{"id":293069,"date":"2023-08-30T07:45:22","date_gmt":"2023-08-30T04:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=293069"},"modified":"2023-08-29T22:18:06","modified_gmt":"2023-08-29T19:18:06","slug":"yangina-direncli-ormanlara-ve-temiz-enerjiye-ihtiyacimiz-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/yangina-direncli-ormanlara-ve-temiz-enerjiye-ihtiyacimiz-var\/","title":{"rendered":"Yang\u0131na diren\u00e7li ormanlara ve temiz enerjiye ihtiyac\u0131m\u0131z var!"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Gezegenimizi tehdit eden iklim krizinin ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden olan fosil yak\u0131t a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 enerji \u00fcretimi ve t\u00fcketimi s\u00fcrekli art\u0131yor. \u0130klim kriziyle giderek s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artan ve b\u00fcy\u00fcyen orman yang\u0131nlar\u0131, fosil yak\u0131tlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bedelleri daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Ormans\u0131zla\u015fma, ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131mlardan orman yang\u0131nlar\u0131na, a\u015f\u0131r\u0131 odun \u00fcretiminden korunan alanlar\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131na, arazi kullan\u0131m\u0131ndaki yanl\u0131\u015fl\u0131klardan ormanlar i\u00e7in tehdit olu\u015fturan istilac\u0131 t\u00fcrlere kadar bir\u00e7ok etken sonucu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de 2021 y\u0131l\u0131, orman yang\u0131nlar\u0131 konusunda bir felaket y\u0131l\u0131 olarak tarihe ge\u00e7ti.&nbsp;Son 50 y\u0131l i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen en b\u00fcy\u00fck 20 yang\u0131n\u0131n 11\u2019inin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, mega yang\u0131nlar olarak adland\u0131r\u0131lan bir \u00e7ok yang\u0131na \u015fahit oldu\u011fumuz 2021 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde toplam 2 bin 793 yang\u0131nda 139 bin 503 hektar orman ekosistemi zarar g\u00f6rd\u00fc.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm \u00fclkeyi derinden etkileyen orman yang\u0131nlar\u0131, orman yang\u0131nlar\u0131yla m\u00fccadele y\u00f6ntemlerimizin sorgulanmas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koyuyor. \u00dclkemizde orman yang\u0131nlar\u0131yla m\u00fccadelede, \u00f6ncelikle \u00e7\u0131kan yang\u0131nlar\u0131n erken tespiti, erken m\u00fcdahale ile k\u0131sa zamanda s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi \u00fczerine odaklan\u0131l\u0131yor. Oysa yang\u0131nlarla m\u00fccadelede orman alanlar\u0131n\u0131n ve \u00e7evredeki yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131n yang\u0131na dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gibi risk y\u00f6netimi ve risk azalt\u0131m\u0131 y\u00f6ntemlerinin hayata ge\u00e7irilmesi yang\u0131nlar\u0131n hem yay\u0131lmas\u0131n\u0131 hem de s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Orman yang\u0131nlar\u0131nda risk azalt\u0131m\u0131 kapsam\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu insan kaynakl\u0131 yang\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, yang\u0131n riskini art\u0131ran tesislere ormanlarda izin verilmemesi ve izin verilmi\u015f olan tesislerin denetlenmesi, denetimli yang\u0131nlarla yan\u0131c\u0131 madde y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131 ormanla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fayanlar\u0131n yang\u0131nlar konusunda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6nem verilmesi gerekiyor. (Tolunay, 2021)<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yang\u0131na diren\u00e7li ormanlar<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u0131l \u00f6zellikle \u00c7anakkale b\u00f6lgesinde ciddi kay\u0131plara neden olan yang\u0131nlar\u0131n yaras\u0131 sar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, yang\u0131na diren\u00e7li ormanlar tasarlaman\u0131n \u00f6nemini bir kez daha vurgulamak gerekiyor. Uzun y\u0131llard\u0131r yang\u0131na diren\u00e7li ormanlar konusunda yay\u0131nlar yapan Prof. Dr. Tuncay Neyi\u015f\u00e7i <em>\u201c\u00d6ncelikle yang\u0131na diren\u00e7li ormanlar tasarlamal\u0131y\u0131z. Yang\u0131na diren\u00e7li ormanlar\u0131 tasarlamak, yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmekten daha ucuz,\u201d <\/em>&nbsp;diyor.