\u00d6zellikle AKP iktidar\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda \u00e7evre hareketi olduk\u00e7a aktifti. Yerel i\u015f birlikleri art\u0131yor, insanlar\u0131n \u00e7evreye kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fckseliyor, bir\u00e7ok konuda eylemler yap\u0131l\u0131p ses y\u00fckseliyordu. Bu sert m\u00fccadelelerden biri de \u00f6rne\u011fin Hasankeyf\u2019ti. Y\u0131llarca s\u00fcren ancak ne var ki ba\u015far\u0131s\u0131z olan Hasankeyf Yok Olmas\u0131n kampanyas\u0131, Dicle Nehri\u2019ni kurtarmasa da sonraki y\u0131llarda ba\u015flayacak HES dalgas\u0131nda yerli halkla STK\u2019lar aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fman\u0131n da temellerini atacakt\u0131. Art\u0131k her vadide her da\u011fda eylemlerin oldu\u011fu g\u00fcnlerdeydik. Kiminin elinden nehri al\u0131n\u0131yor kiminin da\u011f\u0131na maden ruhsat\u0131 veriliyordu. <\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak Ankara\u2019ya do\u011fru \u201cAnadolu\u2019yu Vermeyece\u011fiz\u201d ad\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenen y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f bu eylemlerin birlikteli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zirve noktalardan biriydi. Yani diyece\u011fim o ki insanlar\u0131n bir araya gelebildi\u011fi ve birlikte eylem yaparak dertlerini duyurabildi\u011fi zamanlard\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki siyasi hava da bask\u0131lar da giderek artt\u0131. Yerelde birlikte ku\u015f korumak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlar\u0131n dahi telefonlar\u0131n\u0131n dinlendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc zamanlara gelmi\u015ftik. Do\u011fan\u0131n yok edildi\u011fine dair haberler iktidar\u0131n ho\u015funa gitmeyece\u011fi gerek\u00e7esiyle sans\u00fcrlenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Medya bu anlamda ikiye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Konvansiyonel medyada halen sans\u00fcr uygulamayan habere haber muamelesi yapan gazeteler vard\u0131. Bu arada sosyal medya da iyiden iyiye hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flam\u0131\u015f dernekler sosyal medya \u00fczerinden de kitlelere ula\u015fman\u0131n hazz\u0131n\u0131 ya\u015far olmu\u015ftu. Yine tam da bu zamanlarda tarihin en b\u00fcy\u00fck ve de belki de etkileyici eylemlerinden biri olan Gazi Park\u0131 eylemleri ba\u015flad\u0131. A\u011fa\u00e7 katliam\u0131na dayanamayan \u015fehir halk\u0131, ard\u0131ndan da t\u00fcm \u00fclke isyan etti.<\/p>\n\n\n\n
Bu arada \u015fiddetli f\u0131rt\u0131na ve afetlerle yava\u015f yava\u015f iklim krizi girmeye ba\u015flad\u0131 hayat\u0131m\u0131za. Tam da siyasi bask\u0131lar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde faali anonim olan iklim krizi gazeteler a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunsuzca ve istenilen boyutta gazeteye konulabilecek haberlerdi. Dernekler \u00fczerindeki bask\u0131lar da giderek art\u0131yordu. \u0130ktidar konu ne olursa olsun, nas\u0131l olursa olsun kendisinden ba\u015fka ya da kendisine \u00e7ok yak\u0131n olandan ba\u015fka kimsenin halkla temas etmesini istemiyordu. \u0130ktidar\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z ya da do\u011fay\u0131 yok ediyor \u015feklinde g\u00f6sterebilecek her kurum bask\u0131lardan pay\u0131n\u0131 al\u0131yordu. <\/p>\n\n\n\n
Ba\u015far\u0131l\u0131 da oldu bu strateji. Dernekler ve onlar\u0131n mobilize edebildi\u011fi \u015fehirli, e\u011fitimli ve \u00e7evre duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan insanlarla yerli halk aras\u0131ndaki ba\u011flar zay\u0131flasa da sonraki y\u0131llarda da Akbelen ve Kazda\u011flar\u0131 \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi bu ba\u011f hi\u00e7 kopmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n
