{"id":288755,"date":"2022-12-21T13:00:34","date_gmt":"2022-12-21T10:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=288755"},"modified":"2022-12-21T12:53:19","modified_gmt":"2022-12-21T09:53:19","slug":"bahce-atiklari-cok-degerli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/bahce-atiklari-cok-degerli\/","title":{"rendered":"Bah\u00e7e at\u0131klar\u0131 \u00e7ok de\u011ferli"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yeni yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, d\u00f6k\u00fclen yapraklar\u0131 ve di\u011fer bah\u00e7e at\u0131klar\u0131n\u0131 kendi haline b\u0131rakman\u0131n iklim i\u00e7in harika sonu\u00e7lar\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Kopenhag \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Per Gundersen, yapraklar ve di\u011fer bah\u00e7e at\u0131klar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda bah\u00e7edeki biyo\u00e7e\u015fitlilik ve toprak i\u00e7in de bir nimet oldu\u011funu belirtiyor.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Yerbilimleri ve Do\u011fal Kaynak Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde Orman Ekolojisi profes\u00f6r\u00fc olan <a href=\"https:\/\/ign.ku.dk\/english\/employees\/forest-nature-biomass\/?pure=en\/persons\/22403\">Gundersen<\/a>&#8216;e g\u00f6re, bah\u00e7e at\u0131klar\u0131 sayesinde b\u00fcy\u00fck miktarda CO2 tasarrufu yap\u0131labilir. Gundersen, Danimarkal\u0131lar\u0131n bah\u00e7e at\u0131klar\u0131n\u0131 yakmak yerine bah\u00e7elerinde \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rakmalar\u0131 halinde \u00fclkenin ulusal iklim hesab\u0131 \u00fczerindeki etkilerini hesaplad\u0131.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Gundersen, &#8220;\u00d6rne\u011fin herkes bah\u00e7esindeki dal ve budaklar\u0131 nas\u0131l y\u00f6netece\u011fini \u00f6\u011frenirse, hesaplamalar\u0131m y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 600bin ton CO2 depolayabilece\u011fimizi g\u00f6steriyor.&#8221; diyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Hesaplamalar; yapraklar, dallar ve dallar i\u00e7in farkl\u0131 ayr\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerini i\u00e7eren basit bir modele dayan\u0131yor. Mevcut sistemde biyoenerji i\u00e7in kullan\u0131lan dal ve g\u00f6vdelerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 fayda \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bah\u00e7e at\u0131klar\u0131n\u0131n CO2 depolama potansiyeli Danimarka&#8217;n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131 i\u00e7in belirledi\u011fi y\u00fczde 70 azalt\u0131m hedefinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 0,5\u2019ini&nbsp; kar\u015f\u0131layabilir.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Yapraklar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde CO2 gaz\u0131ndan olu\u015fuyor. Topra\u011fa al\u0131nan mineraller bir yapra\u011f\u0131n y\u00fczde 5&#8217;inden daha az\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Yapraklar, havadan CO2 emen ve ayr\u0131\u015f\u0131rken bir k\u0131sm\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakan k\u00fc\u00e7\u00fck CO2 depolar\u0131. Yapraklar\u0131n yar\u0131s\u0131 kalana kadar (yar\u0131 \u00f6m\u00fcrleri) ayr\u0131\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7 ila alt\u0131 ay s\u00fcrerken, dallar&nbsp; iki ila be\u015f y\u0131l s\u00fcr\u00fcyor. A\u011fa\u00e7 g\u00f6vdeleri ise on ila yirmi y\u0131lda \u00e7\u00fcr\u00fcyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Gundersen, &#8220;Bah\u00e7e at\u0131klar\u0131 belediye at\u0131k programlar\u0131 taraf\u0131ndan yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda veya kompost haline getirildi\u011finde, CO2 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde atmosfere geri g\u00f6nderilir. At\u0131klar\u0131n bah\u00e7ede tutulmas\u0131yla ayr\u0131\u015fma s\u00fcreci \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yava\u015flar. Pratikte bu, bah\u00e7ede \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131lan dallar, \u00f6l\u00fc dallar ve yapraklar \u015feklinde giderek daha b\u00fcy\u00fck bir CO2 deposu olu\u015ftu\u011fu anlam\u0131na gelir.