{"id":293259,"date":"2023-10-18T07:45:13","date_gmt":"2023-10-18T04:45:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=293259"},"modified":"2023-10-17T23:27:47","modified_gmt":"2023-10-17T20:27:47","slug":"pestisit-atlasi-tarimda-kullanilan-zehirler-hakkinda-gercekler-ve-rakamlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/pestisit-atlasi-tarimda-kullanilan-zehirler-hakkinda-gercekler-ve-rakamlar\/","title":{"rendered":"Pestisit Atlas\u0131: Tar\u0131mda kullan\u0131lan zehirler hakk\u0131nda ger\u00e7ekler ve rakamlar"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Heinrich B\u00f6ll Stiftung Derne\u011fi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u201cTar\u0131mda Kullan\u0131lan Zehirler Hakk\u0131nda Ger\u00e7ekler ve Rakamlar: Pestisit Atlas\u0131\u201d sofram\u0131zdaki tehlikeyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Pestisit (tar\u0131m zehirleri) kullan\u0131m\u0131n\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7evreye olumsuz etkileri hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiler i\u00e7eren atlas, pestisitlerden daha az etkilenmek i\u00e7in \u00f6nerilerle birlikte tar\u0131m zehirlerine alternatif uygulamalar da sunuyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 Pestisit Eylem A\u011f\u0131 (PAN &#8211; Pesticide Action Network) son derece tehlikeli pestisitlerin yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcncel listesinde (YTP), kanserojen, mutajen, \u00fcreme i\u00e7in toksik etkili ya da ar\u0131lar\u0131 do\u011frudan etkileyen 338 adet son derece tehlikeli pestisit s\u0131ral\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit Atlas\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye dair bilgilerini olu\u015fturan ve bilimsel okumalar\u0131n\u0131 yapan G\u0131da M\u00fchendisi, yazar Dr. B\u00fclent \u015e\u0131k ayn\u0131 zamanda Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum A\u011f\u0131\u2019n\u0131n dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan. Dr. B\u00fclent \u015e\u0131k, pestisitin sa\u011fl\u0131\u011fa ve ekosisteme etkilerinin uzun zamand\u0131r bilinmesine ra\u011fmen pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. T\u00fcrkiye\u2019de pestisitin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na de\u011finen \u015e\u0131k, pestisit ve kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan en fazla \u00e7ocuklar\u0131n etkilendi\u011fini belirtiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 385 milyon pestisit zehirlenmesi vakas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Pestisit Atlas\u0131\u2019nda pestisite yo\u011fun maruz kalanlarda kalp, akci\u011fer ya da b\u00f6brek yetmezli\u011finin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ifade edilirken, pestisitlerin etkisiyle parkinson, l\u00f6semi, akci\u011fer ve meme kanseri, tip 2 diyabet, ast\u0131m, alerji, obezite ve hormon bozukluklar\u0131nda d\u00fcnyada ciddi art\u0131\u015flar oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131\u011fa bu denli zararl\u0131 pestisitler pazara girmeden \u00f6nce etkileri test ediliyor. Ancak etkilerinin test edildi\u011fi onay s\u00fcrecinde pestisit kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n besin zincirleri ve biyo\u00e7e\u015fitlilik \u00fczerindeki dolays\u0131z ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi zor etkileri dikkate al\u0131nm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit etken maddeleri \u00e7o\u011funlukla uyguland\u0131klar\u0131 yerde kalm\u0131yor. S\u0131zarak, r\u00fczg\u00e2rla ya da hava yoluyla \u00e7ok uzaklara, hatta baz\u0131lar\u0131 bin kilometre uza\u011fa kadar ta\u015f\u0131nabiliyor. Bu nedenle \u00e7evreye olan zararl\u0131 etkileri daha da art\u0131yor. \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 kadar \u00e7evreye ve di\u011fer canl\u0131lara da tehdit olu\u015fturan pestisitler sebebiyle b\u00f6cek pop\u00fclasyonlar\u0131 y\u00fczde 41 oran\u0131nda azald\u0131 ve t\u00fcrlerin \u00fc\u00e7te biri yok olu\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcresel pestisit pazar\u0131 giderek b\u00fcy\u00fcyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Atlas\u2019ta dikkat \u00e7ekilen konulardan bir di\u011feri de giderek b\u00fcy\u00fcyen k\u00fcresel pestisit pazar\u0131 ve bu pazar\u0131 elinde tutan \u015firketler. \u015eirketler yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n kat\u0131 d\u00fczenlemelere tabi