fazla ta\u015f\u0131mak istemedik.
<\/p>\n\n\n\n
Hamide Teyze\u2019ye dedik ki; \u201cAyn\u0131 senin gibi b\u00f6yle basit ve sade bir ya\u015fam s\u00fcrmek istiyoruz, bunun i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Buna uygun bir toprak par\u00e7as\u0131 ar\u0131yoruz.\u201d dedik. \u201cHer yer toprak\u201d dedi bize. Ger\u00e7ekten o an bizi durdurdu. Bir \u015fey yapmak i\u00e7in ihtiyac\u0131n olan \u015fey bir kar\u0131\u015f toprak sadece. O da her yerde. Yapacaksan yani bir kar\u0131\u015f toprak orada burada \u015furada olmas\u0131. O bizi durdurdu bir \u015fekilde. Buralar\u0131n da adetiymi\u015f, toprak arayan birine \u00f6zellikle bir \u00e7iftse onlara toprak verilirmi\u015f. Bize bedelsiz olarak topraklar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131lar.
<\/p>\n\n\n\n
O zamanlar daha antikapitalist bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tahsisiyle daha, felsefi ve k\u00fclt\u00fcrel olarak bir birikimle geldi\u011fimiz i\u00e7in Hamide Teyze bize bir antikapitalizm tanr\u0131\u00e7as\u0131 gibi gelmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na da\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nda ki biz baya\u011f\u0131 uzak bir noktada ya\u015f\u0131yoruz. Yani k\u00f6y\u00fcn merkezine 10 km, \u015fehre 70 km uzakl\u0131kta ve 10 kilometresi baya\u011f\u0131 u\u00e7urumlardan ge\u00e7en tek \u015feritli toprak yollu bir yer. Yani insanlardan da \u00e7ok uzak. Herkes tek tek \u00e7ok uzak ya\u015f\u0131yor birbirine da\u011f\u0131n ortas\u0131nda. Tek ba\u015f\u0131na hi\u00e7bir paraya ihtiya\u00e7 duymadan kimseye muhta\u00e7 olmadan ya\u015f\u0131yordu. Ayd\u0131nlanma an\u0131 gibi. Biz gen\u00e7 olarak bunu yapabilir miyiz acaba diye sorgularken onunla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olmak, bize topraklar\u0131n\u0131 a\u00e7mas\u0131 hik\u00e2yenin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. Hamide Teyze, Durmu\u015f Amca ve di\u011fer bilgeler art\u0131k hayatta de\u011filler ya da \u00e7ok ya\u015fland\u0131lar.
<\/p>\n\n\n\n
Anadolu\u2019nun kadim bilgeleri asl\u0131nda onlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc okuma yazma bilmeyen, e\u011fitim almam\u0131\u015f, kendilerine cahil diyen insanlard\u0131. Ama s\u00f6zel bir k\u00fclt\u00fcrleri vard\u0131,onlar\u0131n da atalar\u0131ndan aktar\u0131lm\u0131\u015f, do\u011fada hayatta kalma sanat\u0131, bug\u00fcn permak\u00fclt\u00fcr olarak sonradan isimlendirdi\u011fimiz t\u00fcm bilgilere sahiplerdi ama i\u015fin ironik yan\u0131 o s\u00f6zel o binlerce y\u0131ld\u0131r belki devam eden sosyal k\u00fclt\u00fcrel aktar\u0131m t\u0131kanm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 \u015fehre g\u00f6\u00e7 etmi\u015fti hakl\u0131 nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc. Biz de tam o kopukluk s\u0131ras\u0131nda yukar\u0131dan para\u015f\u00fctle onlar\u0131n kucaklar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olduk ve bize haz\u0131r evlat diye isim takm\u0131\u015flard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da \u015fi\u015fmi\u015fti. Bu bilgiyi aktaram\u0131yorlard\u0131 ve biz de \u015fi\u015fik gelmi\u015ftik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizde ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz bilgi yoktu. Onun i\u00e7in \u00e7ok g\u00fczel bir kavu\u015fma ve birliktelik oldu. Yani her an bir \u00f6\u011fretiyle ge\u00e7ti. Devaml\u0131 \u201cKendi evini nas\u0131l yapars\u0131n? Bostan\u0131, ba\u011f\u0131, bah\u00e7esi, hayvanc\u0131l\u0131k, iklimsel veriyi nas\u0131l takip edersin, ne zaman ya\u011fmur ya\u011far, nereden sel gelir, nereden f\u0131rt\u0131na gelir\u2026 En temelde yeme i\u00e7me, g\u0131da ve g\u00fcvenlik gibi unsurlarla bizi hayatta tutacak b\u00fct\u00fcn bilgileri etraftaki yerel halktan edindik.