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-293072\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5.jpg 800w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>K\u00f6m\u00fcr de\u011fil a\u011fa\u00e7, termik de\u011fil Akbelen!<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Bir yandan orman yang\u0131nlar\u0131 a\u011fa\u00e7lar dahil pek \u00e7ok t\u00fcr\u00fcn hektarlarca ya\u015fam alan\u0131n\u0131 yok ederken, di\u011fer yanda enerji ihtiyac\u0131na pek de katk\u0131 yapmayan bir termik santrale k\u00f6m\u00fcr \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla a\u011fa\u00e7lar kesiliyor.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin en b\u00fcy\u00fck orman yang\u0131n\u0131 felaketinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Mu\u011fla\u2019n\u0131n Milas il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 \u0130kizk\u00f6y Mahallesi\u2019nde bulunan, 200\u2019den fazla bitki t\u00fcr\u00fc, 100\u2019den fazla ku\u015f t\u00fcr\u00fc ve 30\u2019dan fazla memeli t\u00fcre ev sahipli\u011fi yapan Akbelen Orman\u0131, yerine yap\u0131lacak bir termik santral i\u00e7in yok edildi. Uzmanlar, orman\u0131n kesilmesinin sadece a\u011fa\u00e7lar\u0131n de\u011fil, b\u00fct\u00fcn bir ekosistemin kayb\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131, yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc sular\u0131n\u0131 kirletece\u011fini, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131n\u0131 ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit edece\u011fini ifade ediyor. Ayr\u0131ca Akbelen Orman\u0131, b\u00f6lgedeki di\u011fer ormanl\u0131k alanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan do\u011fal bir koridor \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Bu sayede biyolojik \u00e7e\u015fitlilik ve habitat kalitesini art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Mu\u011fla\u2019daki \u00fc\u00e7 termik santral, T\u00fcrkiye\u2019nin elektrik ihtiyac\u0131n\u0131n sadece y\u00fczde 2\u2019sini kar\u015f\u0131l\u0131yor. Ayn\u0131 raporda, Mu\u011fla\u2019da bulunan Yata\u011fan, Yenik\u00f6y ve Kemerk\u00f6y Termik Santrallerinin elektrik \u00fcretimini durdurmalar\u0131 veya sona erdirmeleri halinde, durumun, gerek y\u0131ll\u0131k toplam t\u00fcketim, gerek anl\u0131k ihtiya\u00e7 ve gerekse elektrik \u015febekesi sisteminin i\u015flerli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Mu\u011fla, Ege B\u00f6lgesi ve T\u00fcrkiye sistemini olumsuz etkilemeyece\u011fine i\u015faret ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Orman\u0131n kesilmesini takiben, ilerletilmesi planlanan k\u00f6m\u00fcr madeninin b\u00f6lge tar\u0131m\u0131n\u0131 da fiilen bitirme noktas\u0131na getirece\u011fi ifade ediliyor. Uzmanlar, yaln\u0131zca Milas\u2019\u0131n de\u011fil, Bodrum\u2019un i\u00e7me suyu kaynaklar\u0131n\u0131n da risk hatt\u0131nda oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cDo\u011fru\u201d yenilenebilir enerji nas\u0131l olur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fosil yak\u0131tlardan vazge\u00e7erek enerji ihtiyac\u0131n\u0131 yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flamaya ve enerji verimlili\u011fine y\u00f6nelik&nbsp; politikalar\u0131n bir an \u00f6nce hayata ge\u00e7irilmesi gerekiyor. Ancak tek ba\u015f\u0131na bu da sorunu \u00e7\u00f6zm\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece \u00fcretim kaynaklar\u0131 ve y\u00f6ntemlerimiz de\u011fil, payla\u015f\u0131m\/da\u011f\u0131t\u0131m ve t\u00fcketim y\u00f6ntemlerimiz de sorunlu.