&#8221; diyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Gundersen yapraklar\u0131n, ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lardan olu\u015fan b\u00fct\u00fcn bir ekosistemi besledikleri i\u00e7in bah\u00e7enin beslenmesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u201dMantarlar, bakteriler ve k\u00fc\u00e7\u00fck, g\u00f6r\u00fcnmez toprak canl\u0131lar\u0131ndan solucanlara ve roly poly b\u00f6ceklerine kadar, organik maddelerin par\u00e7alanmas\u0131na ve metabolize edilmesine yard\u0131mc\u0131 olarak besinlerin topra\u011fa sal\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Bu ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar daha sonra kirpi ve <a href=\"https:\/\/www.futurity.org\/surburbs-birds-wildlife-881592\/\">ku\u015flar<\/a> gibi daha b\u00fcy\u00fck hayvanlar i\u00e7in \u00f6nemli bir besin kayna\u011f\u0131 g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr.&#8221;&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>Mikroorganizmalar, solucanlar ve di\u011fer ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar yapraklara sava\u015f a\u00e7t\u0131k\u00e7a, biyok\u00fctlenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde yava\u015f\u00e7a havaya sal\u0131nan CO2 olarak son bulur. Kemirilen yapraklar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131, ayr\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7ok uzun zaman alan ve bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan karma\u015f\u0131k organik malzemenin ortak ad\u0131 olan toprak humusu haline gelir.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Gundersen, &#8220;\u00dcst topraktaki y\u00fcksek humus i\u00e7eri\u011fi, iyi bir yap\u0131ya sahip, su ve besin maddelerini iyi tutan koyu renkli bir toprak olu\u015fturur; bah\u00e7e bitkilerinin geli\u015fmesini istiyorsan\u0131z bu \u00f6nemlidir.&#8221; diyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yapraklar\u0131 ne yapmal\u0131? <\/strong>Gundersen, d\u00f6k\u00fclen yapraklar\u0131&nbsp; sebze yeti\u015ftirilen ekim yataklar\u0131na ya da yabani otlardan ka\u00e7\u0131nmak istedi\u011finiz alanlara toplaman\u0131z\u0131 \u00f6neriyor. Ayr\u0131ca, bah\u00e7enin yabani olarak b\u00fcy\u00fcmesine ve kendi kendini idare etmesine izin vermek isteyebilece\u011finiz bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de toplanabilirler.<br><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;R\u00fczgar, yapraklar\u0131 bah\u00e7enin her taraf\u0131na savurma e\u011filimindeyken, yapraklar genellikle daha az r\u00fczgar alan yataklarda veya \u00e7al\u0131lar\u0131n etraf\u0131nda kal\u0131r, bu da iyi bir \u015feydir.&#8221; diyor Gundersen.<br><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lkbaharda yapraklar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00e7oktan par\u00e7alanm\u0131\u015f ve g\u00f6r\u00fcnmez bah\u00e7e d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne geri d\u00f6nm\u00fc\u015f olacakt\u0131r. Ihlamur ve di\u015fbudak a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n yapraklar\u0131 \u00f6zellikle bah\u00e7elerden h\u0131zla kaybolma konusunda ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Me\u015fe ve meyve a\u011fac\u0131 yapraklar\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 daha yava\u015ft\u0131r, bu da onlar\u0131 \u00f6rne\u011fin so\u011fanl\u0131 bitkiler veya sebzelerin etraf\u0131ndaki toprak yal\u0131t\u0131m\u0131 i\u00e7in ideal hale getirir.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7eviren:<\/strong> \u0130layda Bozkurt<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2022\/11\/garden-waste-environmental-asset-climate\/\">Bah\u00e7e at\u0131klar\u0131 \u00e7ok de\u011ferli<\/a>, Michael Skov Jensen-Copenhagen, WORLD ECONOMIC FORUM&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Foto\u011fraf<\/strong>: Canva&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, d\u00f6k\u00fclen yapraklar\u0131 ve di\u011fer bah\u00e7e at\u0131klar\u0131n\u0131 kendi haline b\u0131rakman\u0131n iklim i\u00e7in harika sonu\u00e7lar\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Kopenhag \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Per Gundersen, yapraklar ve di\u011fer bah\u00e7e at\u0131klar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda bah\u00e7edeki biyo\u00e7e\u015fitlilik ve toprak&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":288756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[800],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/288755"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=288755"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/288755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":288757,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/288755\/revisions\/288757"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/288756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=288755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=288755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=288755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}