\u00c7evre hareketi el de\u011fi\u015ftiriyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n 20 A\u011fustos 2018\u2019de Greta Thunberg isimli 15 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuk 20 A\u011fustos 2018\u2019de okulu k\u0131rmaya ba\u015flad\u0131 ve \u0130sve\u00e7 se\u00e7imini etkilemek amac\u0131yla okuldan uzak kalaca\u011f\u0131n\u0131, amac\u0131n\u0131n karbon ayak izini azaltacak ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n desteklenmesi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayarak tek ba\u015f\u0131na koskaca sistemin kar\u015f\u0131s\u0131na dikildi. Onu t\u00fcm d\u00fcnyadan gen\u00e7ler takip etti. Cuma g\u00fcn\u00fc iklim grevlerinde bir araya geldiler, eylemlerde ba\u015f\u0131 \u00e7ektiler, sosyal medyada b\u00fcy\u00fcd\u00fcler ve a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fcl\u00fckleriyle \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kitlelerin kalbini kazand\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n \u015eimdilik \u00e7evre aktivizminin bayra\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yar\u0131n\u0131n ise y\u00f6neticileri olacak bu gen\u00e7lerden konu\u015ftuklar\u0131m, tan\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m, r\u00f6portaj yapt\u0131klar\u0131m oldu. Kimisi m\u00fchendis olacakken vazge\u00e7mi\u015fti kimisi gelecekte daha sa\u011flam bir m\u00fccadeleci olmak i\u00e7in avukat, biyolog olmaya karar vermi\u015fti. Kendi hayallerini bir yana b\u0131rakm\u0131\u015f daha bu ya\u015flarda d\u00fcnyan\u0131n derdini y\u00fcklenmi\u015flerdi. <\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de bu hareket etkisini art\u0131rarak devam ediyor. A\u00e7\u0131ks\u00f6zl\u00fcler\u2026 Ancak ileti\u015fim kuram\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6ylediklerinin hi\u00e7biri kar\u015f\u0131l\u0131k bulmad\u0131\u011f\u0131 gibi her defas\u0131nda y\u00fczlerine vurduklar\u0131 ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fckleri artarak devam ediyor karar vericilerin. Bu da onlar\u0131 giderek \u00f6fkelendiriyor. Bu kimi zaman bir m\u00fczede kimi zaman sokakta insanl\u0131\u011f\u0131n ortak de\u011ferlerine y\u00f6nelik eylemlerinden ve s\u00f6zlerinden de anla\u015f\u0131l\u0131yor. Adaletsizli\u011fin devam etti\u011fi, gezegenin her ge\u00e7en g\u00fcn d\u00f6n\u00fclmez noktaya yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ancak sorunu \u00e7\u00f6zecek olanlar\u0131n verdikleri s\u00f6zleri tutmad\u0131klar\u0131 gibi durumun giderek a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmenin ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fanan \u00e7aresizli\u011fin gelecekte \u00f6fkeyi y\u00fckseltece\u011fi de bir ger\u00e7ek. <\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde benzer bir \u00e7aresizli\u011fi deresine el konulan, da\u011f\u0131 madene sat\u0131lan, zeytinliklerine g\u00f6z dikilen yerel halk da ya\u015f\u0131yor, bir \u015feyler yapmak isteyen ancak eli kolu ba\u011fl\u0131 olan sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri de. Halk\u0131n genelindeyse ya\u015fanan do\u011fal felaketlerin de etkisiyle fark\u0131ndal\u0131k giderek art\u0131yor. \u00d6zellikle iklim krizi konusunda T\u00fcrkiye\u2019deki fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnya ortalamalar\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedenlerinden biri art\u0131k yok olu\u015fun g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilir ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015fiyor olmas\u0131. <\/p>\n\n\n\n Pandemi do\u011fal ya\u015fam\u0131 hat\u0131rlatt\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir yandan \u00e7evreye kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k giderek artarken di\u011fer yandan t\u00fcketime dayal\u0131 ya\u015fam bi\u00e7imi devam ediyordu. Ta ki 2020\u2019nin ilk aylar\u0131nda hayat\u0131m\u0131za giren pandemi gibi. Halen \u015fehirlere dolu\u015ftu\u011fumuz bir d\u00f6nemde b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131klar\u0131n o kadar da iyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcz\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan k\u00fc\u00e7\u00fck mikrop her \u015feyi alt \u00fcst etti. K\u0131rsal ya\u015fam\u0131n \u00f6nemini ve g\u00fczelli\u011fini bu d\u00f6nemde yeniden ke\u015ffettik. G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, g\u0131da g\u00fcvencesi gibi kavramlar \u00e7ok sert ama bir o kadar da etkili bir \u015fekilde hayat\u0131m\u0131za girdi. Ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131n hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 avantajlar\u0131yla birlikte bir kez daha do\u011fal beslenmenin \u00f6nemini anlad\u0131k. <\/p>\n\n\n\n Daha da \u00f6nemlisi do\u011fan\u0131n k\u0131ymetini anlad\u0131k ve insan\u0131n do\u011fay\u0131 rahat b\u0131rakmas\u0131 halinde gezegenin ve canl\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011finin nas\u0131l h\u0131zl\u0131 kendini toparlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Artan kurakl\u0131k, seller ve afetlerle ne zaman susuz kalaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ya da ne zaman suyla bo\u011fulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ya da \u00fcr\u00fcnlerimizin ziyan olaca\u011f\u0131n\u0131 kestiremiyoruz art\u0131k. Gelecekteki \u00e7evre hareketinde bir s\u00fcre daha gen\u00e7ler gezegenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunurken yeti\u015fkinler de i\u015fin beslenme k\u0131sm\u0131yla ilgilenecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyse bilgi ve tecr\u00fcbe ortaya koyan, eylem yapandan \u00e7ok yol g\u00f6steren bir pozisyonda ve san\u0131r\u0131m bu da bir s\u00fcre b\u00f6yle devam edecek.<\/p>\n\n\n\n Hayvan haklar\u0131 onurumuzdur<\/strong><\/p>\n\n\n\n Burada hayvan haklar\u0131 savunuculu\u011funa \u00f6zel bir ba\u015fl\u0131k a\u00e7mak gerekiyor. 20 y\u0131l i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn bu olup bitenler ya\u015fan\u0131rken de\u011fi\u015fmeyen bir g\u00fc\u00e7, bir dinamik vard\u0131: Hayvan haklar\u0131 savunuculu\u011fu\u2026<\/p>\n\n\n\n Kar, k\u0131\u015f demeden hayvanlar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 gibi besleyip bakanlar, s\u00f6z konusu hayvan haklar\u0131 oldu\u011funda en ba\u015fta soka\u011fa d\u00f6k\u00fclenler hep onlar oldu. \u00d6zellikle Gezi eylemlerinden sonra insanlar\u0131n bir araya gelmeye korktu\u011fu d\u00f6nemlerde bile onlar sokaklar\u0131 bo\u015f b\u0131rakmayarak en b\u00fcy\u00fck mitingleri, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri d\u00fczenlediler. <\/p>\n\n\n\n Kamuoyunu onlar kadar y\u00f6nlendirebilen az oldu. Olmayan \u015feyse hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131yla do\u011fan\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunanlar\u0131n bir araya gelmesiydi. O da yava\u015f yava\u015f oluyor\u2026 Y\u00fccel S\u00f6nmez\u2019in yaz\u0131s\u0131n\u0131 Bu\u011fday E-Dergi<\/a><\/strong>\u2019den okuyabilir, ekolojik ya\u015fam\u0131n g\u00fcndem ve pratiklerinden haberdar olabilirsiniz. \u00d6zellikle AKP iktidar\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda \u00e7evre hareketi olduk\u00e7a aktifti. Yerel i\u015f birlikleri art\u0131yor, insanlar\u0131n \u00e7evreye kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fckseliyor, bir\u00e7ok konuda eylemler yap\u0131l\u0131p ses y\u00fckseliyordu. Bu sert m\u00fccadelelerden biri de \u00f6rne\u011fin Hasankeyf\u2019ti. Y\u0131llarca s\u00fcren ancak ne…<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":297797,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[800],"tags":[988,8],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297796"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=297796"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297796\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":297829,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297796\/revisions\/297829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/297797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=297796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=297796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=297796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"