olmad\u0131\u011f\u0131 K\u00fcresel G\u00fcney\u2019de yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f. D\u00f6rt holding (Syngenta Group, Bayer, Corteva ve BASF) 2018\u2019de d\u00fcnya pestisit pazar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 70\u2019ine hakimdi. Bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131lacak olursa; d\u00f6rt b\u00fcy\u00fcklerin pazar pay\u0131 1994 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 29\u2019du. Ayn\u0131 d\u00f6nemde yine bu d\u00f6rt holdingin lider tohum sekt\u00f6r\u00fcndeki pazar pay\u0131 y\u00fczde 21\u2019den y\u00fczde 57\u2019ye y\u00fckseldi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm do\u011fayla uyumlu \u00fcretim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve uluslararas\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan biyo\u00e7e\u015fitlilik hedeflerine ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Avrupa Birli\u011fi de harekete ge\u00e7ti. AB, \u00fcye \u00fclkelerden 2030 y\u0131l\u0131na kadar pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve buna ba\u011fl\u0131 risklerin y\u00fczde elli oran\u0131nda azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor. Ancak bir yurtta\u015f giri\u015fimi olan \u201cSave Bees and Farmers\u201d\u0131n (Ar\u0131lar\u0131 ve \u00c7ift\u00e7ileri Koruyun) kampanyas\u0131na, 2021\u2019in Eyl\u00fcl ay\u0131na kadar imzalayarak destek olan 1,2 milyon Avrupa vatanda\u015f\u0131na g\u00f6re bu yeterli de\u011fil. Kampanya destek\u00e7ileri 2035 y\u0131l\u0131na kadar kimyasal pestisit kullan\u0131m\u0131ndan b\u00fct\u00fcn\u00fcyle vazge\u00e7ilmesini talep ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit Atlas\u0131\u2019nda \u00e7\u00f6z\u00fcme dair dikkat \u00e7eken ipu\u00e7lar\u0131ndan biri, organik tar\u0131m yap\u0131lan arazilerdeki biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fe dair veriler. Sentetik kimyasal pestisitler kullan\u0131lmadan uzun y\u0131llar boyunca organik tar\u0131m yap\u0131lan arazilerdeki bitki \u00e7e\u015fitlili\u011fi, sadece birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r organik tar\u0131m yap\u0131lan arazilere oranla 17 kat daha fazla.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Daha fazla bilgiye ve Pestisit Atlas\u0131\u2019na <\/em><a href=\"https:\/\/tr.boell.org\/tr\/2023\/10\/10\/pestisit-atlasi\"><em>buradan<\/em><\/a><em> ula\u015fabilirsiniz.<\/em> <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcm canl\u0131lar i\u00e7in Zehirsiz Sofralar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2019\u2019da 100\u2019\u00fcn \u00fcst\u00fcnde sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc ve sivil inisiyatif taraf\u0131nda kurulan Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum A\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u201cT\u00fcm Canl\u0131lar i\u00e7in Zehirsiz Sofralar\u201d slogan\u0131 ile ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.change.org\/p\/t%C3%BCm-canl%C4%B1lar-i%C3%A7in-zehirsiz-sofralar-tar%C4%B1m-zehirleri-yasaklans%C4%B1n-zehirsizsofralar-tctarim-vahitkirisci\">Zehirsiz Kampany<\/a>ay\u0131 imzalayarak pestisitlerin yasaklanmas\u0131na destek olabilirsiniz. <\/p>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heinrich B\u00f6ll Stiftung Derne\u011fi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u201cTar\u0131mda Kullan\u0131lan Zehirler Hakk\u0131nda Ger\u00e7ekler ve Rakamlar: Pestisit Atlas\u0131\u201d sofram\u0131zdaki tehlikeyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Pestisit (tar\u0131m zehirleri) kullan\u0131m\u0131n\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7evreye olumsuz etkileri hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiler i\u00e7eren atlas,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":293261,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,1,18,41,716,91,25,337,1135],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293259"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=293259"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":293264,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293259\/revisions\/293264"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/293261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=293259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=293259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=293259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}