<\/p>\n\n\n\n
Alak\u0131r\u2019da do\u011fayla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fam\u0131n\u0131z nas\u0131l Alak\u0131r Nehri Karde\u015fli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc?<\/strong> Gel zaman git zaman, 5 sene sonra maalesef d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde ve T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok yerin ba\u015f\u0131na gelen do\u011fa y\u0131k\u0131m projeleri bizim vadiye geldi. Biz de daha Alak\u0131r\u2019a giderken hi\u00e7bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 do\u011faya ta\u015f\u0131mama karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131k. Ne telefonumuz ne elektri\u011fimiz, ne makinam\u0131z, hi\u00e7bir \u015feyimiz yoktu. Acaba ilk neye ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131z? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fehir hayat\u0131nda her \u015feyde oldu\u011fu gibi ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z da bize dayat\u0131lm\u0131\u015f durumda. Neye ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlayabilmek i\u00e7in ger\u00e7ekten onlar\u0131n da yok oldu\u011fu bir ortamda ve eri\u015femeyece\u011fimiz bir ortamda ba\u015flaman\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ve ger\u00e7ekten sadece bir s\u0131rt \u00e7antas\u0131yla geldik. Yani ne keser ne \u00e7ivi ya da ne bir telefon, ne bir g\u00fcne\u015f paneli yani hi\u00e7bir enerji kayna\u011f\u0131 olmadan ba\u015flad\u0131k\u2026 \u00c7ok derme \u00e7atma diyebilece\u011fimiz asl\u0131nda buran\u0131n da eskilerinin yapt\u0131\u011f\u0131 kendi kurdu\u011fumuz k\u0131z\u0131lderili \u00e7ad\u0131r\u0131 ile ilerliyorduk. Ke\u00e7e bir malzemeden yap\u0131l\u0131yordu. Etraftan hemen tohum verildi. Ambarlar\u0131n\u0131 da a\u00e7t\u0131lar zaten. Biz herhangi bir \u015feyin b\u0131rak, yoklu\u011funu, yoksunlu\u011funu inan\u0131lmaz bir bolluk, bereket i\u00e7inde ya\u015fad\u0131k. Hem bilgi anlam\u0131nda bolluk hem \u00e7e\u015fitlilik anlam\u0131nda bolluk\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc bilirsiniz her evin re\u00e7eli, pekmezi, tarhanas\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Biz de \u015fehirde tek tip b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, yeti\u015fti\u011fimiz i\u00e7in birden inan\u0131lmaz bir \u00e7e\u015fitlilik, bolluk ve bereketin i\u00e7inde kendimizi bulmu\u015f olduk ve ger\u00e7ekten de hi\u00e7bir \u015feye ihtiya\u00e7 duymad\u0131k. \u0130nternetimiz, telefonumuz sosyal medyam\u0131z yoktu. Be\u015f y\u0131l kadar b\u00f6yle ya\u015fad\u0131ktan sonra sabah kep\u00e7elerle y\u0131k\u0131mla motorla korkun\u00e7 bir sald\u0131r\u0131yla uyand\u0131k. Ve ondan sonra da tabii bir karar almam\u0131z gerekiyordu. Kendi ideolojik bu ya\u015famsal tercihimizi; teknolojisiz, elektriksiz telefonsuz, sosyal medyas\u0131z tarz\u0131m\u0131z\u0131 m\u0131 devam ettirece\u011fiz? Yoksa art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi olarak sesimizi duyurmak zorunda m\u0131y\u0131z? Bir g\u00fcn oturup konu\u015fup karar verdik ve Alak\u0131r Nehri Karde\u015fli\u011finin do\u011fu\u015fu b\u00f6yle oldu. Bunu duyurmam\u0131z gerekiyorud. Art\u0131k sosyal medya diye bir ger\u00e7eklik var. Internet diye bir ger\u00e7eklik var art\u0131k her \u015fey oradan y\u00fcr\u00fcyor. 2009 y\u0131l\u0131yd\u0131. 