{"id":289182,"date":"2023-02-16T14:46:41","date_gmt":"2023-02-16T11:46:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=289182"},"modified":"2023-03-01T14:52:48","modified_gmt":"2023-03-01T11:52:48","slug":"herkesin-yeterli-gidaya-erisim-hakki-vardir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/herkesin-yeterli-gidaya-erisim-hakki-vardir\/","title":{"rendered":"\u201cHerkesin yeterli g\u0131daya eri\u015fim hakk\u0131 vard\u0131r\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi (HASUDER) \u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan \u201cAfetlerde G\u0131da Hijyeni ve Beslenme\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgede afet sonras\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin meydana gelebilecek riskler ve bunlara kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler yer al\u0131yor.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 yasalarca tan\u0131nan \u2018yeterli g\u0131daya eri\u015fim hakk\u0131\u2019 gere\u011fi, devletlerin afet durumlar\u0131nda ihtiyac\u0131 olanlara g\u0131da temin etmesi gerekti\u011fine vurgu yap\u0131lan belgede; g\u0131da g\u00fcvencesi ve beslenme m\u00fcdahalelerinin, k\u0131sa vadede beslenme ve sa\u011fl\u0131k durumunu, uzun vadede ise hayatta kalma ve refah\u0131 belirleyebilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Belgeye g\u00f6re, \u201cB\u00fcy\u00fck kay\u0131plara neden olan do\u011fal afetlerde beslenme hizmetlerinin organizasyonunun sa\u011flanmas\u0131, insanlar\u0131n felaketin kay\u0131plar\u0131n\u0131 hem fizyolojik hem de psikolojik olarak daha \u00e7abuk \u00fcstesinden gelebilmeleri i\u00e7in de zorunludur.\u201d<br><\/p>\n\n\n\n<p>Afet sonras\u0131nda afetin b\u00f6lgedeki g\u0131dalar\u0131n kalitesi ve g\u00fcvenli\u011fi \u00fczerindeki etkilerinin de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen HASUDER \u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu, etkilenmemi\u015f g\u0131dalar\u0131n uygun \u015fekilde korunmas\u0131n\u0131, ba\u015fka kirleticilere maruz kalmamas\u0131n\u0131, bakterilerin \u00fcreyebilece\u011fi bir ortamda b\u0131rak\u0131lmamas\u0131n\u0131 ve sa\u011flam g\u0131dalar\u0131n kuru bir yere ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Kurtar\u0131lamaz g\u0131dalar\u0131n ise ayr\u0131lmas\u0131 ve uygun \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi (hayvan yemi vs.) veya g\u00f6m\u00fclerek yok edilmesi gerekiyor.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>Belgede ayr\u0131ca g\u0131da yard\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan y\u00f6ntemin adil ve yerel ko\u015fullara uygun olmas\u0131 belirtiliyor. Afet sonras\u0131, insanlar\u0131n ancak g\u00fcnde en az 1 \u00f6\u011f\u00fcn dengeli beslenme ve yeterli su al\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. N\u00fcfusun asgari gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in, genel erzak planlamas\u0131na ili\u015fkin tahminler ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor:<br><\/p>\n\n\n\n<ul><li>2.100 kcal \/ ki\u015fi \/ g\u00fcn<\/li><li>Protein ile sa\u011flanan toplam enerji %10 (53 g)<\/li><li>Ya\u011f ile sa\u011flanan toplam enerji %17 (40 g)<\/li><li>Yeterli mikro besin al\u0131m\u0131<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Afetzedelere y\u00f6nelik beslenme programlar\u0131 yap\u0131l\u0131rken 0-5 ya\u015f grubu \u00e7ocuklar, okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar, hamile-emzikli kad\u0131nlar ile birlikte ya\u015fl\u0131lar ve kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filere \u00f6ncelik verilmesi b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem arz ediyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>HASUDER \u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nun dikkat \u00e7ekti\u011fi bir di\u011fer nokta ise g\u0131da yoluyla bula\u015fan hastal\u0131klar. Bu gibi sa\u011fl\u0131k risklerinin \u00f6nlenebilmesi ad\u0131na, beslenmenin merkezile\u015ftirilerek b\u00f6lgeye kontrols\u00fcz g\u0131da giri\u015fi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi \u00f6neriliyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, sa\u011flanan yard\u0131mlar\u0131n denetlenmesi, zararl\u0131 olanlar\u0131n at\u0131lmas\u0131, kaplar\u0131n ya da tah\u0131l \u00e7uvallar\u0131n\u0131n iyi durumda oldu\u011funun belirlenmesi; kabarm\u0131\u015f, k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veya paslanm\u0131\u015f teneke kutulardaki g\u0131dalar ve son kullanma s\u00fcresi ge\u00e7mi\u015f \u00fcr\u00fcnlerin kabul edilmemesi; ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n tehlikeli ve kontamine \u00fcr\u00fcnleri ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>\u201cAfetlerde G\u0131da Hijyeni ve Beslenme\u201d belgesinin tamam\u0131na <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/hasuder.org\/Dokumanlar\/EkIndir\/61a95a35-ddc4-f007-154e-3a09623fe294\" target=\"_blank\">buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/strong><br><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi (HASUDER) \u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan \u201cAfetlerde G\u0131da Hijyeni ve Beslenme\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgede afet sonras\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin meydana gelebilecek riskler ve bunlara kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler yer al\u0131yor. Uluslararas\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":289187,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,18,49,41],"tags":[12,1261,1269,540],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=289182"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":289190,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289182\/revisions\/289190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/289187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=289182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=289182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=289182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}