<br><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6m\u00fcre, fosil yak\u0131tlara alternatif olarak sunulan, tamamen yenilenebilir kaynaklardan \u00fcretim, s\u0131f\u0131r karbon hedefine ula\u015ft\u0131rsa da baz\u0131 santrallerin yer se\u00e7imi \u00e7evresel ve sosyal a\u00e7\u0131dan olumsuz etkilere neden oluyor. \u00d6yle ki, baz\u0131 r\u00fczg\u00e2r santrallerinin yerle\u015fimlere \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131, R\u00fczgar T\u00fcrbini Sendromu gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7mas\u0131, g\u00fcr\u00fclt\u00fc ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kirlili\u011fine neden olmas\u0131; jeotermal enerji santrallerinin de yeralt\u0131 suyu kaynaklar\u0131nda ve topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7mas\u0131, tar\u0131msal \u00fcretimi etkilemesi yerel halk\u0131n tepkisine neden oluyor.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n yer se\u00e7imi yap\u0131l\u0131rken \u00e7evre ve sosyal etkilerinin hassasiyetle g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131; y\u00f6re halk\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131n ve kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor. G\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2rdan \u00fcretilen enerjinin mevcut sistemleri besleyecek \u015fekilde istikrarl\u0131 olmamas\u0131, yani ayn\u0131 anda bazen \u00e7ok fazla, bazen de \u00e7ok az enerji \u00fcretmesi, enerjinin depolanmas\u0131 gereklili\u011fini beraberinde getiriyor. Kirlili\u011fe neden olabilecek ak\u00fcleri ve pilleri hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karacak do\u011fa dostu depolama sistemleri yayg\u0131nla\u015f\u0131ncaya kadar t\u00fcketimi azaltma, yeniden kullanma ve son olarak da geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme gibi se\u00e7eneklerin, hem \u00f6ncelikli enerji olmak \u00fczere \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u201ci\u015f modelleri listesi\u201dne hem de t\u00fcketicilerin \u201cg\u00fcnl\u00fck al\u0131\u015fkanl\u0131klar listesi\u201dne girmesi gerekiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bir yandan iklim ve do\u011fa dostu enerji politikalar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in \u00e7abalarken, di\u011fer yandan da \u00fcretimde ve t\u00fcketimlde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z se\u00e7imlerle, gelece\u011fimizi karartan iklim krizi gibi devasa sorunlara neden olanlara destek olabilir ya da do\u011fa dostu uygulamalar\u0131 \u00e7o\u011faltabiliriz.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Enerji-Donusumu-Raporu_Bugday-Dernegi.pdf\">https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Enerji-Donusumu-Raporu_Bugday-Dernegi.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.ormancilardernegi.org\/Documents\/24c06fcf-500e-4b5c-90a3-163f5e62b0d6.pdf\">https:\/\/www.ormancilardernegi.org\/Documents\/24c06fcf-500e-4b5c-90a3-163f5e62b0d6.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gezegenimizi tehdit eden iklim krizinin ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden olan fosil yak\u0131t a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 enerji \u00fcretimi ve t\u00fcketimi s\u00fcrekli art\u0131yor. \u0130klim kriziyle giderek s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artan ve b\u00fcy\u00fcyen orman yang\u0131nlar\u0131, fosil yak\u0131tlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bedelleri daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ormans\u0131zla\u015fma,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":293071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,30],"tags":[160,475,121,331,1184,885],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293069"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=293069"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293069\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":293085,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293069\/revisions\/293085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/293071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=293069"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=293069"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=293069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}