2009\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck bir g\u00fcne\u015f paneli kuruldu ve bir arkada\u015f\u0131n bilgisayar\u0131n\u0131 bize ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131yla, birinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir foto\u011fraf makinesini ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131yla s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131 Tamamen ba\u011f\u0131\u015flarla ilerledi. \u00c7\u00fcnk\u00fc param\u0131z da olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in dava masraflar\u0131, teknolojik i\u015fler, internet faturalar\u0131 i\u00e7in dayan\u0131\u015fmaya ihtiyac\u0131m\u0131z oldu. Birden o paras\u0131zl\u0131ktan, m\u00fclkiyetsizlikten \u00e7\u0131k\u0131p fatura \u00f6der hale geldik. Hatta hi\u00e7 inmedi\u011fimiz \u015fehre inmemiz gerekti. Onun i\u00e7in bir araba gerekli oldu. Sa\u011f olsun onu da Tu\u011fba\u2019n\u0131n babas\u0131 sponsor oldu. K\u00fc\u00e7\u00fck, az yakan az vergili minik bir araba al\u0131p verdi ve b\u00f6ylece haftada en az bir kez eylemler, etkinlikler, bulu\u015fmalar ya da davalar i\u00e7in ya da valilikte toplant\u0131lar ya da bir vatanda\u015f olarak yapman\u0131z gereken b\u00fct\u00fcn \u015feyleri yapman\u0131z i\u00e7in tabii \u015fehirle bir ba\u011f kurmaya ba\u015flad\u0131k tekrar. \u0130nternet arac\u0131yla sesimizi duyurmaya ba\u015flad\u0131k. Elimizdeki foto\u011fraf ve video makinalar\u0131yla burada olup biten g\u00f6rselleri kaydedip payla\u015fmaya ba\u015flad\u0131k ve bu s\u00fcre\u00e7te de g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak elinden geleni yapmak isteyen insanlar\u0131n birlikteli\u011fine de Alak\u0131r Nehri Karde\u015fli\u011fi dedik. Karde\u015flik dememizin ve g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 formunu kullanmam\u0131z\u0131n nedeni de ger\u00e7ekten hi\u00e7bir politik, siyasi, k\u00fclt\u00fcrel, s\u0131n\u0131fsal, \u0131rksal bir \u015fey g\u00f6zetmeden, ayr\u0131m g\u00f6zetmeden herkesi ya kucaklayan, bulu\u015fturan bir topluluk hayal ettik. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fay\u0131 bizi bulu\u015fturan yuvam\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcyorum. Ve Alak\u0131r Nehrini b\u00f6ylece kurtarm\u0131\u015f olduk, bu birliktelik sayesinde. G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 gibi bir yelpazede bir araya gelindi. Yap\u0131lmas\u0131 gerekenler yap\u0131ld\u0131, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemler yap\u0131ld\u0131, sanat kullan\u0131ld\u0131, m\u00fczik alb\u00fcmleri \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, sergiler a\u00e7\u0131ld\u0131, filmler g\u00f6sterildi, gerekti\u011finde sokak y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri de yap\u0131ld\u0131. Bu m\u00fccadelenin temellerini sacaya eylemsel, hukuksal ve bilimsel \u00fc\u00e7 sacaya\u011f\u0131na oturtmu\u015ftuk. E\u015f zamanl\u0131 \u00fcniversitelerle birlikte vadide \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6n ayak olduk. Yeni endemik t\u00fcrler bulundu, makaleleri yay\u0131nland\u0131 ve literat\u00fcre girmi\u015f oldu. Yani ne korudu\u011fumuzu da anlayabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan,\u201dGer\u00e7ekten bir nehir yok olursa ne olur?\u201d sorusunun cevab\u0131n\u0131 verebilmek, anlayabilmek i\u00e7in bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00e7ok \u00f6nem verdik. Bir yandan hukuksal s\u00fcre\u00e7 devam ediyordu. Tabii bir\u00e7ok k\u00f6t\u00fc deneyim de ya\u015fand\u0131, tehditler, tacziler, silah s\u0131kmalar, savc\u0131l\u0131\u011fa verilmeler, adli kontroller, suyumuzun kesilmesi ve daha bir\u00e7ok \u015fey\u2026 Nihayetinde 9 senelik bir m\u00fccadele sonunda 2019\u2019da m\u00fccadeleyi kazand\u0131k. \u015eimdi ise o ilk 5 seneki h\u00e2le yava\u015f yava\u015f geri d\u00f6n\u00fcyoruz tabii \u015fimdinin dinamikleriyle birlikte. Asl\u0131nda s\u0131f\u0131rdan ba\u015fl\u0131yoruz gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Tekrar ya\u015fama odakl\u0131 ve yeni bilgilerle. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k iklim eskisi gibi de\u011fil. Biz g\u00fcnl\u00fck olarak iklimsel verileri de tutuyoruz; ya\u011f\u0131\u015f hangi metrekareye ne kadar d\u00fc\u015ft\u00fc, s\u0131cakl\u0131k, hangi s\u00fcmb\u00fcl ne zaman a\u00e7t\u0131, hangi ku\u015f, ne zaman g\u00f6\u00e7t\u00fc\u2026 \u0130\u015fte bu iklimsel verilerle do\u011fan\u0131n d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00fcst \u00fcste oturtup bu ritmi anlamak ve bu ritimle oynaman\u0131n nelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in bir bir nevi g\u00f6zlem istasyonu rol\u00fc de \u00fcstleniyoruz. Asl\u0131nda herkesin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, yani bizim o verilerin de, bilim insanlar\u0131n\u0131n da 10 senedir ba\u011f\u0131ra ba\u011f\u0131ra s\u00f6yledi\u011fi \u015feyleri ya\u015f\u0131yoruz. Ya\u011f\u0131\u015f rejimlerindeki \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131klar, kurakl\u0131klar, seller k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne girmi\u015f olmam\u0131z ya\u015famsal olarak da mimari olarak da tar\u0131msal olarak da bizi yeni bir d\u00f6neme itti. \u015eimdi hem yuvalar\u0131m\u0131z\u0131 yaparken hem tar\u0131m g\u0131da\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da elde etmek i\u00e7in domates, biber, patl\u0131can d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden s\u0131yr\u0131l\u0131p k\u00fc\u00e7\u00fclmeye do\u011fru bir tarza ge\u00e7tik. Yabanile\u015ftirip biraz yabandan, biraz yar\u0131 yaban bostan, biraz toplay\u0131c\u0131l\u0131k ile ve araziden geri \u00e7ekilip daha k\u00fc\u00e7\u00fck yerde \u00e7ok i\u015f halletmek \u00fczerine bir ya\u015fam benimsedik. Toprak hasad\u0131, ya\u011fmur hasad\u0131, kuru kompost gibi ekolojik y\u00f6ntemler kullan\u0131yoruz. En ba\u015fa d\u00f6nmeye odakland\u0131k ama tam ona odakland\u0131k derken maalesef i\u015fte Hatay depremi ya\u015fand\u0131. Son dokuz ayd\u0131r her ayda bir hafta, 10 g\u00fcn oraday\u0131z. Enerjimizin yar\u0131s\u0131 Hatay’a gidiyor ve bir s\u00fcre daha gidecek gibi duruyor. Bu deneyimleri oraya aktarmak istiyoruz. Hemen suyunu toplamak, kuru tuvaleti yapmak g\u0131dan\u0131 saklamak, hemen etraftaki malzemelerle yuvan\u0131 in\u015fa etmek gibi \u00e7ok temel ve kadim bilgiler. Tabii bu afette bunlar okyanusta birer damla sadece ama en az\u0131ndan salg\u0131n hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7mayacak \u015fekilde at\u0131k malzemelerle bir kuru tuvalet yap\u0131m\u0131, suyu nas\u0131l, neyle filtrelenece\u011fi gibi bilgileri payla\u015fmak \u00fczere 9 ayd\u0131r Hatay\u2019ya gidiyoruz. Emeklerinize sa\u011fl\u0131k\u2026 \u00c7ok te\u015fekk\u00fcrler.<\/strong> R\u00f6portaj: \u00d6yk\u00fc Ay<\/p>\n\n\n\n Alak\u0131r Nehri Karde\u015fli\u011fi’nden Birhan Erkutlu r\u00f6portaj\u0131n\u0131 Bu\u011fday E-Dergi<\/a><\/strong>\u2019den okuyabilir, ekolojik ya\u015fam\u0131n g\u00fcndem ve pratiklerinden haberdar olabilirsiniz. Tam 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131 Bush giriyor, sava\u015flar \u00e7\u0131k\u0131yor, petrol sava\u015flar\u0131\u2026 Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z elektri\u011fi ve ne kadar dikkat etsek bile o t\u00fcketti\u011fimiz en ufak bir malzemenin bile nas\u0131l bir ayak izi oldu\u011funu ya da emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne neden oldu\u011funun…<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":297810,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[800],"tags":[988,8],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297809"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=297809"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":297812,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297809\/revisions\/297812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/297810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=297809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=297809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=297809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"